{"id":29633,"date":"2025-07-06T11:01:32","date_gmt":"2025-07-06T11:01:32","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/07\/06\/gazeta-gjermane-suddeutsche-zeitung-edi-rama-pikture-dhe-pushtet-kater-mandate-nje-rekord\/"},"modified":"2025-07-06T11:01:32","modified_gmt":"2025-07-06T11:01:32","slug":"gazeta-gjermane-suddeutsche-zeitung-edi-rama-pikture-dhe-pushtet-kater-mandate-nje-rekord","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/07\/06\/gazeta-gjermane-suddeutsche-zeitung-edi-rama-pikture-dhe-pushtet-kater-mandate-nje-rekord\/","title":{"rendered":"Gazeta gjermane \u2018Suddeutsche Zeitung\u2019: Edi Rama, piktur\u00eb dhe pushtet, kat\u00ebr mandate, nj\u00eb rekord"},"content":{"rendered":"<p>Gazeta e njohur gjermane \u201cSuddeutsche Zeitung\u201d i kushton kreut t\u00eb mazhoranc\u00ebs shqiptare nj\u00eb artikull, ku p\u00ebrshkruan lidhjen e tij mes artit dhe politik\u00ebs.<\/p>\n<p>Por a nuk duhet q\u00eb qyteti t\u00eb riem\u00ebrtohet TiRama?, pyet gazeta e njohur gjermane, teksa kreu socialist ka siguruar edhe mandatin e kat\u00ebrt n\u00eb zgjedhjet e 11 majit.<\/p>\n<p>\u201cKryeministri i Shqip\u00ebris\u00eb, Edi Rama, gjen k\u00ebnaq\u00ebsi te vizatimi; veprat e tij me ngjyra t\u00eb forta dhe ndjesi psikodelike ekspozohen n\u00eb galeri nd\u00ebrkomb\u00ebtare \u2013 dhe kjo e ka kthyer at\u00eb n\u00eb nj\u00eb figur\u00eb t\u00ebrheq\u00ebse dhe t\u00eb pazakont\u00eb n\u00eb sken\u00ebn bot\u00ebrore. Por kjo pamje artistike shpesh i shp\u00ebrqendron njer\u00ebzit nga nj\u00eb realitet m\u00eb kompleks: si politikan, Rama \u00ebsht\u00eb gjith\u00e7ka, vet\u00ebm jo i padiskutuesh\u00ebm\u201d, shkruan media n\u00eb fjal\u00eb.<\/p>\n<p>Artikulli i plot\u00eb i gazet\u00ebs \u2018Suddeutsche Zeitung\u2019:<\/p>\n<p>\u201cEdi Rama \u00ebsht\u00eb i lodhur. Mbr\u00ebmjen e kaluar, ai u kthye nga SHBA-ja, ku kishte marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb dasm\u00ebn e miliarderit Alexander Soros dhe Huma Abedin, k\u00ebshilltares politike dhe shoqes s\u00eb besuar t\u00eb Hillary Clinton. N\u00eb tavolin\u00ebn p\u00ebrpara tij ndodhet nj\u00eb vizatim \u2013 vija dhe rrath\u00eb n\u00eb t\u00eb zez\u00eb dhe vjollc\u00eb. K\u00ebto t\u00eb ashtuquajtura \u201cvizatime t\u00eb p\u00ebrditshme\u201d jan\u00eb mark\u00eb tregtare e artistit Edi Rama, pozicioni kryesor i t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb kryeminist\u00ebr i Shqip\u00ebris\u00eb. Ato ekspozohen n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn n\u00eb muze dhe galeri. Ndonj\u00ebher\u00eb pikturat shum\u00ebngjyr\u00ebshe t\u00eb kujtojn\u00eb korale, ndonj\u00ebher\u00eb pjes\u00eb bim\u00ebsh n\u00eb dekompozim \u2013 n\u00eb \u00e7do rast, ato jan\u00eb di\u00e7ka psikedelike, kaotike, madje edhe sensuale. \u201cPor, nuk duhet t\u00eb nxirrni p\u00ebrfundime p\u00ebr piktorin\u201d, ka th\u00ebn\u00eb dikur Rama.<\/p>\n<p>Vizatimet e tij b\u00ebhen gjat\u00eb konferencave, takimeve apo bisedave. \u201cK\u00ebshtu e kaloj pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb koh\u00ebs sime. Pa laps n\u00eb dor\u00eb, nuk mund t\u00eb duroj\u201d, thot\u00eb Rama, i cili ka qeverisur Tiran\u00ebn q\u00eb nga viti 2013. Nj\u00eb kryeminist\u00ebr q\u00eb pikturon edhe kur b\u00ebn di\u00e7ka tjet\u00ebr, dhe me sukses \u2013 nj\u00eb hobi mjaft i pazakont\u00eb p\u00ebr nj\u00eb politikan. K\u00ebshtu, arti i tij \u00ebsht\u00eb gjithashtu nj\u00eb tipar unik q\u00eb e b\u00ebn at\u00eb nj\u00eb figur\u00eb rr\u00ebz\u00ebllit\u00ebse. Dhe shpesh t\u00eb shp\u00ebrqendron nga fakti q\u00eb Edi Rama \u00ebsht\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb kontrovers.