{"id":22877,"date":"2025-05-25T18:58:56","date_gmt":"2025-05-25T18:58:56","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/05\/25\/japonezet-flene-me-pak-francezet-mbajne-rekordin-per-gjume-studimi-vend-pas-vendi\/"},"modified":"2025-05-25T18:58:56","modified_gmt":"2025-05-25T18:58:56","slug":"japonezet-flene-me-pak-francezet-mbajne-rekordin-per-gjume-studimi-vend-pas-vendi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/05\/25\/japonezet-flene-me-pak-francezet-mbajne-rekordin-per-gjume-studimi-vend-pas-vendi\/","title":{"rendered":"Japonez\u00ebt flen\u00eb m\u00eb pak, francez\u00ebt mbajn\u00eb rekordin p\u00ebr gjum\u00eb! (Studimi vend pas vendi)"},"content":{"rendered":"<p>Sasia e duhur e gjumit varet nga mosha, gjinia dhe gjithashtu pjes\u00ebrisht nga ora individuale cirkadiane, por mund t\u00eb varet edhe nga kultura, pra nga vendi i origjin\u00ebs.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt n\u00eb Universitetin e British Columbia n\u00eb SHBA, e zbuluan k\u00ebt\u00eb kur hetuan marr\u00ebdh\u00ebnien midis kulturave dhe gjumit dhe midis gjumit m\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr dhe sh\u00ebndetit.<\/p>\n<p>Analiza, rezultatet e s\u00eb cil\u00ebs u botuan n\u00eb revist\u00ebn shkencore \u201cProceedings of the National Academy of Sciences\u201d (PNAS)\u201d, u krye n\u00eb koh\u00ebzgjatjen e gjumit t\u00eb pothuajse 5.000 njer\u00ebzve q\u00eb jetonin n\u00eb 20 vende (p\u00ebrfshir\u00eb Amerik\u00ebn e Veriut, Evrop\u00ebn, Azin\u00eb, Afrik\u00ebn dhe Amerik\u00ebn e Jugut).<\/p>\n<p>Studimi zbuloi se or\u00ebt e gjumit t\u00eb nevojshme p\u00ebr nj\u00eb sh\u00ebndet t\u00eb mir\u00eb, ndryshonin ndjesh\u00ebm midis kulturave t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, mesatarja n\u00eb Japoni ishte 6 or\u00eb e 18 minuta, vendi ku njer\u00ebzit flen\u00eb m\u00eb pak, nd\u00ebrsa n\u00eb Franc\u00eb ishte 7 or\u00eb e 52 minuta, vendi (nd\u00ebr ato t\u00eb konsideruara), ku njer\u00ebzit flen\u00eb m\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n<p>Shumica e vendeve (shih tabel\u00ebn m\u00eb posht\u00eb), bien nd\u00ebrmjet 7 or\u00eb dhe 7 or\u00eb 30 minuta; Mbi k\u00ebt\u00eb kuot\u00eb jan\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 Franc\u00ebs, Belgjika, Holanda, Zelanda e Re, Afrika e Jugut dhe Mbret\u00ebria e Bashkuar; N\u00ebn 7 or\u00eb jan\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 Japonis\u00eb, Koreja e Jugut dhe Tajvani.<\/p>\n<p>Konteksti sh\u00ebndet\u00ebsor dhe kulturor<\/p>\n<p>M\u00eb pas, studiuesit pyet\u00ebn n\u00ebse gjumi m\u00eb pak (n\u00eb vendet ku flitet), lidhej mesatarisht me sh\u00ebndetin e dob\u00ebt: \u201cNjer\u00ebzit q\u00eb flinin sasin\u00eb e or\u00ebve q\u00eb ishin m\u00eb shum\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me normat e kultur\u00ebs s\u00eb tyre, prireshin t\u00eb kishin sh\u00ebndet m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm\u201d, tha Dr. Christine Ou, nj\u00eb profesore n\u00eb Shkoll\u00ebn e Infermieris\u00eb n\u00eb Universitetin e Virxhinias dhe autore kryesore e studimit.<\/p>\n<p>\u201cKjo sugjeron se sasia ideale e gjumit \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb konsiderohet e p\u00ebrshtatshme n\u00eb kontekstin kulturor t\u00eb dikujt\u201d, theksoi ajo.