{"id":30472,"date":"2025-07-11T06:23:35","date_gmt":"2025-07-11T06:23:35","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/07\/11\/kultura-e-kujteses-mungon-sot-30-vite-nga-masakra-e-srebrenices\/"},"modified":"2025-07-11T06:23:35","modified_gmt":"2025-07-11T06:23:35","slug":"kultura-e-kujteses-mungon-sot-30-vite-nga-masakra-e-srebrenices","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/07\/11\/kultura-e-kujteses-mungon-sot-30-vite-nga-masakra-e-srebrenices\/","title":{"rendered":"\u201cKultura e kujtes\u00ebs mungon!\u201d Sot 30 vite nga masakra e Srebrenic\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p>Kur trupat e gjeneralit serb t\u00eb\u00a0Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebs, Ratko Mladi\u00e7 kryen gjenocid kund\u00ebr boshnjak\u00ebve nga enklava e at\u00ebhershme dhe zona e mbrojtur nga OKB-ja e Srebrenic\u00ebs n\u00eb korrik 1995, imazhet e tmerrit dhe d\u00ebshtimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar pothuajse menj\u00ebher\u00eb u p\u00ebrhap\u00ebn n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn: imazhe t\u00eb mij\u00ebra refugjat\u00ebve t\u00eb pafuqish\u00ebm n\u00eb baz\u00ebn e OKB-s\u00eb n\u00eb Poto\u00e7ari, imazhe t\u00eb ndarjes s\u00eb grave, f\u00ebmij\u00ebve dhe burrave, imazhe t\u00eb komandantit t\u00eb posht\u00ebruar holandez t\u00eb UNPROFOR-it, i cili i ngre dolli Mladi\u00e7.<\/p>\n<p>N\u00eb dit\u00ebt para gjenocidit, mesazhe t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruara vinin nga radioamator\u00ebt nga Srebrenica. Edhe gjat\u00eb vrasjeve masive, d\u00ebshmitar\u00ebt e par\u00eb t\u00eb mbijetuar t\u00eb marshimit t\u00eb vdekjes raportuan p\u00ebr ndjekjen e njer\u00ebzve dhe tmerret n\u00eb pyjet p\u00ebrreth Srebrenic\u00ebs.<\/p>\n<p>Edhe pse dimensionet e sakta t\u00eb krimit\u00a0p\u00ebr sa i p\u00ebrket numrit t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb vrar\u00eb, nuk ishin p\u00ebrcaktuar ende n\u00eb korrik 1995, ishte tashm\u00eb e qart\u00eb se Srebrenica sh\u00ebnonte kulmin e tmerrsh\u00ebm t\u00eb politik\u00ebs serbe t\u00eb spastrimit etnik n\u00eb Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00eb. Dhe se nj\u00eb nga krimet m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija q\u00eb nga Holokausti u krye atje. Nj\u00eb krim, i cili, duhet pranuar, nuk u krye me dijenin\u00eb e plot\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Por ata nuk b\u00ebn\u00eb gj\u00eb \u2013 n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur motoja e kultur\u00ebs evropiane t\u00eb kujtes\u00ebs ishte:<em> \u201cKurr\u00eb m\u00eb!\u201d<\/em><\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb tjet\u00ebr vuajtje<\/strong><\/p>\n<p>M\u00eb 11 korrik t\u00eb k\u00ebtij viti, n\u00eb dit\u00ebn e p\u00ebrkujtimit t\u00eb gjenocidit, dhjet\u00ebra-mij\u00ebra vet\u00eb\u00a0pritet t\u00eb mblidhen n\u00eb Qendr\u00ebn Memoriale t\u00eb Poto\u00e7arit pran\u00eb Srebrenic\u00ebs \u2013 m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb, me rastin e 30-vjetorit. E hapur n\u00eb vitin 2003, Qendra Memoriale n\u00eb Srebrenic\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend prek\u00ebs, por dinjitoz p\u00ebrkujtimi.