<\/p>\n<p>Nj\u00eb takim n\u00eb qershor<\/p>\n<p>Meqen\u00ebse Rama flet me k\u00ebnaq\u00ebsi p\u00ebr vizatimet e tij, n\u00eb mesin e qershorit ka nj\u00eb audienc\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtes\u00ebn qeveritare n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb kryeqytetit shqiptar. P\u00ebrpara krahut ku ndodhet zyra e tij, papagall\u00ebt Lulu dhe Pippo ulen n\u00eb nj\u00eb kafaz. Duket sikur jan\u00eb vendosur q\u00ebllimisht p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetur vizitor\u00ebt n\u00eb hyrje \u2013 si frik\u00ebsim: kur papagall\u00ebt b\u00ebrtasin emrat e tyre, britmat e tyre jehojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr korridoret e gjata. P\u00ebrball\u00eb kafazit varet nj\u00eb vep\u00ebr arti gjigante nga artisti gjerman Thomas Demand; n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr q\u00ebndron nj\u00eb dollap qelqi n\u00eb t\u00eb cilin \u00e7do vizitor duhet t\u00eb mbyll\u00eb telefonin e tij celular, para se t\u00eb takoj\u00eb kryeministrin.<\/p>\n<p>Rama, me mjek\u00ebr t\u00eb bardh\u00eb, i veshur i gjithi me t\u00eb zeza, duhet t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb nj\u00eb mesazh me tekst para se t\u00eb ngrej\u00eb kok\u00ebn nga pas tavolin\u00ebs s\u00eb madhe. Ai buz\u00ebqeshi vet\u00ebm nj\u00eb her\u00eb, n\u00eb fund t\u00eb bised\u00ebs gati nj\u00ebor\u00ebshe.<\/p>\n<p>Zyra e tij si nj\u00eb deklarat\u00eb<\/p>\n<p>Muret e larta t\u00eb zyr\u00ebs s\u00eb tij jan\u00eb t\u00eb mbuluara me let\u00ebr muri, t\u00eb shtypur dendur me vizatimet e tij; aty varet nj\u00eb portret i madh i kryeministrit t\u00eb par\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Ismail Qemali. N\u00eb shum\u00eb vitrina ndodhen dhurata t\u00eb panum\u00ebrta shtet\u00ebrore, p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb kuti koleksionuese t\u00eb filmit \u201cKumbari\u201d. N\u00eb nj\u00eb cep ndodhet nj\u00eb grumbull i pajisjeve t\u00eb palestr\u00ebs; mbi nj\u00eb raft rrobash, varen fanellat e basketbollit. Ka nj\u00eb tavolin\u00eb konferencash me karrige transparente prej pleksiglasi q\u00eb paraqesin emblem\u00ebn e vendit, shqiponj\u00ebn, dhe nj\u00eb k\u00ebnd me divan\u00eb prej l\u00ebkure p\u00ebr mysafir\u00ebt zyrtar\u00eb shtet\u00ebror\u00eb. Dhe pastaj \u00ebsht\u00eb tavolina e madhe prej druri t\u00eb err\u00ebt, pothuajse t\u00ebr\u00ebsisht e mbuluar me stilolapsa, lapsa me ngjyra, boj\u00ebra uji dhe fur\u00e7a. \u00c7do f\u00ebmij\u00eb q\u00eb sheh nj\u00eb rr\u00ebmuj\u00eb t\u00eb till\u00eb do t\u00eb d\u00ebgjonte: Pastroje shpejt!<\/p>\n<p>I p\u00ebrqendruar, edhe kur nuk shikon<\/p>\n<p>Mos u shqet\u00ebsoni n\u00ebse gjat\u00eb bised\u00ebs, ai nuk e shikon homologun e tij, thon\u00eb njer\u00ebzit q\u00eb e kan\u00eb takuar. Nuk \u00ebsht\u00eb e pahijshme, por m\u00eb tep\u00ebr nj\u00eb shenj\u00eb se sa i p\u00ebrqendruar \u00ebsht\u00eb ai. Por, n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb, ai e l\u00eb vizatimin m\u00ebnjan\u00eb, me sa duket shum\u00eb i lodhur p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrqendruar.