Protestat studentore n\u00eb Serbi kan\u00eb vazhduar p\u00ebr shtat\u00eb muaj, duke sjell\u00eb ndikime t\u00eb gjera dhe t\u00eb larmishme. T\u00eb gjitha universitetet shtet\u00ebrore jan\u00eb t\u00eb bllokuara, nd\u00ebrsa m\u00ebsuesit e shkollave fillore dhe t\u00eb mesme ndaluan pun\u00ebn nga janari deri n\u00eb prill 2025. Avokat\u00ebt b\u00ebn\u00eb grev\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb shkurtit, nd\u00ebrsa fermer\u00ebt dhe profesor\u00ebt universitar\u00eb gjithashtu shpreh\u00ebn mb\u00ebshtetjen e tyre. Rrug\u00eb u bllokuan dhe student\u00ebt organizuan marshime jo vet\u00ebm n\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vendit, por edhe n\u00eb institucionet e BE-s\u00eb n\u00eb Bruksel dhe Strasburg. Shoq\u00ebrit\u00eb e pakicave komb\u00ebtare njoftuan s\u00eb ishin ndjer\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb barabart\u00eb me qytetar\u00ebt serb\u00eb.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, rezultati m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i protestave studentore ka qen\u00eb delegjitimimi i konsideruesh\u00ebm i qeveris\u00eb populiste t\u00eb Partis\u00eb Progresive Serbe (SPP) t\u00eb Aleksand\u00ebr Vu\u00e7i\u00e7. Pas gjasht\u00eb muajsh betejash, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e qart\u00eb se legjitimiteti i qeveris\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm n\u00eb dyshim, por \u00ebsht\u00eb i pap\u00ebrfillsh\u00ebm.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, SPP mbetet n\u00eb pushtet dhe duket se po b\u00ebhet akoma m\u00eb represive. Qeveria ka prer\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme pagat e profesor\u00ebve universitar\u00eb q\u00eb mb\u00ebshtesin student\u00ebt. Pa asnj\u00eb prov\u00eb, ka akuzuar dhe burgosur gjasht\u00eb aktivist\u00eb opozitar\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb student\u00eb. N\u00eb protest\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe paq\u00ebsore n\u00eb Beograd m\u00eb 15 mars, qeveria p\u00ebrdori nj\u00eb arm\u00eb jo-vdekjeprur\u00ebse, \u201ctopin e z\u00ebrit\u201d, kund\u00ebr tyre.<\/p>\n
Dihet se represioni vjen n\u00eb rritje, n\u00eb p\u00ebrpjes\u00ebtim me legjitimitetin q\u00eb po zbehet t\u00eb qeveris\u00eb, por pyetja se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb qeveris\u00ebsh pa legjitimitet mbetet e pazgjidhur. Problemi q\u00eb ngriti kjo pyetje \u00ebsht\u00eb realiteti i pushtetit pa legjitimitet \u2013 dhuna p\u00ebrmes s\u00eb cil\u00ebs po shkat\u00ebrrohen t\u00eb gjitha institucionet e shoq\u00ebris\u00eb demokratike dhe komuniteteve politike ashtu si i dim\u00eb ne.<\/p>\n
Kjo \u00ebsht\u00eb e pap\u00ebrfytyrueshme nga nj\u00eb perspektiv\u00eb qytetare, pasi pushteti pa legjitimitet nuk mund t\u00eb jet\u00eb v\u00ebrtet pushtet. Ai mund t\u00eb cil\u00ebsohet vet\u00ebm nga fyerje juridiko-metaforike si \u201cqeveri kriminale\u201d, \u201cshtet i kapur\u201d ose \u201cshtet mafioz\u201d, n\u00eb shpres\u00eb se k\u00ebto terma do t\u00eb mobilizojn\u00eb rezistenc\u00eb ndaj gjendjes s\u00eb re.<\/p>\n