<\/p>\n<p>Mbetjet e af\u00ebrsisht 7,000 nga 8,372 viktimat e gjenocidit, emrat e t\u00eb cil\u00ebve jan\u00eb identifikuar deri m\u00eb tani, jan\u00eb varrosur n\u00eb varreza. \u00cbsht\u00eb vendi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i p\u00ebrkujtimit p\u00ebr t\u00eb mbijetuarit. Megjithat\u00eb, dinjiteti i kujtes\u00ebs \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrzier me hidh\u00ebrim p\u00ebr shkak t\u00eb shum\u00eb gj\u00ebrave q\u00eb ndodh\u00ebn pas vet\u00eb krimit. Kjo \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb mund t\u00eb quhet vuajtje e dyt\u00eb.<\/p>\n<p>Emri i qytetit, Srebrenic\u00eb, u b\u00eb sinonim p\u00ebr vet\u00eb krimin. Ekziston nj\u00eb konsensus i gjer\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar se ishte gjenocid, pasi Gjykata Nd\u00ebrkomb\u00ebtare Penale p\u00ebr ish-Jugosllavin\u00eb (ICTY) e p\u00ebrcaktoi k\u00ebt\u00eb dhe e dokumentoi gjer\u00ebsisht n\u00eb disa vendime. N\u00eb vitin 2024,\u00a0Asambleja e P\u00ebrgjithshme\u00a0e OKB-s\u00eb shpalli 11 korrikun si Dit\u00ebn e P\u00ebrkujtimit t\u00eb Gjenocidit t\u00eb Srebrenic\u00ebs, duke riafirmuar natyr\u00ebn gjenocidale t\u00eb krimit.<\/p>\n<p><strong>Mohimi dhe relativizimi<\/strong><\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, n\u00eb Serbi\u00a0dhe\u00a0Republik\u00ebn Srpska, t\u00eb cilat ishin p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr planifikimin dhe kryerjen e gjenocidit, mohimi dhe relativizimi i fort\u00eb i krimit tani jan\u00eb politik\u00eb shtet\u00ebrore. N\u00eb vitin 2010, parlamenti serb miratoi nj\u00eb deklarat\u00eb duke k\u00ebrkuar falje p\u00ebr\u00a0krimin n\u00eb Srebrenic\u00eb, por pa p\u00ebrdorur fjal\u00ebn \u201cgjenocid\u201d. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, politika serbe n\u00ebn presidentin Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7 \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar ndjesh\u00ebm dhe \u00ebsht\u00eb distancuar nga ky gjest.<\/p>\n<p>Vu\u00e7iq ishte minist\u00ebr i informacionit n\u00ebn diktatorin Slobodan Miloshevi\u00e7 n\u00eb vitin 1995, dhe m\u00eb 20 korrik 1995, nd\u00ebrsa gjenocidi ishte ende n\u00eb vazhdim, ai deklaroi n\u00eb parlamentin e Beogradit se \u201cp\u00ebr \u00e7do serb t\u00eb vrar\u00eb, nj\u00ebqind mysliman\u00eb (boshnjak\u00eb) do t\u00eb vriteshin\u201d, nj\u00eb deklarat\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ai ende nuk ka k\u00ebrkuar falje. Sot Vu\u00e7i\u00e7 p\u00ebrhap narrativ\u00ebn se \u201ct\u00eb gjitha pal\u00ebt vuajt\u00ebn\u201d n\u00eb luft\u00ebrat jugosllave, por se vet\u00ebm serb\u00ebt nuk njihen si viktima.<\/p>\n<p><strong>Krimineli i luft\u00ebs Mladi\u00e7 \u2013\u00a0hero p\u00ebr shum\u00eb serb\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb Republik\u00ebn Srpska, presidenti\u00a0Milorad Dodik\u00a0mblodhi nj\u00eb komision, t\u00eb udh\u00ebhequr nga eksperti izraelit i Holokaustit, Gideon Greif, i cili n\u00eb vitin 2021 publikoi nj\u00eb raport q\u00eb mohonte gjenocidin dhe hidhte dyshime serioze mbi numrin e viktimave. Fytyra e Ratko Mladi\u00e7, i d\u00ebnuar si kriminel lufte, tani mund t\u00eb shihet n\u00eb grafite, murale, postera dhe fotografi t\u00eb shumta n\u00eb Republik\u00ebn Srpska dhe Serbi \u2013 shum\u00eb serb\u00eb e konsiderojn\u00eb at\u00eb hero.