{"id":23893,"date":"2025-05-31T16:41:53","date_gmt":"2025-05-31T16:41:53","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/05\/31\/studimi-gjysma-e-botes-perjetoi-nje-muaj-me-shume-vere-ne-vitin-2024\/"},"modified":"2025-05-31T16:41:53","modified_gmt":"2025-05-31T16:41:53","slug":"studimi-gjysma-e-botes-perjetoi-nje-muaj-me-shume-vere-ne-vitin-2024","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/05\/31\/studimi-gjysma-e-botes-perjetoi-nje-muaj-me-shume-vere-ne-vitin-2024\/","title":{"rendered":"Studimi: Gjysma e bot\u00ebs p\u00ebrjetoi nj\u00eb muaj m\u00eb shum\u00eb ver\u00eb n\u00eb vitin 2024"},"content":{"rendered":"<p>Toka po digjet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00ebn ndikimin e ngrohjes globale t\u00eb shkaktuar nga aktivitetet njer\u00ebzore, nd\u00ebrsa nj\u00eb studim i fundit ka zbuluar se gjysma e popullsis\u00eb s\u00eb bot\u00ebs, af\u00ebrsisht kat\u00ebr miliard\u00eb njer\u00ebz, ka p\u00ebrjetuar t\u00eb pakt\u00ebn 30 dit\u00eb m\u00eb shum\u00eb nxeht\u00ebsi ekstreme gjat\u00eb vitit t\u00eb kaluar, krahasuar me periudh\u00ebn baz\u00eb 1991-2020.<\/p>\n<p>Studimi u publikua n\u00eb prag t\u00eb Dit\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Veprimit Kund\u00ebr Nxeht\u00ebsis\u00eb, m\u00eb 2 qershor, dhe vjen si nj\u00eb paralajm\u00ebrim i fort\u00eb p\u00ebr ndikimin n\u00eb rritje t\u00eb ndryshimeve klimatike. K\u00ebrkimi \u00ebsht\u00eb realizuar nga nj\u00eb bashk\u00ebpunim nd\u00ebrkomb\u00ebtar i shkenc\u00ebtar\u00ebve nga World Weather Attribution, Climate Central dhe Kryqi i Kuq Nd\u00ebrkomb\u00ebtar, t\u00eb cil\u00ebt analizuan periudh\u00ebn nga maji 2024 deri n\u00eb maj 2025.<\/p>\n<p>Sipas studimit, 67 episode t\u00eb nxeht\u00ebsis\u00eb ekstreme u regjistruan n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb nj\u00ebvje\u00e7are, t\u00eb gjitha t\u00eb lidhura me ndikimet e ngrohjes klimatike t\u00eb shkaktuar nga njeriu. K\u00ebto dit\u00eb me vap\u00eb ekstreme u p\u00ebrcaktuan si ato n\u00eb t\u00eb cilat temperaturat tejkaluan 90% t\u00eb temperaturave mesatare t\u00eb viteve 1991-2020 n\u00eb nj\u00eb vendndodhje t\u00eb caktuar.<\/p>\n<p>\u201cMe \u00e7do ton CO\u2082 t\u00eb \u00e7liruar dhe \u00e7do fu\u00e7i nafte t\u00eb djegur, val\u00ebt e t\u00eb nxehtit do t\u00eb prekin gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz,\u201d paralajm\u00ebron klimatologia Friederike Otto nga Imperial College London, autore e raportit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga zonat m\u00eb t\u00eb prekura ishte Aruba, nj\u00eb ishull n\u00eb Karaibe, ku banor\u00ebt p\u00ebrjetuan 187 dit\u00eb me vap\u00eb ekstreme, 45 dit\u00eb m\u00eb shum\u00eb sesa do t\u00eb pritej n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb pa ngrohje klimatike.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa temperatura mesatare globale n\u00eb vitin 2024 tejkaloi simbolikisht kufirin e 1.5\u00b0C t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Parisit, pasojat e k\u00ebsaj rritjeje po ndihen m\u00eb fort se kurr\u00eb. Viti 2024 u konfirmua si m\u00eb i nxehti i regjistruar ndonj\u00ebher\u00eb, duke kaluar rekordin e vitit 2023, dhe fillimi i vitit 2025 ka qen\u00eb po ashtu alarmues, me janarin m\u00eb t\u00eb nxeht\u00eb n\u00eb histori.<\/p>\n<p>Pasojat nuk jan\u00eb vet\u00ebm klimatike, por edhe sh\u00ebndet\u00ebsore. N\u00eb Evrop\u00eb, nxeht\u00ebsia ekstreme i mori jet\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se 61,000 personave gjat\u00eb ver\u00ebs s\u00eb vitit 2022. Megjithat\u00eb, n\u00eb shum\u00eb vende n\u00eb zhvillim mungojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e sakta. Sipas autor\u00ebve t\u00eb studimit, nj\u00eb num\u00ebr i madh i vdekjeve nga nxeht\u00ebsia kategorizohen gabimisht si pasoj\u00eb e s\u00ebmundjeve t\u00eb tjera, si ato t\u00eb zemr\u00ebs apo t\u00eb frym\u00ebmarrjes.<\/p>\n<p>Raporti ngre alarmin p\u00ebr munges\u00ebn e p\u00ebrgatitjes dhe reagimit n\u00eb shumic\u00ebn e vendeve, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb zonat m\u00eb t\u00eb varfra t\u00eb bot\u00ebs, ku ndikimet e val\u00ebve t\u00eb t\u00eb nxehtit shpesh nuk dokumentohen dhe nuk adresohen si\u00e7 duhet.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa temperaturat vijojn\u00eb t\u00eb rriten dhe val\u00ebt e nxeht\u00ebsis\u00eb b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb gjata dhe m\u00eb intensive, studimi k\u00ebrkon masa urgjente p\u00ebr t\u00eb reduktuar p\u00ebrdorimin e l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse fosile dhe p\u00ebr t\u00eb forcuar sistemet sh\u00ebndet\u00ebsore dhe t\u00eb mbrojtjes civile ndaj k\u00ebtyre kushteve ekstreme klimatike.<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/gijotina.com\/studimi-gjysma-e-botes-perjetoi-nje-muaj-me-shume-vere-ne-vitin-2024\/\">Studimi: Gjysma e bot\u00ebs p\u00ebrjetoi nj\u00eb muaj m\u00eb shum\u00eb ver\u00eb n\u00eb vitin 2024<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/gijotina.com\/\">GIJOTINA<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Toka po digjet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00ebn ndikimin e ngrohjes globale t\u00eb shkaktuar nga aktivitetet njer\u00ebzore, nd\u00ebrsa nj\u00eb studim i fundit ka zbuluar se gjysma e popullsis\u00eb s\u00eb bot\u00ebs, af\u00ebrsisht kat\u00ebr miliard\u00eb njer\u00ebz, ka p\u00ebrjetuar t\u00eb pakt\u00ebn 30 dit\u00eb m\u00eb shum\u00eb nxeht\u00ebsi ekstreme gjat\u00eb vitit t\u00eb kaluar, krahasuar me periudh\u00ebn baz\u00eb 1991-2020. Studimi u [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-23893","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23893","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23893"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23893\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}