{"id":24220,"date":"2025-06-02T18:30:46","date_gmt":"2025-06-02T18:30:46","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/06\/02\/indinjate-per-suvatimet-ne-spac-per-nje-film-me-leje-nga-rama-po-zhduket-historia\/"},"modified":"2025-06-02T18:30:46","modified_gmt":"2025-06-02T18:30:46","slug":"indinjate-per-suvatimet-ne-spac-per-nje-film-me-leje-nga-rama-po-zhduket-historia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/06\/02\/indinjate-per-suvatimet-ne-spac-per-nje-film-me-leje-nga-rama-po-zhduket-historia\/","title":{"rendered":"Indinjat\u00eb p\u00ebr suvatimet n\u00eb Spa\u00e7 p\u00ebr nj\u00eb film me leje nga Rama\/ \u201cPo zhduket historia\u201d"},"content":{"rendered":"<p><span>Nj\u00eb godin\u00eb p\u00ebrdhese, e njohur dikur si dhoma e vizitave n\u00eb burgun fam\u00ebkeq t\u00eb Spa\u00e7it, t\u00eb vret syt\u00eb nga suvaja dhe bardh\u00ebsia e boj\u00ebs s\u00eb fresk\u00ebt, duke krijuar nj\u00eb kontrast t\u00eb madh me godinat me tulla gri t\u00eb asaj q\u00eb ka mbetur nga ish-kampi i rr\u00ebnuar i regjimit komunist, i cili mbrohet si monument kulture i kategoris\u00eb s\u00eb dyt\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Burgu- kamp i Spa\u00e7it u nd\u00ebrtua nga regjimi i Enver Hoxh\u00ebs n\u00eb vitin 1968 p\u00ebr t\u00eb shfryt\u00ebzuar pun\u00ebn e krahut t\u00eb mij\u00ebra t\u00eb burgosurve politik\u00eb n\u00eb nxjerrjen e bakrit dhe piritit n\u00eb minier\u00eb. Edhe pse \u00ebsht\u00eb simbol i brutalitetit t\u00eb regjimit totalitar shqiptar, n\u00eb tre dekadat e fundit kan\u00eb d\u00ebshtuar p\u00ebrpjekjet e ish-t\u00eb p\u00ebrndjekurve p\u00ebr ta konservuar k\u00ebt\u00eb monument, me q\u00ebllim kthimin n\u00eb nj\u00eb muze.<\/span><\/p>\n<p><span>Por nj\u00eb takim kortezie mes kryeministrit <strong>Edi Rama<\/strong>, regjisorit <strong>Namik Ajazi<\/strong> dhe ish-t\u00eb p\u00ebrndjekurit <strong>Visar Zhiti<\/strong> n\u00eb shtator t\u00eb vitit 2023, vuri n\u00eb l\u00ebvizje nj\u00eb projekt jotransparent p\u00ebr nd\u00ebrhyrje restauruese n\u00eb k\u00ebt\u00eb sit, duke ngjallur zem\u00ebrim dhe kund\u00ebrshti nga ish-t\u00eb p\u00ebrndjekurit politik\u00eb.<\/span><\/p>\n\n<p><span><strong><em>Kryeministri Rama bashk\u00eb me regjisorin Namik Ajazi dhe shkrimtarin Visar Zhiti gjat\u00eb takimit t\u00eb vitit 2023. Foto: Facebook.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span>Ajazi dhe Zhiti i kan\u00eb paraqitur kryeministrit planet p\u00ebr t\u00eb realizuar nj\u00eb film kushtuar k\u00ebtij burgu si nj\u00eb homazh p\u00ebr vuajtjet e t\u00eb burgosurve politik\u00eb dhe i kan\u00eb k\u00ebrkuar atij ndihm\u00eb n\u00eb realizimin e k\u00ebtij projekti. Premtimi verbal i Ram\u00ebs ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje Institutin Komb\u00ebtar t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore, i cili ka tenderuar n\u00eb muajin prill punime me vler\u00eb mbi 100 mij\u00eb euro q\u00eb parashikojn\u00eb nd\u00ebrhyrje n\u00eb disa godina ekzistuese.<\/span><\/p>\n<p><span>Regjisori <strong>Kreshnik Ajazi<\/strong> pranoi n\u00eb nj\u00eb bised\u00eb telefonike me BIRN se nd\u00ebrhyrjet do t\u00eb jen\u00eb n\u00eb funksion t\u00eb projektit t\u00eb tij t\u00eb filmit, edhe pse nuk ka ndonj\u00eb marr\u00ebveshje me institucionet shtet\u00ebrore p\u00ebr q\u00ebllimin e k\u00ebtyre nd\u00ebrhyrjeve.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cKemi nj\u00eb marr\u00ebveshje gojore me kryeministrin dhe ministrin e Kultur\u00ebs,\u201d<\/em> tha Ajazi, nd\u00ebrsa i quajti nd\u00ebrhyrjet si<em> \u201cpjesore dhe n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb projektit t\u00eb qeveris\u00eb p\u00ebr konservimin e burgut\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span>Ajazi ishte t\u00eb h\u00ebn\u00ebn n\u00eb Spa\u00e7 bashk\u00eb me zyrtar\u00eb t\u00eb Institutit t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore dhe pretendoi p\u00ebr BIRN se punimet nuk kan\u00eb c\u00ebnuar orgjinalitetin e godinave.