Sinteza disjuktive<\/strong><\/p>\n Screenshot<\/p>\n P\u00ebrtej protestave masive, nj\u00eb nga veprimet e rregullta t\u00eb student\u00ebve dhe qytetar\u00ebve rebel\u00eb vazhdon t\u00eb jet\u00eb nderimi i t\u00eb ndjer\u00ebve me heshtje gjasht\u00ebmb\u00ebdhjet\u00ebminut\u00ebshe (p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrkujtuar 16 viktimat e shembjes s\u00eb \u00e7atis\u00eb n\u00eb Novisad) n\u00eb vende publike, t\u00eb shoq\u00ebruara me bllokime rrug\u00ebsh. Simbolikisht, ky veprim p\u00ebr\u00e7on nj\u00eb nga sloganet e protest\u00ebs: \u201cGjith\u00e7ka duhet t\u00eb ndalet.\u201d Gjith\u00e7ka duhet t\u00eb ndalet derisa t\u00eb p\u00ebrcaktohet p\u00ebrgjegj\u00ebsia p\u00ebr vdekjet, apo, si\u00e7 k\u00ebrkonin k\u00ebrkesat fillestare t\u00eb student\u00ebve, derisa institucionet t\u00eb fillojn\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb detyr\u00ebn e tyre. Kjo iu referua kryesisht Prokuroris\u00eb Publike, nga e cila k\u00ebrkohej nj\u00eb hetim i pavarur p\u00ebr shembjen e \u00e7atis\u00eb.<\/p>\n \u00cbsht\u00eb e njohur gjer\u00ebsisht se prokuroria publike n\u00eb Serbi nuk mund t\u00eb jet\u00eb e pavarur p\u00ebr shkak t\u00eb shkat\u00ebrrimit t\u00eb institucioneve q\u00eb ka ndodhur me ngjitjen n\u00eb pushtet t\u00eb SPP-s\u00eb. N\u00ebse shtojm\u00eb faktin q\u00eb kolapsi i \u00e7atis\u00eb ndodhi n\u00eb stacionin hekurudhor t\u00eb rinovuar s\u00eb fundmi, pjes\u00eb e nj\u00eb projekti m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb p\u00ebr rinovimin e rrjetit hekurudhor, kemi nj\u00eb situat\u00eb ku k\u00ebrkesat e student\u00ebve jan\u00eb t\u00eb pamundura p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrmbushur, sepse qeveria do t\u00eb duhej q\u00eb t\u00eb arrestonte vetveten.<\/p>\n Q\u00eb nga fillimi, natyra paradoksale e k\u00ebrkesave t\u00eb student\u00ebve u pa si nj\u00eb taktik\u00eb \u2013 apel p\u00ebr njer\u00ebzit brenda institucioneve q\u00eb t\u2019u bashkohen protestuesve dhe qytetar\u00ebve p\u00ebr t\u00eb \u00e7liruar prokurorin\u00eb si nj\u00eb \u201cinstitucion i kapur\u201d. Por, pavar\u00ebsisht masivitetit s\u00eb protest\u00ebs, mobilizimi i punonj\u00ebsve nuk ndodhi. Prandaj, student\u00ebt avancuan nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb re: shpalljen e zgjedhjeve t\u00eb parakohshme parlamentare. Kjo qeveri duhet rr\u00ebzuar n\u00ebse duam institucione t\u00eb lira e t\u00eb pavarura.<\/p>\n Pranohet gjer\u00ebsisht se tragjedia nuk ishte aksident. Nd\u00ebrsa \u201ckorrupsioni vret\u201d ishte nj\u00eb slogan i shprehur fuqish\u00ebm n\u00eb protesta, k\u00ebto nuk jan\u00eb thjesht p\u00ebr eliminimin e korrupsionit; q\u00eb nga fillimi, ato gjithashtu kan\u00eb propozuar nj\u00eb model pozitiv p\u00ebr institucionet. Nuk \u00ebsht\u00eb sekret se natyra kriminale e qeveris\u00eb serbe vjen nga korrupsioni individual i p\u00ebrhapur dhe klientelizmi masiv, q\u00eb partia n\u00eb pushtet p\u00ebrdor p\u00ebr t\u00eb kontrolluar zyrtar\u00ebt publik\u00eb. Ky korrupsion \u00ebsht\u00eb arsye kryesore pse thirrjet p\u00ebr grev\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme nga student\u00ebt nuk kan\u00eb qen\u00eb efektive.