<\/p>\n<p>Rama, i martuar dhe me dy f\u00ebmij\u00eb, preferon t\u00eb vizatoj\u00eb n\u00eb faqet e shtypura t\u00eb agjend\u00ebs s\u00eb tij, t\u00eb cilat stafi i tij i vendos mbi tavolin\u00eb. A i kontrollon nj\u00eb ndihm\u00ebs p\u00ebr informacione konfidenciale para se t\u2019ia dor\u00ebzoj\u00eb ato? \u201cJo\u201d, ankohet Rama. \u201cKjo ndonj\u00ebher\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb problem, sepse letrat p\u00ebr protokollin b\u00ebhen t\u00eb pap\u00ebrdorshme kur vizatoj mbi to\u201d. Ai flet but\u00eb sot, por dikush mund ta imagjinoj\u00eb leht\u00ebsisht z\u00ebrin e tij t\u00eb thell\u00eb me volum t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n<p>Kat\u00ebr mandate, nj\u00eb rekord<\/p>\n<p>N\u00eb mesin e majit, Partia Socialiste (PS) e Ram\u00ebs u rizgjodh me 52 p\u00ebr qind t\u00eb votave, duke siguruar nj\u00eb shumic\u00eb absolute \u2013 megjith\u00ebse v\u00ebzhguesit nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb t\u00eb zgjedhjeve si OSBE-ja kritikuan fushat\u00ebn, duke p\u00ebrmendur keqp\u00ebrdorimin e burimeve publike nga partia n\u00eb pushtet, ndikimin e padrejt\u00eb mbi votuesit dhe frik\u00ebsimin e punonj\u00ebsve publik\u00eb. Vet\u00eb votimi, thon\u00eb ata, u zhvillua n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb korrekte. Ai sh\u00ebnoi mandatin e kat\u00ebrt t\u00eb Ram\u00ebs \u2013 duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb kryeministrin m\u00eb jet\u00ebgjat\u00eb n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, tani 12 vjet n\u00eb detyr\u00eb.<\/p>\n<p>Gjithmon\u00eb n\u00eb rreshtin e par\u00eb<\/p>\n<p>Jav\u00ebn e kaluar, n\u00eb samitin e NATO-s n\u00eb Hag\u00eb, Rama q\u00ebndroi n\u00eb rreshtin e par\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb foto\u2014krahas Donald Trump, Keir Starmer, Recep Tayyip Erdogan dhe sekretarit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb NATO-s, Mark Rutte. Duke qen\u00eb gati dy metra i gjat\u00eb, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb mos vihet re, madje as atletet e tij t\u00eb bardha, t\u00eb cilat i vesh shpesh dhe me k\u00ebnaq\u00ebsi. N\u00eb vitin 2023, ai i tha revist\u00ebs italiane \u201cVogue\u201d se sa e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb pamja e jashtme.<\/p>\n<p>Por, t\u00eb qenit n\u00eb rreshtin e par\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb grup t\u00eb shquar \u00ebsht\u00eb gjithashtu e habitshme p\u00ebr faktin se, q\u00eb nga janari i vitit 2025, vendi i tij ka nj\u00eb popullsi prej pak m\u00eb pak se 2,4 milion\u00eb banor\u00ebsh \u2013 dhe nj\u00eb problem t\u00eb madh emigrimi. Q\u00eb nga fundi i diktatur\u00ebs n\u00eb vitin 1991, thuhet se rreth gjysma e popullsis\u00eb \u00ebsht\u00eb larguar nga atdheu i tyre. Tani, ata duan t\u2019i kthejn\u00eb ata, pasi gj\u00ebrat m\u00eb n\u00eb fund po b\u00ebjn\u00eb p\u00ebrparim. Sipas Bank\u00ebs Bot\u00ebrore, ekonomia e Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur m\u00eb shpejt n\u00eb vitet e fundit sesa ajo e vendeve t\u00eb tjera t\u00eb Ballkanit. Turizmi \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb lul\u00ebzim: 11,7 milion\u00eb turist\u00eb t\u00eb huaj mb\u00ebrrit\u00ebn n\u00eb vitin 2024, nj\u00eb shif\u00ebr prej 15 p\u00ebr qind m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb. Pjes\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb bregdetit t\u00eb Mesdheut po zhvillohen vrullsh\u00ebm; dh\u00ebndri i Trump, Jared Kushner, po tregon interes p\u00ebr ishullin e Sazanit n\u00eb jug, dhe nj\u00eb aeroport i ri \u00ebsht\u00eb planifikuar p\u00ebr delt\u00ebn e lumit Vjosa, nj\u00eb park komb\u00ebtar i mbrojtur.