<\/p>\n<p>\u00c7do vit, n\u00eb festa dhe dit\u00eb t\u00eb ndryshme p\u00ebrkujtimore serbe, nacionalist\u00ebt serb\u00eb kalojn\u00eb pran\u00eb monumentit n\u00eb karvane, duke r\u00ebn\u00eb borive ose duke luajtur muzik\u00eb t\u00eb lart\u00eb nacionaliste. N\u00eb ceremonit\u00eb e para mortore q\u00eb nga fillimi i mij\u00ebvje\u00e7arit, t\u00eb mbijetuarit q\u00eb varrosnin t\u00eb dashurit e tyre p\u00ebshtyheshin nga nacionalist\u00ebt serb\u00eb, pa nd\u00ebrhyrjen e policis\u00eb. Kryetar\u00ebt e bashkive serbe t\u00eb Srebrenic\u00ebs pas vitit 1995 e mohuan gjenocidin n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ose n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr. Kryetari aktual i bashkis\u00eb, Milosh Vu\u00e7i\u00e7, e sheh fitoren e tij zgjedhore n\u00eb tetor 2024 si \u201cnj\u00eb p\u00ebrgjigje ndaj rezolut\u00ebs s\u00eb OKB-s\u00eb\u201d t\u00eb miratuar disa muaj m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Ligji kund\u00ebr mohimit t\u00eb gjenocidit<\/strong><\/p>\n<p>Hungaria e Viktor Orb\u00e1nit \u00ebsht\u00eb bashkuar gjithashtu n\u00eb radh\u00ebt e mohuesve t\u00eb gjenocidit: S\u00eb bashku me Serbin\u00eb dhe Rusin\u00eb, Hungaria ishte i vetmi shtet an\u00ebtar i BE-s\u00eb q\u00eb votoi kund\u00ebr rezolut\u00ebs s\u00eb OKB-s\u00eb p\u00ebr Srebrenic\u00ebn n\u00eb korrik 2024.<\/p>\n<p>N\u00eb korrik 2021, P\u00ebrfaq\u00ebsuesi i Lart\u00eb i at\u00ebhersh\u00ebm i bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebn, Valentin Inzko, miratoi nj\u00eb ligj kund\u00ebr mohimit t\u00eb gjenocidit n\u00eb Srebrenic\u00eb. Megjithat\u00eb, u desh\u00ebn pothuajse kat\u00ebr vjet q\u00eb vendimi i par\u00eb kund\u00ebr mohuesve t\u00eb gjenocidit t\u00eb jepej n\u00eb maj 2025.<\/p>\n<p><strong>Vet\u00ebm nj\u00eb k\u00ebrkim i sinqert\u00eb\u00a0faljeje<\/strong><\/p>\n<p>Bashk\u00ebsia nd\u00ebrkomb\u00ebtare ka ofruar vet\u00ebm nj\u00eb k\u00ebrkim falje t\u00eb sinqert\u00eb p\u00ebr bashk\u00ebp\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e saj p\u00ebr Srebrenic\u00ebn: n\u00eb korrik 2022 nga qeveria holandeze. Qeveria k\u00ebrkoi falje p\u00ebr\u00a0t\u00eb gjitha viktimat dhe t\u00eb mbijetuarit e gjenocidit p\u00ebr shkak t\u00eb \u201cd\u00ebshtimit t\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb ofruar ndihm\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr popullin e Srebrenic\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>Edhe pse padyshim nuk \u00ebsht\u00eb provuar, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e mundshme q\u00eb bashk\u00ebsia nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb ket\u00eb ditur p\u00ebr planet konkrete p\u00ebr spastrimin etnik n\u00eb Bosnj\u00ebn lindore n\u00eb ver\u00ebn e vitit 1995 dhe t\u2019i ket\u00eb pranuar ato n\u00eb heshtje si \u00e7mim p\u00ebr suksesin e negociatave t\u00eb paqes. Nuk ka njohje t\u00eb k\u00ebsaj edhe n\u00ebse n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ndoshta askush n\u00eb nivel nd\u00ebrkomb\u00ebtar nuk mund ta kishte menduar se ishte gjenocid.