{"id":29395,"date":"2025-07-04T13:07:42","date_gmt":"2025-07-04T13:07:42","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/07\/04\/banka-boterore-kerkon-transparence-per-borxhin-shqiperia-te-publikoje-detaje-per-cdo-hua\/"},"modified":"2025-07-04T13:07:42","modified_gmt":"2025-07-04T13:07:42","slug":"banka-boterore-kerkon-transparence-per-borxhin-shqiperia-te-publikoje-detaje-per-cdo-hua","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/07\/04\/banka-boterore-kerkon-transparence-per-borxhin-shqiperia-te-publikoje-detaje-per-cdo-hua\/","title":{"rendered":"Banka Bot\u00ebrore k\u00ebrkon transparenc\u00eb p\u00ebr borxhin: Shqip\u00ebria t\u00eb publikoj\u00eb detaje p\u00ebr \u00e7do hua"},"content":{"rendered":"<p>Banka Bot\u00ebrore rekomandoi masa dhe reforma radikale p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar m\u00eb tej transparenc\u00ebn p\u00ebr borxhet shtet\u00ebrore t\u00eb vendeve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n<p>N\u00eb raportin \u201cRadical Debt Transparency\u201d q\u00eb u publikua s\u00eb fundmi nga Banka Bot\u00ebrore, vendet n\u00eb zhvillim me t\u00eb ardhura t\u00eb mesme t\u00eb larta, ku b\u00ebn pjes\u00eb edhe Shqip\u00ebria, kan\u00eb munges\u00eb transparence n\u00eb disa segmente t\u00eb huamarrjes.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebto vende, p\u00ebrfshir\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb, raporti rekomandon nj\u00eb s\u00ebr\u00eb reformash konkrete p\u00ebr t\u00eb forcuar transparenc\u00ebn dhe p\u00ebr t\u00eb parandaluar krijimin e borxheve t\u00eb fshehura apo t\u00eb keqmenaxhuara. Grupi i vendeve ku b\u00ebn pjes\u00eb edhe Shqip\u00ebria duhet t\u00eb miratoj\u00eb nj\u00eb legjislacion q\u00eb detyron publikimin e detajuar t\u00eb huave, p\u00ebrfshir\u00eb termat e kontrat\u00ebs dhe kolateralin.<\/p>\n<p>K\u00ebrkohet q\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktohet m\u00eb qart\u00eb definicioni i borxhit publik n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare (duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe detyrimet e nd\u00ebrmarrjeve publike dhe garancit\u00eb), teksa duhet t\u00eb limitohet p\u00ebrdorimi i klauzolave konfidenciale dhe t\u00eb ndalohet n\u00ebnshkrimi i marr\u00ebveshjeve q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb fsheht\u00ebsi totale.<\/p>\n<p>Te borxhi publik duhet t\u00eb p\u00ebrfshihen detyrimet e nd\u00ebrmarrjeve shtet\u00ebrore, huamarrjet e autoriteteve vendore, detyrimet e kusht\u00ebzuara (garancit\u00eb, PPP etj.).<\/p>\n<p>P\u00ebr vendet si Shqip\u00ebria k\u00ebrkohet t\u00eb rritet roli i Kuvendit dhe i Kontrollit t\u00eb Lart\u00eb t\u00eb Shtetit n\u00eb shqyrtimin e strategjis\u00eb s\u00eb borxhit, n\u00eb aprovimin e huave t\u00eb reja dhe auditimin e kontratave ekzistuese.<\/p>\n<p>Gjithashtu sugjerohen auditime t\u00eb rregullta nga institucione t\u00eb pavarura p\u00ebr huat me risk t\u00eb lart\u00eb (p.sh., t\u00eb lidhura me burime natyrore apo projekte t\u00eb m\u00ebdha infrastrukturore).<\/p>\n<p>N\u00ebse ndodh ristrukturim i huave vendi yn\u00eb duhet t\u00eb publikoj\u00eb kushtet e reja t\u00eb dakorduara dhe t\u00eb shmang\u00eb marr\u00ebveshjet selektive.<\/p>\n<p>Grupit t\u00eb vendeve ku b\u00ebn pjes\u00eb Shqip\u00ebria i k\u00ebrkohet publikimi i nj\u00eb formati t\u00eb strukturuar hua pas huaje t\u00eb \u00e7do marr\u00ebveshjeje t\u00eb re borxhi, me termat kryesor\u00eb financiar\u00eb.<\/p>\n<p>Gjithashtu rekomandohet krijimi i nj\u00eb portali zyrtar mbi borxhin publik ku publikohen kontratat kryesore, raportet e rregullta analitike dhe planifikimi i huamarrjeve dhe vler\u00ebsimi i rreziqeve.<\/p>\n<p>N\u00eb 2024 borxhi publik arriti n\u00eb 54,74% e PBB-s\u00eb, me nj\u00eb r\u00ebnie prej 2,7 pik\u00ebsh n\u00eb raport me vitin 2023. Ky ishte niveli m\u00eb i ul\u00ebt i borxhit publik n\u00eb raport me PBB-s\u00eb q\u00eb nga viti 2008. Ulja e borxhit vitin e kaluar nuk erdhi p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb programi t\u00eb planifikuar, por nga mosrealizimi i shpenzimeve buxhetore sipas planit. Paaft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb shpenzuar \u00e7oi n\u00eb nj\u00eb konsolidim fiskal t\u00eb detyruar. Por nd\u00ebrkoh\u00eb nj\u00eb seri detyrimesh nga nd\u00ebrmarrjet publike dhe t\u00eb tjera nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb treguesit zyrtar t\u00eb borxhit publik.\/Monitor<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/gijotina.com\/banka-boterore-kerkon-transparence-per-borxhin-shqiperia-te-publikoje-detaje-per-cdo-hua\/\">Banka Bot\u00ebrore k\u00ebrkon transparenc\u00eb p\u00ebr borxhin: Shqip\u00ebria t\u00eb publikoj\u00eb detaje p\u00ebr \u00e7do hua<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/gijotina.com\/\">GIJOTINA<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Banka Bot\u00ebrore rekomandoi masa dhe reforma radikale p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar m\u00eb tej transparenc\u00ebn p\u00ebr borxhet shtet\u00ebrore t\u00eb vendeve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. N\u00eb raportin \u201cRadical Debt Transparency\u201d q\u00eb u publikua s\u00eb fundmi nga Banka Bot\u00ebrore, vendet n\u00eb zhvillim me t\u00eb ardhura t\u00eb mesme t\u00eb larta, ku b\u00ebn pjes\u00eb edhe Shqip\u00ebria, kan\u00eb munges\u00eb transparence n\u00eb disa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-29395","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29395"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29395\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}