<\/p>\n<p>A nuk duhet q\u00eb qyteti t\u00eb riem\u00ebrtohet TiRama?<\/p>\n<p>Edhe nd\u00ebrtimi \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrhapur. Rama po p\u00ebrqendrohet n\u00eb arkitektur\u00eb n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb t\u00eb madhe. N\u00eb kryeqytetin Tiran\u00eb, me nj\u00eb popullsi prej rreth 600 000 banor\u00ebsh, po nd\u00ebrtohet nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb e pazakont\u00eb pran\u00eb tjetr\u00ebs, e projektuar nga firma arkitekturore si \u201cCoop Himmelb(l)au\u201d, Daniel Libeskind dhe Stefano Boeri \u2013 edhe n\u00ebse nuk \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e qart\u00eb se kush do t\u00eb jetoj\u00eb k\u00ebtu. Sipas Zyr\u00ebs Federale t\u00eb Statistikave, t\u00eb ardhurat komb\u00ebtare bruto p\u00ebr frym\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitin 2023 ishin 7 680 dollar\u00eb. N\u00eb krahasim, n\u00eb Gjermani jan\u00eb 54 800 dollar\u00eb. Ballkonet e rrumbullakosura n\u00eb Nd\u00ebrtes\u00ebn Sk\u00ebnderbeu 85 metra t\u00eb lart\u00eb, t\u00eb projektuar nga firma arkitekturore holandeze MVRDV, kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb kok\u00ebn e heroit komb\u00ebtar Sk\u00ebnderbeu. Por, n\u00eb Tiran\u00eb, thon\u00eb se ajo duket si Edi Rama!<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi: A nuk duhet q\u00eb qyteti t\u00eb riem\u00ebrohet TiRama?<\/p>\n<p>Q\u00eb nga fillimi, qyteti ishte vitrina e tij. N\u00eb vitin 2000, Rama u b\u00eb kryetar bashkie i Tiran\u00ebs dhe mbeti i till\u00eb p\u00ebr 11 vjet. Ai solli ngjyra n\u00eb sfondin gri socialist; artist\u00eb t\u00eb njohur si \u00d3lafur El\u00edasson dhe Liam Gillick mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb iden\u00eb e tij p\u00ebr t\u00eb lyer dhjet\u00ebra sht\u00ebpi me ngjyra t\u00eb ndezura, dhe p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, Rama provoi edhe sulmin e shtypit ndaj nj\u00eb politikani, i cili ishte edhe artist. N\u00eb vitin 2003, miku dhe ish-studenti i tij, Anri Sala realizoi filmin e shkurt\u00ebr \u201cDammi i Colori\u201d rreth ndryshimeve shum\u00ebngjyr\u00ebshe, i cili u shfaq n\u00eb Bienalen e Venedikut. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, bota e artit n\u00eb ve\u00e7anti ka pasur tendenc\u00ebn t\u00eb mbyll\u00eb syt\u00eb ndaj Ram\u00ebs, nj\u00eb artist q\u00eb \u00ebsht\u00eb gjithashtu politikan.<\/p>\n<p>Sepse, pavar\u00ebsisht gjith\u00eb simpatis\u00eb p\u00ebr kryeministrin ekstravagant, ka probleme t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb vend me korrupsionin, trafikun e drog\u00ebs, pastrimin e parave dhe nepotizmin \u2013 akuzat drejtohen si ndaj qeveris\u00eb ashtu edhe ndaj opozit\u00ebs. Por, kritikat publike jan\u00eb t\u00eb rralla; raportimi i pavarur si gazetar \u00ebsht\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Aleksand\u00ebr \u00c7ipa, kryetar i Unionit t\u00eb Gazetar\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri, tha s\u00eb fundmi se \u201cpjesa m\u00eb me ndikim e sken\u00ebs mediatike ndikohet dhe kontrollohet nga autoriteti i qeveris\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht nga autoriteti i vet\u00eb kryeministrit\u201d.