<\/p>\n<p><strong>Kultura e kujtes\u00ebs mungon<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr boshnjak\u00ebt, p\u00ebrkujtimi i gjenocidit n\u00eb Srebrenic\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb komponent themelor i identitetit t\u00eb tyre komb\u00ebtar dhe nj\u00eb moment ky\u00e7\u00a0p\u00ebr vendin e tyre. Megjithat\u00eb vet\u00ebdija e shum\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb shtetit boshnjak zakonisht nuk shkon p\u00ebrtej pranis\u00eb s\u00eb detyrueshme n\u00eb Qendr\u00ebn P\u00ebrkujtimore n\u00eb Poto\u00e7ari \u00e7do 11 korrik.<\/p>\n<p>Shumica e t\u00eb mbijetuarve t\u00eb gjenocidit jetojn\u00eb n\u00eb kushte modeste, ndonj\u00ebher\u00eb shum\u00eb t\u00eb varfra dhe t\u00eb margjinalizuara. Vet\u00ebm grat\u00eb q\u00eb e kan\u00eb mbijetuar k\u00ebt\u00eb gjenocid dhe t\u00eb cilat nuk kan\u00eb t\u00eb af\u00ebrm meshkuj q\u00eb kan\u00eb mbijetuar, marrin mb\u00ebshtetje shtet\u00ebrore. T\u00eb gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt nuk kan\u00eb statusin ligjor t\u00eb t\u00eb mbijetuarve dhe nuk kan\u00eb marr\u00eb kurr\u00eb ndihm\u00eb nga shteti, as materiale dhe as psikologjike. Ndoshta m\u00eb e v\u00ebshtira p\u00ebr t\u00eb mbijetuarit \u00ebsht\u00eb se edhe 30 vjet pas gjenocidit dhe pavar\u00ebsisht Rezolut\u00ebs s\u00eb OKB-s\u00eb t\u00eb vitit 2024, Srebrenica ende nuk ka nj\u00eb vend t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm n\u00eb kultur\u00ebn evropiane t\u00eb kujtes\u00ebs.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shembull i k\u00ebsaj \u00ebsht\u00eb Dita Evropiane e P\u00ebrkujtimit p\u00ebr Viktimat e t\u00eb Gjitha Regjimeve Totalitare dhe Autoritare. Q\u00eb nga viti 2009, kjo dit\u00eb \u00ebsht\u00eb festuar n\u00eb BE m\u00eb 23 gusht, dit\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn u n\u00ebnshkrua Pakti Hitler-Stalin n\u00eb vitin 1939. Komisioni Evropian publikon nj\u00eb deklarat\u00eb n\u00eb at\u00eb dit\u00eb \u00e7do vit. Srebrenica nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur n\u00eb t\u00eb deri m\u00eb tani.\/ DW<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2025\/07\/11\/kultura-e-kujteses-mungon-sot-30-vite-nga-masakra-e-srebrenices\/\">\u201cKultura e kujtes\u00ebs mungon!\u201d Sot 30 vite nga masakra e Srebrenic\u00ebs<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur trupat e gjeneralit serb t\u00eb\u00a0Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebs, Ratko Mladi\u00e7 kryen gjenocid kund\u00ebr boshnjak\u00ebve nga enklava e at\u00ebhershme dhe zona e mbrojtur nga OKB-ja e Srebrenic\u00ebs n\u00eb korrik 1995, imazhet e tmerrit dhe d\u00ebshtimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar pothuajse menj\u00ebher\u00eb u p\u00ebrhap\u00ebn n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn: imazhe t\u00eb mij\u00ebra refugjat\u00ebve t\u00eb pafuqish\u00ebm n\u00eb baz\u00ebn e OKB-s\u00eb n\u00eb Poto\u00e7ari, imazhe t\u00eb ndarjes [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-30472","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30472","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30472"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30472\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30472"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30472"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30472"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}