<\/p>\n Gjithashtu, narrativa anti-korrupsion \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb karakteristik\u00eb e opozit\u00ebs politike se e student\u00ebve, deklaratat e t\u00eb cil\u00ebve jan\u00eb vazhdimisht plot k\u00ebrkesa p\u00ebr drejt\u00ebsi, solidaritet, siguri dhe sundim t\u00eb ligjit. Nd\u00ebrsa opozita shpesh thekson rolin e saj n\u00eb nisjen e protestave dhe p\u00ebrkujtimin e t\u00eb vdekurve, madh\u00ebsia e tragjedis\u00eb ishte motivuesi kryesor p\u00ebr pjes\u00ebmarrje masive n\u00eb protesta.<\/p>\n Ne jemi mb\u00ebrthyer nga p\u00ebrshtypja se natyra metaforike e vdekjes ka mobilizuar dhe aktivizuar njer\u00ebzit. Ky fenomen ndodhi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb dyt\u00eb brenda nj\u00eb intervali t\u00eb shkurt\u00ebr historik dhe politik. Dy vjet m\u00eb par\u00eb, nj\u00eb masak\u00ebr n\u00eb nj\u00eb shkoll\u00eb fillore n\u00eb Beograd rezultoi me vrasjen e dhjet\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve dhe nj\u00eb t\u00eb rrituri nga nj\u00eb student. T\u00eb nes\u00ebrmen, nj\u00eb tjet\u00ebr vrasje masive ndodhi n\u00eb dy qytete pran\u00eb Beogradit.<\/p>\n Vdekja dhe aksidentet mund t\u00eb konsiderohen n\u00eb origjin\u00eb t\u00eb ngjarjeve sociale dhe politike. Aspekti p\u00ebrkujtimor i protestave serbe \u00ebsht\u00eb karakteristik\u00eb p\u00ebrcaktuese. Nd\u00ebrsa fillimisht ishin shkaktuar nga dhuna ndaj student\u00ebve, bllokadat studentore kan\u00eb funksionuar edhe si nj\u00eb tribut solemn p\u00ebr t\u00eb ndjer\u00ebt.<\/p>\n Do t\u00eb ishte e pamundur t\u00eb analizohej kjo situat\u00eb pa njohur rolin e vdekjes dhe vuajtjes, sepse kjo tregon edhe nj\u00eb fenomen global: qeverisje e pap\u00ebrgjegjshme dhe munges\u00eb totale e siguris\u00eb ligjore, e zhdukur me rregullimin e gjer\u00eb dhe \u201ckriminalizimin\u201d e pushtetit politik. Thelbi \u00ebsht\u00eb se, nd\u00ebrsa vdekjet dhe tragjedit\u00eb pat\u00ebn nj\u00eb rol thelb\u00ebsor n\u00eb mobilizim, nxitja organizative p\u00ebr k\u00ebto ngjarje politike buron nga bllokadat studentore.<\/p>\n Ndryshe nga praktika zakonisht strukturore e opozit\u00ebs politike, student\u00ebt fillimisht nuk k\u00ebrkuan nd\u00ebrrim regjimi, por nd\u00ebrrim sistemi. Tani, megjithat\u00eb, ata po k\u00ebrkojn\u00eb v\u00ebrtet ndryshim regjimi, duke theksuar gjithashtu se opozita nuk duhet t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb list\u00ebn q\u00eb ata do t\u00eb mb\u00ebshtesin.<\/p>\n Si pasoj\u00eb, si l\u00ebvizja e protest\u00ebs ashtu edhe opozita politike po k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb, por nuk po e b\u00ebjn\u00eb bashk\u00ebrisht. Si ndodhi ky \u201cmos-takim\u201d i nd\u00ebrsjell\u00eb, p\u00ebrball\u00eb p\u00ebrshtypjes s\u00eb p\u00ebrgjithshme se k\u00ebto protesta krijuan nj\u00eb aleanc\u00eb t\u00eb gjer\u00eb mes aktor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm shoq\u00ebror\u00eb dhe politik\u00eb? Nj\u00eb dimension i k\u00ebtij problemi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekja shum\u00ebvje\u00e7are e qeveris\u00eb p\u00ebr t\u00eb diskredituar opozit\u00ebn, gj\u00eb q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb qytetar\u00ebt t\u00eb hezitojn\u00eb ta p\u00ebrkrahin nga frika se do t\u00eb njollosen edhe vet\u00eb. Ishte m\u00eb e sigurt t\u00eb pretendoje se aktivizmi qytetar nuk kishte lidhje me politik\u00ebn \u2013 nj\u00eb q\u00ebndrim q\u00eb, edhe p\u00ebrpara k\u00ebtyre protestave, ishte nj\u00eb parakusht p\u00ebr protesta masive.