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Rama konsiderohet nj\u00eb stabilizues n\u00eb Ballkan brenda BE-s\u00eb; Ursula von der Leyen e quan at\u00eb \u201ci dashur Edi\u201d. Q\u00ebllimi i tij: ta \u00e7oj\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb BE deri n\u00eb vitin 2030. Negociatat e pranimit kan\u00eb filluar q\u00eb nga viti 2022, dhe sipas presidentit t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb BE-s\u00eb Ant\u00f3nio Costa, vendi ka perspektiva t\u00eb mira.<\/p>\n<p>Ekziston rreziku i \u201cfshehjes pas artit\u201d, shkruan nj\u00eb nga kritik\u00ebt e Ram\u00ebs<\/p>\n<p>Kritik\u00eb si gazetari holandez Vincent \u00cb. J. van Gerven Oei, i cili jetoi n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr disa vite, shqet\u00ebsohen se profili i Ram\u00ebs si artist shp\u00ebrqendron shum\u00eb nga politika e tij. Ai argumenton se nuk \u00ebsht\u00eb arti i tij, por t\u00eb qenit artist, kjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb i sjell dobi politikisht.<\/p>\n<p>Ekziston rreziku i larjes s\u00eb artit, ve\u00e7an\u00ebrisht kur shihet nga jasht\u00eb, si\u00e7 e p\u00ebrshkruan gazetari n\u00eb tekstet e tij. Kur p\u00ebrballet me k\u00ebt\u00eb kritik\u00eb, Rama shpreh moskuptim. Ai nuk e kupton se si arti mund t\u2019i sjell\u00eb dobi n\u00eb politik\u00eb. \u201cNuk kam qen\u00eb artist me koh\u00eb t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. Arti \u00ebsht\u00eb streha ime, nj\u00eb kund\u00ebrpesh\u00eb ndaj jet\u00ebs sime t\u00eb p\u00ebrditshme politike, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jam vazhdimisht i rrethuar nga t\u00eb tjer\u00eb\u201d. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, arti dhe politika n\u00eb Shqip\u00ebri kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb nj\u00ebjta p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb shum\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, \u201ct\u00eb tmerrshme!\u201d Ai e p\u00ebrjetoi k\u00ebt\u00eb nga af\u00ebr.<\/p>\n<p>Rama pikturonte pa pushim q\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn tre vje\u00e7, dhe si adoleshent, ai filloi t\u00eb zhvillonte nj\u00eb interes p\u00ebr historin\u00eb e artit. Jo aq e leht\u00eb: \u201cThjesht u ndal me Gustave Courbet\u201d, thot\u00eb Rama.<\/p>\n<p>\u00c7do art p\u00ebrkat\u00ebs q\u00eb pasoi piktorin realist, i cili vdiq n\u00eb vitin 1877, ishte tabu. \u201cKur kuptova se sa m\u00eb shum\u00eb kishte, nj\u00eb bot\u00eb e re u hap p\u00ebr mua\u201d.<\/p>\n<p>P\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, ai i kishte njohur veprat e artist\u00ebve t\u00eb dashur si Salvador Dal\u00ed dhe Picasso vet\u00ebm si fotografi n\u00eb libra t\u00eb ndaluar. Rama hasi vepr\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb origjinale t\u00eb artit, nj\u00eb skulptur\u00eb nga Auguste Rodin, n\u00eb vitin 1989. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, ai po udh\u00ebtonte p\u00ebr n\u00eb Gjermani si lojtar n\u00eb ekipin komb\u00ebtar t\u00eb basketbollit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. P\u00ebr t\u00eb vizituar \u201cKunsthalle\u201d n\u00eb Bremen, ai doli fshehurazi nga hoteli ku rrinte ekipi \u2013 nj\u00eb nga dit\u00ebt m\u00eb t\u00eb lumtura t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij, tregoi ai m\u00eb von\u00eb. