{"id":2462,"date":"2024-10-26T06:59:04","date_gmt":"2024-10-26T06:59:04","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2024\/10\/26\/shqiperi-shtohen-problemet-e-shendetit-mendor-tek-te-rinjte\/"},"modified":"2024-10-26T06:59:04","modified_gmt":"2024-10-26T06:59:04","slug":"shqiperi-shtohen-problemet-e-shendetit-mendor-tek-te-rinjte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2024\/10\/26\/shqiperi-shtohen-problemet-e-shendetit-mendor-tek-te-rinjte\/","title":{"rendered":"Shqip\u00ebri, shtohen problemet e sh\u00ebndetit mendor tek t\u00eb rinjt\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebri, ekspert\u00ebt pohojn\u00eb se \u00ebsht\u00eb n\u00eb rritje numri i t\u00eb rinjve me probleme t\u00eb sh\u00ebndetit mendor. Psikolog\u00ebt dhe mjek\u00ebt psikiat\u00ebr thojn\u00eb se sfidat e shoq\u00ebris\u00eb si dhe krizat e identitetit tek shum\u00eb t\u00eb rinj po shoq\u00ebrohen me stres dhe shfaqje t\u00eb problemeve t\u00eb sh\u00ebndetit mendor.<\/p>\n<p>Rastet n\u00eb rritje t\u00eb problemeve t\u00eb sh\u00ebndetit mendor tek t\u00eb rinjt\u00eb, sipas ekspert\u00ebve, lidhen me shnd\u00ebrrimet q\u00eb po p\u00ebson vet\u00eb shoq\u00ebria shqiptare si dhe me fenomenet q\u00eb shfaqen n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme edhe tek t\u00eb rinjt\u00eb.<\/p>\n<p>Mjeku psikiat\u00ebr Gjon Pre\u00e7i thot\u00eb se ballafaqimi i t\u00eb rinjve me streset e jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme, emigracioni, p\u00ebrdorimi i substancave narkotike dhe, n\u00eb ve\u00e7anti, jeta intensive n\u00eb rrjetet sociale, po l\u00ebn\u00eb pasoja n\u00eb sh\u00ebndetin e tyre mendor.<\/p>\n<p>\u201cKemi mjaft t\u00eb rinj q\u00eb pothuajse b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb jet\u00eb virtuale. Gjith\u00eb nat\u00ebn rrijn\u00eb n\u00eb rrjetet sociale dhe gjith\u00eb dit\u00ebn flejn\u00eb gjum\u00eb. Nj\u00eb kund\u00ebrshti me rritjen biologjike q\u00eb ka njeriu. Dhe k\u00ebto jan\u00eb personat tek t\u00eb cil\u00ebt ne shikojm\u00eb nj\u00eb stres t\u00eb vazhduesh\u00ebm. Jan\u00eb shum\u00eb vulnerab\u00ebl dhe shum\u00eb t\u00eb prirur p\u00ebr t\u00eb zhvilluar nj\u00eb problem t\u00eb sh\u00ebndetit mendor, q\u00eb fillon nga nj\u00eb stres i thjesht\u00eb tek psikozat e mir\u00ebfillta\u201d, tregon ai.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb bie n\u00eb sy, thot\u00eb mjeku Pre\u00e7i, jan\u00eb rastet n\u00eb rritje t\u00eb t\u00eb rinjve q\u00eb kthehen nga emigracioni me probleme t\u00eb r\u00ebnduara t\u00eb sh\u00ebndetit mendor.<\/p>\n<p>\u201cPersonat q\u00eb na vijn\u00eb, pasi kan\u00eb kaluar nj\u00eb periudh\u00eb ndoshta edhe n\u00eb burgje dhe i jan\u00eb n\u00ebnshtruar nj\u00eb stresi t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb dhe t\u00eb vazhduesh\u00ebm, duke tentuar t\u00eb luftojn\u00eb stresin, kan\u00eb abuzuar me alkool dhe me droga nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet\u201d, tregon ai.<\/p>\n<p>P\u00ebr psikologun Fatjon Taipi problematikat e t\u00eb rinjve jan\u00eb t\u00eb lidhura me sfidat q\u00eb ka vet\u00eb shoq\u00ebria. P\u00ebrball\u00eb k\u00ebtyre sfidave, t\u00eb rinjt\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb krijojn\u00eb dhe t\u00eb shpalosin identitetin e tyre, gj\u00eb q\u00eb shpeshher\u00eb shoq\u00ebrohet me shtim t\u00eb stresit dhe shfaqje t\u00eb problemeve t\u00eb sh\u00ebndetit mendor.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb rinjt\u00eb, duke qen\u00eb se jan\u00eb n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb shum\u00eb konfuze t\u00eb krijimit t\u00eb identitetit t\u00eb tyre, shpeshher\u00eb ndjekin dy rrug\u00eb. E para, \u00ebsht\u00eb e lidhur me t\u00eb dh\u00ebnat e personalitetit t\u00eb tyre, q\u00eb mund t\u00eb krijojn\u00eb \u00e7rregullime t\u00eb sh\u00ebndetit mendor dhe, e dyta, ato identifikohen me grupe sociale dhe aktivitete, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb d\u00ebmshme p\u00ebr veten e tyre, shoq\u00ebrin\u00eb, por n\u00eb fund t\u00eb fundit jan\u00eb edhe anti-ligjore\u201d, tregon ai.