<\/p>\n Kjo ka sjell\u00eb gjithashtu problemin e depolitizimit. Shprehja \u201ckjo nuk \u00ebsht\u00eb politike\u201d vazhdon t\u00eb d\u00ebgjohet \u2013 nj\u00eb fraz\u00eb e p\u00ebrdorur p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nga prind\u00ebrit e student\u00ebve n\u00eb protesta t\u00eb m\u00ebparshme civile. Por ka lindur edhe problemi i \u201comnipolitizimit\u201d \u2013 pretendimi se \u201cgjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb politik\u00eb\u201d. Kjo e fundit d\u00ebmton kapacitetin organizativ dhe hap\u00ebsir\u00ebn p\u00ebr negociata politike, t\u00eb nevojshme p\u00ebr nd\u00ebrtimin e aleancave p\u00ebr ndryshimin e qeveris\u00eb. Ky ishte edhe motivi kryesor pse student\u00ebt u distancuan nga \u00e7do organizat\u00eb tjet\u00ebr \u2013 qofshin parti opozitare, shoq\u00ebri civile apo grupe aktivist\u00ebsh.<\/p>\n Sot kemi nj\u00eb p\u00ebrgjigje m\u00eb t\u00eb artikuluar politikisht nga student\u00ebt p\u00ebr distanc\u00ebn e tyre nga partit\u00eb opozitare. Konkretisht, student\u00ebt k\u00ebmb\u00ebngulin p\u00ebr nj\u00eb list\u00eb zgjedhore q\u00eb p\u00ebrjashton politikan\u00ebt e spikatur opozitar\u00eb. Ata argumentojn\u00eb se opozita ka d\u00ebshtuar t\u00eb bashkohet dhe t\u00eb dal\u00eb me nj\u00eb list\u00eb t\u00eb vetme q\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb rr\u00ebzonte qeverin\u00eb aktuale, n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb do t\u00eb frym\u00ebzonte besim n\u00eb nivel komb\u00ebtar.<\/p>\n Kjo reflekton jo vet\u00ebm nj\u00eb trend global t\u00eb kriz\u00ebs s\u00eb partive politike, por gjithashtu tregon p\u00ebr subjektivizimin e vet\u00eb student\u00ebve. Opozita ka d\u00ebshtuar aty ku student\u00ebt besojn\u00eb se kan\u00eb patur suksesin m\u00eb t\u00eb madh: n\u00eb unitet. P\u00ebr ta, gj\u00ebja m\u00eb thelb\u00ebsore \u00ebsht\u00eb t\u00eb jen\u00eb s\u00eb bashku dhe t\u00eb marrin vendime n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb transparente p\u00ebrmes diskutimeve n\u00eb plenume gjat\u00eb bllokadave. Si\u00e7 vuri re nj\u00eb artist dhe profesor, student\u00ebt respektojn\u00eb kontrat\u00ebn sociale q\u00eb kan\u00eb vendosur vet\u00eb p\u00ebr veten e tyre. Kjo ka befasuar t\u00eb gjith\u00eb dhe ka thyer stereotipet p\u00ebr nj\u00eb gjenerat\u00eb digjitale vet\u00eb-referenciale dhe t\u00eb mbyllur n\u00eb vetvete.<\/p>\n Megjith\u00ebse jan\u00eb brezi i par\u00eb i lindur me teknologji digjitale, marr\u00ebdh\u00ebniet personale jan\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr student\u00ebt. Ata vler\u00ebsojn\u00eb shum\u00eb solidaritetin me grupe t\u00eb ndryshme shoq\u00ebrore dhe munges\u00ebn e hierarkis\u00eb, \u00e7ka shpjegon edhe munges\u00ebn e lider\u00ebve apo konkurrenc\u00ebs s\u00eb brendshme: ata respektojn\u00eb individualitetin dhe autenticitetin e gjithsecilit. Studimet tregojn\u00eb se nd\u00ebrveprimi i tyre me brezat m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr do t\u00eb jet\u00eb vendimtar n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n N\u00eb nj\u00eb kuptim, kjo \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht ajo q\u00eb