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cNe nuk kemi studio t\u00eb specializuara q\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb suvatim me lla\u00e7 n\u00eb ngjyr\u00eb gri, por me efekte speciale n\u00eb film ato do t\u00eb duken si\u00e7 kan\u00eb qen\u00eb origjinal,\u201d<\/em> tha Ajazi.<\/span><\/p>\n<p><span>Shkrimtari <strong>Fatos Lubonja<\/strong>, i cili ka vuajtur nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb d\u00ebnimit t\u00eb tij 17-vje\u00e7ar si i burgosur politik n\u00eb Spa\u00e7, i kund\u00ebrshtoi nd\u00ebrhyrjet dhe theksoi se<em> \u201cnuk mund b\u00ebhet nj\u00eb restaurim nisur nga nevojat e nj\u00eb filmi\u201d<\/em>. Lubonja tha gjithashtu se nd\u00ebrhyrjet e b\u00ebra nuk respektojn\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cJa marrim nj\u00eb detaj, kull\u00ebs s\u00eb roj\u00ebs, q\u00eb duket sikur ka dal\u00eb nga filmat hollivudian\u00eb, nuk i ngjan asaj t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs q\u00eb kan\u00eb n\u00eb kujtes\u00eb ata q\u00eb kan\u00eb vuajtur n\u00eb k\u00ebt\u00eb burg,\u201d<\/em> tha Lubonja.<\/span><\/p>\n<p><span>Konservimi i burgut t\u00eb Spa\u00e7it \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e debatueshme edhe nga specialist\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore se si mund t\u00eb realizohet.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cMendoj se duhet t\u00eb ruhet, por duhet t\u00eb jemi t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm q\u00eb s\u2019mund t\u00eb kthehet si\u00e7 ka qen\u00eb, sepse \u00ebsht\u00eb shum\u00eb autentike dhe un\u00eb mendoj se nd\u00ebrtesat flasin shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb gjendjen q\u00eb jan\u00eb se sa t\u00eb suvatohen me suvan\u00eb e 2025-\u00ebs,\u201d<\/em> tha Lubonja, nd\u00ebrsa shtoi: <em>\u201ckjo \u00ebsht\u00eb si t\u00eb fshish historin\u00eb\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span>Edhe <strong>Zenel Drangu<\/strong>, kryetar i shoqat\u00ebs s\u00eb t\u00eb p\u00ebrndjekurve politik\u00eb t\u00eb Shkodr\u00ebs, nj\u00eb prej t\u00eb burgosurve q\u00eb ka vuajtur m\u00eb gjat\u00eb brenda mureve t\u00eb k\u00ebtij burgu (1973 -1989) e sheh gjithashtu restaturimin me shqet\u00ebsim dhe jo n\u00eb p\u00ebrputhje me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cNuk mund t\u00eb b\u00ebhet si nj\u00eb burg modern i dit\u00ebve t\u00eb sotme, kur ai ka q\u00ebn\u00eb nj\u00eb eksperiment njer\u00ebzor me ne q\u00eb kemi vujtuar aty, ku e vetmja gj\u00eb q\u00eb mendonim gjith\u00eb dit\u00ebn ishte buka,\u201d<\/em> tha Drangu.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cAto qeli duhet t\u00eb tregojn\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn se si kemi vuajtur,\u201d<\/em> shton ai, duke paralajm\u00ebruar nj\u00eb reagim konkret t\u00eb shoqatave t\u00eb ish-t\u00eb burgosurve politike p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar nd\u00ebrprerjen e punimeve.<\/span><\/p>\n<p><span>Aktivist\u00eb t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore kan\u00eb reaguar publikisht kund\u00ebr restaurimeve pas postimit n\u00eb platform\u00ebn Facebook t\u00eb fotove q\u00eb tregojn\u00eb godinat e lyera me t\u00eb bardh\u00eb nga <strong>Arnen Sula<\/strong>, drejtor i organizat\u00ebs \u201cTek bunkeri\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Sula, nj\u00eb aktivist i ri q\u00eb ka udh\u00ebhequr disa projekte me fokus ruajtjen e memories, kryesisht t\u00eb realizuara n\u00eb Spa\u00e7, i quan nd\u00ebrhyrjet<em> \u201ct\u00eb pap\u00ebrgjegjshme\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cNd\u00ebrhyrjet jan\u00eb t\u00eb pakontrolluara dhe po d\u00ebmtojn\u00eb r\u00ebnd\u00eb paraqitjen autentike t\u00eb objektit, duke fshir\u00eb gjurm\u00ebt e s\u00eb kaluar\u00ebs dhe duke zhdukur memorien historike q\u00eb ai mbart,\u201d<\/em> shkruan ai, nd\u00ebrsa k\u00ebrkon ndalimin e punimeve.