<\/p>\n<p>Prandaj, k\u00ebrkimet sugjerojn\u00eb q\u00eb udh\u00ebzimet e sh\u00ebndetit publik duhet t\u00eb p\u00ebrshtaten me normat kulturore t\u00eb popullatave t\u00eb ndryshme p\u00ebr t\u00eb promovuar rezultate m\u00eb t\u00eb mira sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p>\n<p>Studimi \u00ebsht\u00eb v\u00ebzhgues dhe jo p\u00ebrfundimtar, por nuk bie ndesh me faktin se gjumi i pak\u00ebt \u00ebsht\u00eb i d\u00ebmsh\u00ebm p\u00ebr sh\u00ebndetin; n\u00eb fakt, or\u00ebt mesatare t\u00eb gjumit n\u00eb shumic\u00ebn e vendeve t\u00eb ekzaminuara (edhe pse ishin shum\u00eb t\u00eb ndryshme nga pik\u00ebpamja kulturore), ishte (si\u00e7 \u00ebsht\u00eb shkruar) midis 7 or\u00eb dhe 7 or\u00eb e 30 minuta me vet\u00ebm Japonin\u00eb n\u00ebn 6 or\u00eb e gjysm\u00eb, prandaj kryesisht n\u00eb p\u00ebrputhje me udh\u00ebzimet aktuale p\u00ebr higjien\u00ebn e gjumit.<\/p>\n<p>Sa duhet fjetur n\u00eb mosha t\u00eb ndryshme<\/p>\n<p>Sasia optimale e or\u00ebve p\u00ebr sh\u00ebndetin ekziston dhe ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me or\u00ebt minimale t\u00eb gjumit t\u00eb nevojshme p\u00ebr funksionimin normal t\u00eb trupit dhe mendjes. Si\u00e7 pritej, gjumi nuk \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, dallimet jan\u00eb mosha, gjinia dhe subjektive.<\/p>\n<p>P\u00ebr shumic\u00ebn e t\u00eb rriturve, gjumi i mir\u00eb \u00ebsht\u00eb i barabart\u00eb me 7\/8 or\u00eb n\u00eb nat\u00eb (edhe pse ka njer\u00ebz q\u00eb flen\u00eb shkurt, ata q\u00eb zgjohen pushojn\u00eb pas 4\/5 or\u00ebsh dhe duket se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb faktor gjenetik).<\/p>\n<p>Or\u00ebt e gjumit jan\u00eb t\u00eb ndryshme n\u00eb faza t\u00eb ndryshme t\u00eb jet\u00ebs: t\u00eb porsalindurit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr shum\u00eb gjum\u00eb, por zgjohen n\u00eb \u00e7do koh\u00eb, adoleshent\u00ebt nuk duan t\u00eb shkojn\u00eb kurr\u00eb n\u00eb shtrat, t\u00eb moshuarit luftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb pushuar.<\/p>\n<p>Modelet e gjumit ndryshojn\u00eb me kalimin e koh\u00ebs dhe gjinia \u00ebsht\u00eb gjithashtu e r\u00ebnd\u00ebsishme, me grat\u00eb q\u00eb priren t\u00eb flen\u00eb m\u00eb pak se bashk\u00ebmoshatar\u00ebt e tyre duke filluar n\u00eb adoleshenc\u00eb, vuajn\u00eb nga pagjum\u00ebsia m\u00eb shpesh dhe \u00ebnd\u00ebrrojn\u00eb m\u00eb pak.<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2025\/05\/japonezet-flene-me-pak-francezet-mbajne-rekordin-per-gjume-studimi-vend-pas-vendi\/\">Japonez\u00ebt flen\u00eb m\u00eb pak, francez\u00ebt mbajn\u00eb rekordin p\u00ebr gjum\u00eb! (Studimi vend pas vendi)<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sasia e duhur e gjumit varet nga mosha, gjinia dhe gjithashtu pjes\u00ebrisht nga ora individuale cirkadiane, por mund t\u00eb varet edhe nga kultura, pra nga vendi i origjin\u00ebs. Shkenc\u00ebtar\u00ebt n\u00eb Universitetin e British Columbia n\u00eb SHBA, e zbuluan k\u00ebt\u00eb kur hetuan marr\u00ebdh\u00ebnien midis kulturave dhe gjumit dhe midis gjumit m\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr dhe sh\u00ebndetit. Analiza, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-22877","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22877"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22877\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}