po ndodh n\u00eb Serbi sot. N\u00ebp\u00ebrmjet veprimeve t\u00eb tyre dhe ngulmimit thuajse kok\u00ebfort\u00eb n\u00eb k\u00ebrkesat e tyre, ata kan\u00eb nxitur forma solidariteti dhe mb\u00ebshtetjeje q\u00eb askush nuk i kishte parashikuar. N\u00eb nj\u00eb moment, student\u00ebt u b\u00ebn\u00eb thirrje qytetar\u00ebve t\u00eb organizoheshin n\u00eb asamble, duke ndjekur modelin e plenumeve, p\u00ebr t\u00eb siguruar p\u00ebrfshirjen e t\u00eb gjith\u00ebve n\u00eb vendimmarrjen p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet shtet\u00ebrore dhe komb\u00ebtare. Q\u00eb nga ai moment, asamblet\u00eb kan\u00eb prodhuar bllokada dhe protesta, t\u00eb cilat e rrisin trysnin\u00eb ndaj qeveris\u00eb aktuale.<\/p>\n Megjithat\u00eb, duhet theksuar se mb\u00ebshtetja dhe solidariteti shfaqen shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb nj\u00eb plan emocional (afektiv) sesa n\u00eb nj\u00eb plan organizativ dhe vendimmarr\u00ebs politik. Qytetar\u00ebt reagojn\u00eb me shum\u00eb emocione ndaj student\u00ebve, i p\u00ebrqafojn\u00eb dhe qajn\u00eb, i shohin si f\u00ebmij\u00ebt dhe \u00e7lirimtar\u00ebt e tyre, dhe veten si prind\u00ebr m\u00eb shum\u00eb sesa si qytetar\u00eb aktiv\u00eb.<\/p>\n Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb plani emocional ka r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e vet dhe efekte pozitive, ai gjithashtu ka t\u00eb metat e veta, sidomos kur vjen puna te nd\u00ebrtimi i aleancave. P\u00ebrtej mb\u00ebshtetjes deklarative dhe takimeve p\u00ebrkujtimore, punonj\u00ebsit n\u00eb institucionet publike nuk jan\u00eb organizuar. P\u00ebrshtypja \u00ebsht\u00eb se p\u00ebrfshirja emocionale \u2013 kujdesi mbrojt\u00ebs p\u00ebr student\u00ebt si t\u00eb rinj, si f\u00ebmij\u00eb \u2013 mbizot\u00ebron mbi pjes\u00ebmarrjen aktive n\u00eb nj\u00eb betej\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, prind\u00ebrit nuk po marrin hapa m\u00eb vendimtar\u00eb, dhe nganj\u00ebher\u00eb duket sikur po fshihen pas f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre. N\u00eb fillim t\u00eb qershorit 2025, u mbajt\u00ebn zgjedhje t\u00eb rregullta n\u00eb dy qytete m\u00eb t\u00eb vogla serbe. N\u00eb nj\u00ebrin prej tyre, e gjith\u00eb opozita, me ftes\u00eb t\u00eb student\u00ebve, u bashkua n\u00eb nj\u00eb list\u00eb t\u00eb vetme zgjedhore. Kjo nj\u00ebsi e paprecedent\u00eb, e mb\u00ebshtetur nga student\u00ebt, b\u00ebri q\u00eb shum\u00ebkush t\u00eb parashikonte fitoren. Megjithat\u00eb, qeveria e SPP-s\u00eb e ruajti pushtetin me nj\u00eb diferenc\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb, p\u00ebrmes manovrave n\u00ebn rrogoz si: shantazhimi i n\u00ebpun\u00ebsve publik\u00eb, mobilizimi \u201ckapilar\u201d (\u00e7do an\u00ebtar partie duhet t\u00eb siguroj\u00eb mb\u00ebshtetje nga familjar\u00ebt e tij), blerje votash dhe shp\u00ebrndarje dhuratash p\u00ebr pensionist\u00ebt dhe t\u00eb varfrit, si dhe parregullsi n\u00eb listat e votuesve. Megjithat\u00eb, shum\u00eb nga brenda l\u00ebvizjes s\u00eb protest\u00ebs e konsiderojn\u00eb k\u00ebt\u00eb zgjedhje nj\u00eb sukses dhe nj\u00eb prov\u00eb p\u00ebr zgjedhjet e parakohshme parlamentare q\u00eb ata po k\u00ebrkojn\u00eb.