{"id":24418,"date":"2025-06-04T08:02:11","date_gmt":"2025-06-04T08:02:11","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/06\/04\/shkencetaret-teoria-rreth-fatit-te-galaktikes-sone-mund-te-jete-e-gabuar\/"},"modified":"2025-06-04T08:02:11","modified_gmt":"2025-06-04T08:02:11","slug":"shkencetaret-teoria-rreth-fatit-te-galaktikes-sone-mund-te-jete-e-gabuar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/06\/04\/shkencetaret-teoria-rreth-fatit-te-galaktikes-sone-mund-te-jete-e-gabuar\/","title":{"rendered":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt: Teoria rreth fatit t\u00eb galaktik\u00ebs son\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb e gabuar"},"content":{"rendered":"<p>P\u00ebrplasja mes galaktik\u00ebs son\u00eb, Rrug\u00ebs s\u00eb Qum\u00ebshtit, dhe fqinj\u00ebs s\u00eb saj m\u00eb t\u00eb madhe, galaktik\u00ebs s\u00eb Andromed\u00ebs \u2013 e parashikuar t\u00eb ndodh\u00eb p\u00ebrreth 4.5 miliard\u00eb vjet nga tani \u2013 ka qen\u00eb nj\u00eb pritshm\u00ebri e astronom\u00ebve q\u00eb nga viti 1912.<\/p>\n<p>Por, nj\u00eb studim i ri sugjeron se mund\u00ebsia q\u00eb kjo p\u00ebrplasje galaktike, e quajtur edhe \u201cMilkomeda\u201d, t\u00eb ndodh\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e vog\u00ebl sesa mendohej m\u00eb par\u00eb, shkruan CNN.<\/p>\n<p>N\u00eb shikim t\u00eb par\u00eb, duket pothuajse e sigurt se k\u00ebto dy galaktika, t\u00eb cilat ndodhen rreth 2.5 milion\u00eb vite drit\u00eb larg nj\u00ebra-tjetr\u00ebs, jan\u00eb n\u00eb nj\u00eb trajektore p\u00ebrplasjeje t\u00eb pashmangshme. Rruga e Qum\u00ebshtit dhe Andromeda po l\u00ebvizin drejt nj\u00ebra-tjetr\u00ebs me nj\u00eb shpejt\u00ebsi prej rreth 360 mij\u00eb km\/h (100 km\/s). Megjithat\u00eb, rajoni yn\u00eb i universit, i njohur si Grupi Lokal, p\u00ebrfshin edhe 100 galaktika t\u00eb tjera m\u00eb t\u00eb vogla.<\/p>\n<p>Nj\u00eb ekip astronom\u00ebsh ka marr\u00eb n\u00eb konsiderat\u00eb disa nga m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhat\u00eb prej tyre, p\u00ebrfshir\u00eb Reen e Madhe t\u00eb Magelanit (LMC) dhe galaktik\u00ebn M33 (e njohur edhe si Galaktika Trek\u00ebndore), p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar ndikimin q\u00eb ato mund t\u00eb ken\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen e Rrug\u00ebs s\u00eb Qum\u00ebshtit gjat\u00eb 10 miliard\u00eb viteve t\u00eb ardhshme.<\/p>\n<p>Pasi p\u00ebrfshin\u00eb ndikimet gravitacionale t\u00eb galaktikave nga Grupi Lokal dhe kryen 100 mij\u00eb simulime duke p\u00ebrdorur t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb reja nga teleskop\u00ebt Hubble dhe Gaia, shkenc\u00ebtar\u00ebt zbuluan se ekziston vet\u00ebm rreth 50 p\u00ebr qind mund\u00ebsi q\u00eb Rruga e Qum\u00ebshtit dhe Andromeda t\u00eb p\u00ebrplasen brenda 10 miliard\u00eb viteve t\u00eb ardhshme. Nd\u00ebrsa vet\u00ebm rreth 2 p\u00ebr qind \u00ebsht\u00eb shansi q\u00eb kjo p\u00ebrplasje t\u00eb ndodh\u00eb brenda 4 deri n\u00eb 5 miliard\u00eb vite, si\u00e7 mendohej m\u00eb par\u00eb, thuhet n\u00eb studimin e publikuar n\u00eb revist\u00ebn Nature Astronomy.<\/p>\n<p>Sipas autor\u00ebve t\u00eb studimit, p\u00ebrplasja mes Rrug\u00ebs s\u00eb Qum\u00ebshtit dhe Andromed\u00ebs do t\u00eb shkat\u00ebrronte t\u00eb dyja galaktikat dhe, me kalimin e koh\u00ebs, do t\u2019i shnd\u00ebrronte n\u00eb nj\u00eb galaktik\u00eb t\u00eb vetme, t\u00eb zgjatur, pa struktur\u00eb spirale.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebrplasjet e galaktikave mund t\u00eb shkaktojn\u00eb \u2018fishekzjarre kozmike\u2019, kur gazi i galaktik\u00ebs grumbullohet n\u00eb qend\u00ebr dhe ushqen vrim\u00ebn e zez\u00eb, e cila m\u00eb pas l\u00ebshon sasi t\u00eb m\u00ebdha rrezatimi, p\u00ebrpara se materia t\u00eb p\u00ebrthithet p\u00ebrgjithmon\u00eb prej saj,\u201d tha bashkautori i studimit, Carlos Frenk, profesor n\u00eb Universitetin Durham t\u00eb Anglis\u00eb.<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2025\/06\/shkencetaret-teoria-rreth-fatit-te-galaktikes-sone-mund-te-jete-e-gabuar\/\">Shkenc\u00ebtar\u00ebt: Teoria rreth fatit t\u00eb galaktik\u00ebs son\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb e gabuar<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrplasja mes galaktik\u00ebs son\u00eb, Rrug\u00ebs s\u00eb Qum\u00ebshtit, dhe fqinj\u00ebs s\u00eb saj m\u00eb t\u00eb madhe, galaktik\u00ebs s\u00eb Andromed\u00ebs \u2013 e parashikuar t\u00eb ndodh\u00eb p\u00ebrreth 4.5 miliard\u00eb vjet nga tani \u2013 ka qen\u00eb nj\u00eb pritshm\u00ebri e astronom\u00ebve q\u00eb nga viti 1912. Por, nj\u00eb studim i ri sugjeron se mund\u00ebsia q\u00eb kjo p\u00ebrplasje galaktike, e quajtur edhe \u201cMilkomeda\u201d, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-24418","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24418"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24418\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}