<\/p>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri, sipas INSTAT, n\u00eb vitin 2023, nga grup-mosha 18-29 vje\u00e7 jan\u00eb kryer 10.472 krime ose 26.5 p\u00ebrqind e t\u00eb gjith\u00eb krimeve t\u00eb kryera n\u00eb Shqip\u00ebri. Nd\u00ebrsa n\u00eb burg kan\u00eb p\u00ebrfunduar 1758 t\u00eb rinj t\u00eb k\u00ebsaj moshe, me nj\u00eb rritje 203 t\u00eb rinj m\u00eb shum\u00eb se n\u00eb vitin 2022. K\u00ebto raste, sipas ekspert\u00ebve, m\u00eb s\u00eb shumti shoq\u00ebrohen me \u00e7rregullime t\u00eb sh\u00ebndetit mendor.<\/p>\n<p>Programi \u201cNxitja e aksesit n\u00eb mb\u00ebshtetjen e sh\u00ebndetit mendor p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb\u201d, i cili zbatohet me partner\u00ebt nga Franca, Maqedonia e Veriut, Polonia, Qipro, dhe Greqia, tregon se jo rrall\u00eb ka keqkuptime p\u00ebr problemet e sh\u00ebndetit mendor tek t\u00eb rinjt\u00eb, thot\u00eb koordinatorja e k\u00ebtij programi Klodiana Serraj.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb ende tabu t\u00eb flas\u00ebsh p\u00ebr sh\u00ebndetin mendor, sepse trajtohet si nj\u00eb keqkuptim duke u nisur edhe nga klishet\u00eb, shoq\u00ebria ku jemi rritur. N\u00eb fakt, sh\u00ebndeti mendor \u00ebsht\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundje normale, si \u00e7do s\u00ebmundje tjet\u00ebr\u201d. P\u00ebr mjekun psikiat\u00ebr Gjon Pre\u00e7i nuk \u00ebsht\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb diagnostikimi i problemeve t\u00eb sh\u00ebndetit mendor. Por, trajtimi i rasteve, thot\u00eb ai, \u00ebsht\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb dhe zgjat n\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>\u201c Mund\u00ebsia \u00ebsht\u00eb e kufizuar p\u00ebr shkak t\u00eb situat\u00ebs, q\u00eb \u00ebsht\u00eb komplekse n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb. Aksesi q\u00eb kan\u00eb familjar\u00ebt p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb sh\u00ebrbime nga periferia, nga zonat e larg\u00ebta, pamund\u00ebsia p\u00ebr l\u00ebvizje, sh\u00ebrbimet e kufizuara n\u00eb zon\u00eb, etj. Dhe kjo e b\u00ebn shum\u00eb kompleks problemin dhe me nj\u00eb perspektiv\u00eb jo t\u00eb mir\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Sipas hulumtimeve t\u00eb ekspert\u00ebve t\u00eb UNICEF deri n\u00eb 20 p\u00ebrqind e adoleshent\u00ebve n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn p\u00ebrjetojn\u00eb \u00e7rregullime mendore dhe se tre nga kat\u00ebr problemet e sh\u00ebndetit mendor t\u00eb t\u00eb rriturve fillojn\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri dhe adoleshenc\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2024\/10\/shqiperi-shtohen-problemet-e-shendetit-mendor-tek-te-rinjte\/\">Shqip\u00ebri, shtohen problemet e sh\u00ebndetit mendor tek t\u00eb rinjt\u00eb<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebri, ekspert\u00ebt pohojn\u00eb se \u00ebsht\u00eb n\u00eb rritje numri i t\u00eb rinjve me probleme t\u00eb sh\u00ebndetit mendor. Psikolog\u00ebt dhe mjek\u00ebt psikiat\u00ebr thojn\u00eb se sfidat e shoq\u00ebris\u00eb si dhe krizat e identitetit tek shum\u00eb t\u00eb rinj po shoq\u00ebrohen me stres dhe shfaqje t\u00eb problemeve t\u00eb sh\u00ebndetit mendor. Rastet n\u00eb rritje t\u00eb problemeve t\u00eb sh\u00ebndetit mendor tek t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2462","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2462","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2462"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2462\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2462"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2462"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2462"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}