<\/p>\n \u00cbsht\u00eb e sigurt q\u00eb bllokadat dhe protestat studentore e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb tashm\u00eb qeverin\u00eb t\u00eb humbas\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb mb\u00ebshtetjes s\u00eb dikurshme. Konkretisht, proceset e mb\u00ebshtetjes emocionale dhe simbolike ndaj student\u00ebve kan\u00eb \u00e7uar n\u00eb nj\u00eb humbje t\u00eb legjitimitetit t\u00eb qeveris\u00eb. Nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi i organizimit politik, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb risi. Termi \u201csintez\u00eb disjunktive\u201d, i cili n\u00ebnkupton fragmentimin dhe krijimin e shum\u00ebllojshm\u00ebris\u00eb s\u00eb dallimeve, me synim rilidhjen e komponenteve t\u00eb ndara n\u00eb kombinime dhe kuptime t\u00eb reja, p\u00ebrshkruan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sakt\u00eb k\u00ebt\u00eb karakteristik\u00eb t\u00eb protest\u00ebs.<\/p>\n K\u00ebto protesta p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb rinis\u00eb dhe n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb saj, duke simbolizuar nj\u00eb ndryshim radikal brezash dhe nj\u00eb rilindje komb\u00ebtare. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb pas shum\u00eb vitesh, njer\u00ebzit n\u00eb Serbi po shohin nj\u00eb t\u00eb ardhme p\u00ebr veten e tyre dhe p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e tyre. Duke pasur parasysh kontekstin global t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimeve n\u00eb rritje ndaj demokracis\u00eb nga regjimet joliberale dhe luft\u00ebrat, ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht interesante \u00ebsht\u00eb se kjo e ardhme ende konceptohet si demokratike. Megjithat\u00eb, ky vizion nuk \u00ebsht\u00eb imun ndaj zhvillimeve globale, ku vlerat demokratike tashm\u00eb perceptohen m\u00eb shum\u00eb si komb\u00ebtare sesa universale. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb form\u00eb e re sovraniteti, por gjithashtu edhe e izolimit \u2013 q\u00eb shmang t\u00eb kuptuarit e m\u00ebparsh\u00ebm t\u00eb demokracis\u00eb si vler\u00eb universale.<\/p>\n Luft\u00eb n\u00eb planin simbolik<\/strong><\/p>\n\n Gjat\u00eb protestave dhe marshimeve t\u00eb gjata rraskapit\u00ebse, duke p\u00ebrshkuar qindra kilometra n\u00ebp\u00ebr thuajse gjith\u00eb Serbin\u00eb \u2013 deri n\u00eb at\u00eb pik\u00eb sa qytetet e tyre t\u00eb origjin\u00ebs nuk dallohej m\u00eb cilat ishin \u2013 student\u00ebt ngrit\u00ebn flamuj shtet\u00ebror\u00eb, k\u00ebnduan himnin komb\u00ebtar dhe mbanin me vete kopje t\u00eb kushtetut\u00ebs.<\/p>\n Student\u00ebt p\u00ebrqafuan simbolet komb\u00ebtare, i rikthyen p\u00ebr vete dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive ua \u201crr\u00ebmbyen\u201d ato qeveris\u00eb. Ishin ata, dhe jo regjimi aktual, q\u00eb organizuan festimin e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb Dit\u00ebs s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb n\u00eb Kragujevac, kryeqyteti i par\u00eb i Serbis\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, demagogjia e qeveris\u00eb \u2013 e cila e portretizon veten si mbrojt\u00ebse e interesave shtet\u00ebrore dhe komb\u00ebtare serbe \u2013 del e pafuqishme. Duke marr\u00eb n\u00eb dor\u00eb k\u00ebto simbole, student\u00ebt, n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre, po p\u00ebrvet\u00ebsojn\u00eb vet\u00eb shtetin, q\u00eb synojn\u00eb ta shp\u00ebtojn\u00eb nga qeveria e korruptuar.