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, njohja e k\u00ebsaj bote t\u00eb re dhe t\u00eb gjer\u00eb e b\u00ebri jet\u00ebn m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, \u201csepse muret p\u00ebrreth meje papritmas u ndien m\u00eb t\u00eb trasha\u201d. Ai aplikoi n\u00eb shkoll\u00ebn e artit dhe filloi t\u00eb luftonte kund\u00ebr atyre mureve. \u201cArti m\u00eb solli n\u00eb politik\u00eb,\u201d thot\u00eb Rama.<\/p>\n<p>Nj\u00eb dit\u00eb, kryeministri i at\u00ebhersh\u00ebm Fatos Nano telefonoi dhe e pyeti n\u00ebse do t\u00eb donte t\u00eb b\u00ebhej minist\u00ebr i Kultur\u00ebs.<\/p>\n<p>Ai nuk kishte gjetur gjuh\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt politike me t\u00eb atin, Kristaqin, i cili punonte p\u00ebr regjimin si skulptor. \u201cBabai im ishte komunist, por p\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb nuk m\u00eb tha \u00e7far\u00eb t\u00eb b\u00ebja ose t\u00eb besoja.\u201d Pasi p\u00ebrfundoi studimet, Rama punoi si profesor arti n\u00eb Tiran\u00eb dhe nj\u00eb burs\u00eb p\u00ebrfundimisht e \u00e7oi n\u00eb Paris. N\u00eb vitin 1998, i ati vdiq. 34-vje\u00e7ari i at\u00ebhersh\u00ebm n\u00eb fakt donte t\u00eb largohej nga vendi pas disa dit\u00ebsh, por kjo nuk ndodhi kurr\u00eb. Nd\u00ebrsa po p\u00ebrgatiste kafe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb pas funeralit, kryeministri i at\u00ebhersh\u00ebm Fatos Nano telefonoi dhe e pyeti n\u00ebse do t\u00eb donte t\u00eb b\u00ebhej minist\u00ebr i Kultur\u00ebs. \u201cN\u00eb rregull,\u201d tha Rama. N\u00eb CV-n\u00eb e tij, t\u00eb cil\u00ebn ministria e k\u00ebrkoi m\u00eb pas p\u00ebr hir t\u00eb procedur\u00ebs, ai thjesht shkroi: Edi Rama, i lindur m\u00eb 4 korrik. Kjo duhej t\u00eb mjaftonte; pjesa tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb histori.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit q\u00eb e njohin Ram\u00ebn prej vitesh thon\u00eb se vitet e tij n\u00eb pushtet e kan\u00eb ndryshuar at\u00eb. Politikat e tij kan\u00eb tiparet e autokracis\u00eb dhe duket se ai e ndryshon mendimin e tij edhe p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje themelore n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb klim\u00ebs politike, si\u00e7 jan\u00eb qendrat e azilit n\u00eb BE, t\u00eb cilat ai i refuzoi kategorikisht n\u00eb vendin e tij n\u00eb vitin 2018. N\u00eb vitin 2023, ai m\u00eb pas lejoi Italin\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtonte qendra t\u00eb tilla, edhe n\u00ebse ato aktualisht p\u00ebrdoren ndryshe nga sa ishin konceptuar fillimisht nga kryeministrja, Giorgia Meloni. Aktualisht, ato strehojn\u00eb njer\u00ebz, k\u00ebrkesat e t\u00eb cil\u00ebve p\u00ebr azil jan\u00eb refuzuar tashm\u00eb n\u00eb Itali.<\/p>\n<p>P\u00ebr artistin Adi Dule, nj\u00eb shok f\u00ebmij\u00ebrie, Rama ka mbetur po ai i dikurshmi. Ai ndan nj\u00eb studio me t\u00eb n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb industriale n\u00eb verilindje t\u00eb Tiran\u00ebs, ku punojn\u00eb s\u00eb bashku me argjil\u00eb. N\u00eb dhom\u00ebn me tavan t\u00eb lart\u00eb, Rama gjithmon\u00eb ulet n\u00eb kolltuk pran\u00eb oxhakut t\u00eb hapur, i cili varet imponuesh\u00ebm nga nj\u00eb tub, thot\u00eb Dule. Batanija me modele blu n\u00eb kolltuk tregon se ai duhet t\u00eb jet\u00eb ulur atje shum\u00eb her\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb fund, ai ju jep nj\u00eb album p\u00ebr artin e tij<\/p>\n<p>Skulpturat e Ram\u00ebs duken si versione 3D t\u00eb pikturave t\u00eb tij. \u201cBaballar\u00ebt tan\u00eb ishin t\u00eb dy skulptor\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjakun ton\u00eb.