<\/span><\/p>\n<p><span>Sula i tha BIRN-it se shqet\u00ebsimi i tij nuk \u00ebsht\u00eb i ve\u00e7uar dhe se shum\u00eb aktivist\u00eb e organizata t\u00eb tjera po k\u00ebrkojn\u00eb q\u00eb punime t\u00eb tilla t\u00eb b\u00ebhen duke respektuar vuajtjet e ish t\u00eb burgosurve dhe rr\u00ebfimet e tyre mbi burgun.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cVet\u00ebm k\u00ebshtu mund t\u00eb garantohet nj\u00eb restaurim i kujdessh\u00ebm q\u00eb respekton realitetin e Spa\u00e7it si\u00e7 ka qen\u00eb,\u201d<\/em> thot\u00eb ai, duke k\u00ebrkuar q\u00eb t\u00eb mos p\u00ebrdoret nj\u00eb vend kujtese si sken\u00eb filmi.<\/span><\/p>\n<p><span>I njohur n\u00eb dokumente si reparti 303, burgu i Spa\u00e7it, sh\u00ebrbeu si nj\u00eb kamp pun\u00eb t\u00eb detyruar p\u00ebr t\u00eb burgosurit politik\u00eb t\u00eb regjimit komunist.<\/span><\/p>\n<p><span>Sipas hart\u00ebs s\u00eb vitit 1968, t\u00eb gjitha godinat ishin nj\u00ebkat\u00ebshe prej pupuliti, por n\u00eb vitet e m\u00ebvonshme pamja e k\u00ebtij kampi ndryshon disa her\u00eb fizionomin\u00eb pasi u nd\u00ebrtuan fjetoret 3-kat\u00ebshe dhe ndryshoi funksioni i disa prej godinave t\u00eb tjera.<\/span><\/p>\n<p><span>Projekti i publikuar nga IKTK parashikon disa nd\u00ebrhyrje n\u00eb godinat t\u00eb mbetura ende n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, nd\u00ebr to dhe rind\u00ebrtimin e tarrac\u00ebs s\u00eb apelit, ku t\u00eb burgosurit niseshin p\u00ebr n\u00eb minier\u00eb p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar norm\u00ebn e tyre ditore p\u00ebr nxjerrjen e 600 kilogrameve pirit. Drejtoresha e IKTK, <strong>Joli Mitrojorgji<\/strong> nuk iu p\u00ebrgjigj pyetjeve t\u00eb BIRN deri n\u00eb publikimin e k\u00ebtij shkrimi.<\/span><\/p>\n<p><span>Pavar\u00ebsisht rr\u00ebnimit dhe munges\u00ebs s\u00eb kujdesit, kampi i Spa\u00e7it \u00ebsht\u00eb kthyer sot n\u00eb nj\u00eb vend pelegrinazhi \u00e7do muaj maj p\u00ebr ish t\u00eb burgosurit politik\u00eb q\u00eb kan\u00eb mbetur ende gjall\u00eb, pasardh\u00ebsit e tyre dhe aktivist\u00ebt e drejtave t\u00eb njeriut. <\/span><\/p>\n<p><span><strong>\/Marr\u00eb nga Reporter.al, titulli origjinal: <a href=\"https:\/\/www.reporter.al\/2025\/06\/02\/skene-filmi-nje-marreveshje-verbale-e-rames-nxiti-nderhyrjet-e-kontestuara-ne-spac\/\">\u201cSken\u00eb filmi: Nj\u00eb marr\u00ebveshje verbale e Ram\u00ebs nxiti nd\u00ebrhyrjet e kontestuara n\u00eb Spa\u00e7\u201d<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2025\/06\/02\/indinjate-per-suvatimet-ne-spac-per-nje-film-me-leje-nga-rama-po-zhduket-historia\/\">Indinjat\u00eb p\u00ebr suvatimet n\u00eb Spa\u00e7 p\u00ebr nj\u00eb film me leje nga Rama\/ \u201cPo zhduket historia\u201d<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb godin\u00eb p\u00ebrdhese, e njohur dikur si dhoma e vizitave n\u00eb burgun fam\u00ebkeq t\u00eb Spa\u00e7it, t\u00eb vret syt\u00eb nga suvaja dhe bardh\u00ebsia e boj\u00ebs s\u00eb fresk\u00ebt, duke krijuar nj\u00eb kontrast t\u00eb madh me godinat me tulla gri t\u00eb asaj q\u00eb ka mbetur nga ish-kampi i rr\u00ebnuar i regjimit komunist, i cili mbrohet si monument kulture [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":24221,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-24220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24220"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24220\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}