<\/p>\n Protestat studentore n\u00eb Serbi kan\u00eb marr\u00eb mb\u00ebshtetje nga shum\u00eb njer\u00ebz n\u00eb ish-republikat jugosllave, t\u00eb cil\u00ebt besojn\u00eb se k\u00ebto protesta mund t\u00eb lindin nj\u00eb Serbi tjet\u00ebr \u2013 jo-hegjemoniste dhe paq\u00ebsore. \u00cbsht\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse q\u00eb askush prej tyre nuk i referohet Jugosllavis\u00eb, projektit socialist emancipues q\u00eb p\u00ebrfundoi me luft\u00ebra t\u00eb p\u00ebrgjakshme t\u00eb udh\u00ebhequra, n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe, nga Serbia. Prandaj, \u00ebsht\u00eb pothuajse e pabesueshme q\u00eb sot, nd\u00ebrsa mb\u00ebshtesin student\u00ebt, kroat\u00ebt i referohen atyre si \u201cserb\u00ebt tan\u00eb\u201d, nd\u00ebrsa boshnjak\u00ebt q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Serbi \u2013 dikur nd\u00ebr viktimat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb luft\u00ebrave \u2013 p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb ndihen si qytetar\u00eb t\u00eb barabart\u00eb.<\/p>\n Nj\u00eb episod i fundit na \u00e7armatosi t\u00eb gjith\u00ebve: nj\u00eb bllokad\u00eb e radiotelevizionit shtet\u00ebror u organizua gjat\u00eb fest\u00ebs s\u00eb Pashk\u00ebve. P\u00ebr t\u00eb mbajtur bllokad\u00ebn dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht lejuar student\u00ebt ortodoks\u00eb t\u00eb festonin me familjet, ata u z\u00ebvend\u00ebsuan nga student\u00eb boshnjak\u00eb nga Novi Pazari. Dhe nuk p\u00ebrfundoi me kaq: me at\u00eb rast, nj\u00eb veteran i ushtris\u00eb serbe nga luft\u00ebrat e viteve \u201990 p\u00ebrsh\u00ebndeti asamblen\u00eb e bllokad\u00ebs me fjal\u00ebt \u201cSelam alejkum\u201d, duke u siguruar prind\u00ebrve t\u00eb student\u00ebve boshnjak\u00eb se do t\u2019i mbronin, sepse t\u00eb gjith\u00eb student\u00ebt ishin \u201cf\u00ebmij\u00ebt e tyre\u201d.<\/p>\n Pa dyshim, di\u00e7ka po ndryshon n\u00eb lidhje me nacionalizmin, forc\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb ushqyer nga t\u00eb gjitha regjimet pas-Jugosllavis\u00eb. Duket se qytetar\u00ebt e k\u00ebtyre vendeve po ndihen gjithnj\u00eb e m\u00eb pak t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar, edhe kur student\u00ebt n\u00eb Serbi, gjat\u00eb marshimeve t\u00eb tyre, mbajn\u00eb jo vet\u00ebm flamuj shtet\u00ebror\u00eb por edhe ikona ortodokse, kryqe dhe simbole t\u00eb tjera n\u00ebn t\u00eb cilat Serbia ka luftuar n\u00eb vitet \u201990.<\/p>\n Megjithat\u00eb, qytetar\u00ebt q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb aktiv\u00eb n\u00eb politikat e paqes dhe kund\u00ebr luft\u00ebs, shprehin ende shqet\u00ebsim. Ata kan\u00eb frik\u00eb se kjo simbolik\u00eb tregon se parimi udh\u00ebheq\u00ebs i \u201cs\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb dhe pajtimit\u201d ndoshta nuk do t\u00eb vendos\u00eb kurr\u00eb rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta. Student\u00ebt vet\u00eb ndiejn\u00eb se p\u00ebrballja me t\u00eb kaluar\u00ebn e luft\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb barr\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr ta \u2013 duke qen\u00eb se as nuk ishin gjall\u00eb gjat\u00eb viteve \u201990. Qart\u00ebsisht, shqet\u00ebsimi i tyre kryesor \u00ebsht\u00eb e tashmja. K\u00ebshtu, kur ata deklarojn\u00eb respekt p\u00ebr kushtetut\u00ebn, pohojn\u00eb gjithashtu respektin p\u00ebr preambul\u00ebn e saj, e cila pretendon se Kosova \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e patjet\u00ebrsueshme e Serbis\u00eb.