\u201d Burrat e njohin nj\u00ebri-tjetrin prej 50 vjet\u00ebsh. \u201cNj\u00eb miq\u00ebsi kaq e gjat\u00eb. Kush mund t\u00eb mburret me k\u00ebt\u00eb\u201d, shprehet me buz\u00ebqeshje burri me k\u00ebmish\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb, q\u00eb i nxjerr n\u00eb pah muskujt. Pavar\u00ebsisht politik\u00ebs dhe pavar\u00ebsisht lidhjes s\u00eb Ram\u00ebs me njer\u00ebz t\u00eb famsh\u00ebm si Clinton-\u00ebt, af\u00ebrsia e tyre nuk ka ndryshuar kurr\u00eb. \u201cEdi \u00ebsht\u00eb thjesht perfekt\u201d, thot\u00eb Dule. \u00c7far\u00eb tjet\u00ebr mund t\u00eb thoshte ai n\u00eb prani t\u00eb nj\u00eb gazetari?<\/p>\n<p>Dhe si e shikon Edi veten? A \u00ebsht\u00eb ai I nj\u00ebjti si 27 vjet m\u00eb par\u00eb, kur hyri n\u00eb politik\u00eb, dhe q\u00eb ata duan t\u00eb d\u00ebgjojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb n\u00eb fund t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebsaj.\u201d Jo, politika i ndryshon t\u00eb gjith\u00eb. Por shpresoj se kam q\u00ebndruar thelb\u00ebsisht besnik ndaj vetes.\u201d Ai thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb i duruar me kalimin e viteve; p\u00ebrndryshe, nuk do t\u00eb kishte shans t\u00eb mbijetonte n\u00eb cirkun politik. \u201cMegjithat\u00eb, ndonj\u00ebher\u00eb kam p\u00ebrshtypjen se nuk jam m\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb person, por dy: politikan dhe artist.\u201d Edhe pse ai ka pushuar s\u00eb qeni nj\u00eb \u201cartist me koh\u00eb t\u00eb plot\u00eb\u201d, si\u00e7 e thot\u00eb ai, ai nuk d\u00ebshiron ta l\u00ebr\u00eb plot\u00ebsisht artistin si politikan. Burri i gjat\u00eb k\u00ebrcen p\u00ebrpjet\u00eb, nd\u00ebrsa takimi i tij i radh\u00ebs po afron. \u201cVet\u00ebm nj\u00eb minut\u00eb,\u201d thot\u00eb Rama, duke marr\u00eb nj\u00eb album p\u00ebr artin e tij dhe duke e shtr\u00ebnguar n\u00eb dor\u00eb. Edhe pse m\u00eb par\u00eb kishte theksuar sa pak i interesonte se \u00e7far\u00eb mendonin t\u00eb tjer\u00ebt p\u00ebr pun\u00ebn e tij, pak krenari artistike \u00ebsht\u00eb e domosdoshme\u201d. \/Suddeutsche Zeitung\/<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2025\/07\/gazeta-gjermane-suddeutsche-zeitung-edi-rama-pikture-dhe-pushtet-kater-mandate-nje-rekord\/\">Gazeta gjermane \u2018Suddeutsche Zeitung\u2019: Edi Rama, piktur\u00eb dhe pushtet, kat\u00ebr mandate, nj\u00eb rekord<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gazeta e njohur gjermane \u201cSuddeutsche Zeitung\u201d i kushton kreut t\u00eb mazhoranc\u00ebs shqiptare nj\u00eb artikull, ku p\u00ebrshkruan lidhjen e tij mes artit dhe politik\u00ebs. Por a nuk duhet q\u00eb qyteti t\u00eb riem\u00ebrtohet TiRama?, pyet gazeta e njohur gjermane, teksa kreu socialist ka siguruar edhe mandatin e kat\u00ebrt n\u00eb zgjedhjet e 11 majit. \u201cKryeministri i Shqip\u00ebris\u00eb, Edi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-29633","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29633"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29633\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}