<\/p>\n T\u00eb gjitha k\u00ebto jan\u00eb pyetje dhe probleme p\u00ebr t\u00eb cilat do t\u00eb duhen zgjidhje \u2013 me m\u00eb shum\u00eb besim sesa \u00e7far\u00eb kishte e kaluara e traumatizuar. Lufta n\u00eb Kosov\u00eb, humbjet masive njer\u00ebzore dhe krimet e kryera, dhe sidomos lufta shqiptare p\u00ebr vet\u00ebvendosje dhe pavar\u00ebsi jan\u00eb \u00e7\u00ebshtje politike t\u00eb s\u00eb tashmes s\u00eb ardhshme. Shpresohet q\u00eb student\u00ebt t\u00eb zgjedhin politika q\u00eb nuk do t\u2019i p\u00ebr\u00e7ajn\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn derisa t\u00eb arrijn\u00eb q\u00ebllimin e tyre. K\u00ebt\u00eb q\u00ebndrim e mb\u00ebshtet edhe opinioni publik konservator-nacionalist, i cili beson se Vu\u00e7i\u00e7 e ka tradhtuar Kosov\u00ebn dhe ka kapitulluar ndaj pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb saj \u2013 nj\u00eb ndjenj\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn k\u00ebta t\u00eb rinj tani duhet t\u00eb p\u00ebrballen.\/ P\u00ebrkthyer nga Eurozine.com<\/a><\/p>\n The post Pse u ngrit\u00ebn student\u00ebt serb\u00eb kund\u00ebr regjimit t\u00eb Vu\u00e7i\u00e7!<\/a> appeared first on Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Protestat studentore n\u00eb Serbi kan\u00eb vazhduar p\u00ebr shtat\u00eb muaj, duke sjell\u00eb ndikime t\u00eb gjera dhe t\u00eb larmishme. T\u00eb gjitha universitetet shtet\u00ebrore jan\u00eb t\u00eb bllokuara, nd\u00ebrsa m\u00ebsuesit e shkollave fillore dhe t\u00eb mesme ndaluan pun\u00ebn nga janari deri n\u00eb prill 2025. Avokat\u00ebt b\u00ebn\u00eb grev\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb shkurtit, nd\u00ebrsa fermer\u00ebt dhe profesor\u00ebt universitar\u00eb gjithashtu shpreh\u00ebn mb\u00ebshtetjen e […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":28581,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-28580","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28580"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28580\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nMendohet gjer\u00ebsisht se organizimi politik m\u00eb i gjer\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb negociata me partit\u00eb opozitare, dhe shum\u00eb shpresojn\u00eb se do t\u00eb arrihet nj\u00eb form\u00eb bashk\u00ebpunimi. Megjithat\u00eb, pavar\u00ebsisht se mb\u00ebshtesin student\u00ebt, opozita ende nuk ka nd\u00ebrmarr\u00eb hapa p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb bashk\u00ebpunim politik me ta. As k\u00ebrkesa e student\u00ebve p\u00ebr zgjedhje t\u00eb parakohshme parlamentare nuk e ka shtyr\u00eb opozit\u00ebn q\u00eb t\u00eb jet\u00eb m\u00eb vendimtare dhe t\u00eb rris\u00eb presionin ndaj qeveris\u00eb, p\u00ebr shembull duke l\u00ebn\u00eb parlamentin.<\/p>\n