Ekonomistja dhe aktivistja Linda Rama \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr sesa bashk\u00ebshortja e Kryeministrit shqiptar Edi Rama. Gazetari M\u00e0rio de Castro e takoi p\u00ebr revist\u00ebn Luxus Magazine dhe ju sjell nj\u00eb intervist\u00eb ekskluzive.<\/p>\n
Kush \u00ebsht\u00eb Linda Rama, bashk\u00ebshortja e Kryeministrit shqiptar Edi Rama?<\/p>\n
Linda \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ekonomiste e diplomuar n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs n\u00eb vitin 1987. Ajo ka nj\u00eb master n\u00eb ekonomi nga Central European University (CEU) n\u00eb Nju Jork n\u00eb vitin 1993. Gjithashtu, ajo ka nj\u00eb doktoratur\u00eb n\u00eb ekonomi. Ka qen\u00eb lektore n\u00eb financat nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe financat publike n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs, si dhe lektore e politikave publike dhe menaxhimit t\u00eb rrezikut publik n\u00eb Universitetin Europian t\u00eb Tiran\u00ebs.
\nNga viti 1993 deri n\u00eb vitin 1999, Linda Rama ka qen\u00eb konsulente pran\u00eb Agjencis\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Privatizimit, n\u00ebn kujdesin e K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave, dhe an\u00ebtare e bordit mbik\u00ebqyr\u00ebs t\u00eb Qendr\u00ebs s\u00eb Regjistrimit t\u00eb Aksioneve, nj\u00eb struktur\u00eb pararend\u00ebse e krijimit t\u00eb Burs\u00ebs Shqiptare t\u00eb Tregut t\u00eb Kapitalit.<\/p>\n
Linda \u00ebsht\u00eb bashk\u00ebthemeluese e Qendr\u00ebs p\u00ebr Nxitjen e Zhvillimit Njer\u00ebzor (HDPC), nj\u00eb prej instituteve t\u00eb para t\u00eb mendimit strategjik (think tanks) n\u00eb Shqip\u00ebri. Ajo \u00ebsht\u00eb autore, bashkautore dhe eksperte k\u00ebrkimore n\u00eb fusha t\u00eb tilla si qeverisja, zhvillimi njer\u00ebzor, tregu i pun\u00ebs, arsimi, mbrojtja sociale dhe zhvillimi i sektorit privat n\u00eb Shqip\u00ebri dhe rajon.<\/p>\n
Linda Rama \u00ebsht\u00eb bashk\u00ebthemeluese e Aleanc\u00ebs Shqiptare p\u00ebr F\u00ebmij\u00ebt dhe nj\u00eb z\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb l\u00ebvizjen \u201cThuaji Po F\u00ebmij\u00ebve\u201d. Prej shum\u00eb vitesh ajo \u00ebsht\u00eb e angazhuar me p\u00ebrkushtim n\u00eb mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile, me theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb mbi t\u00eb drejtat e f\u00ebmij\u00ebve dhe grave.<\/p>\n
Sektori i turizmit n\u00eb Shqip\u00ebri, i cili po p\u00ebrjeton nj\u00eb zhvillim t\u00eb vrullsh\u00ebm dhe t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, do t\u00eb jet\u00eb mikprit\u00ebsi zyrtar i panairit nd\u00ebrkomb\u00ebtar ITB Berlin 2025. Turizmi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga sektor\u00ebt me rritjen m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb. N\u00eb vitin 2024, 11.7 milion\u00eb vizitor\u00eb udh\u00ebtuan drejt Shqip\u00ebris\u00eb. Pjesa m\u00eb e madhe e investimeve t\u00eb huaja direkte (FDI) erdhi nga Turqia, e ndjekur nga Italia. Sipas Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Turizmit (UNWTO), ekzistojn\u00eb pes\u00eb arsye kryesore p\u00ebr t\u00eb investuar n\u00eb Shqip\u00ebri: nj\u00eb klim\u00eb investimesh liberale dhe reformuese, nj\u00eb vendndodhje gjeografike optimale, rritje dhe stabilitet ekonomik, zhvillimi i infrastruktur\u00ebs p\u00ebr turizmin e nivelit t\u00eb lart\u00eb, si dhe nj\u00eb fokus i fort\u00eb te zhvillimi i q\u00ebndruesh\u00ebm dhe mbrojtja e mjedisit. Hotelet, aeroportet, marinat, qendrat e artit, muzet\u00eb, nismat qeveritare dhe p\u00ebrmir\u00ebsimet n\u00eb infrastruktur\u00eb jan\u00eb nd\u00ebr faktor\u00ebt q\u00eb po kontribuojn\u00eb n\u00eb rritjen rekord t\u00eb turizmit.
\nNj\u00eb vij\u00eb bregdetare mahnit\u00ebse, vende historike t\u00eb pasura, kultur\u00eb e gjall\u00eb, bukuri natyrore dhe mikpritje moderne, s\u00eb bashku me projekte premtuese p\u00ebr t\u00eb ardhmen, po e vendosin Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn drejt rekordeve t\u00eb reja ekonomike dhe shoq\u00ebrore.<\/p>\n
M de C: Do ta konsideronit veten si nj\u00eb mbrojt\u00ebse t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb grave?<\/p>\n
Linda Rama: Shqip\u00ebria renditet n\u00eb krye t\u00eb tabel\u00ebs s\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebsimin e grave n\u00eb politik\u00eb dhe n\u00eb shoq\u00ebri. Un\u00eb dhe gjenerata ime e shohim veten si aktiviste t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile, t\u00eb angazhuara p\u00ebr t\u00eb drejtat dhe p\u00ebrfaq\u00ebsimin e grave. Kjo nuk vjen nga ndonj\u00eb interes personal; misioni yn\u00eb i par\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb sjellim ndryshim. Si gra, kemi p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb diferenc\u00ebn \u2014 sepse mundemi, dhe n\u00eb shum\u00eb raste, mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb m\u00eb mir\u00eb se burrat. Por t\u00eb b\u00ebsh ndryshim nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akt i vet\u00ebm; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje e vazhdueshme.<\/p>\n
M de C: Mendoni se beteja p\u00ebr t\u00eb drejtat e grave nuk p\u00ebrfundon kurr\u00eb?<\/p>\n
Linda Rama: \u00c7far\u00ebdo funksioni apo detyre q\u00eb t\u00eb kesh n\u00eb qeverisje, ndryshimi i v\u00ebrtet\u00eb duhet t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb parlament. P\u00ebr shembull, kur je e vet\u00ebdijshme se di\u00e7ka nuk po funksionon n\u00eb nj\u00eb komunitet t\u00eb caktuar, nuk duhet ta pranosh si t\u00eb pandryshueshme. Status quo-ja duhet t\u00eb sfidohet. Po rrisim nj\u00eb brez t\u00eb ri, shum\u00eb ndryshe nga brezi im, dhe ne duhet t\u00eb p\u00ebrshtatemi me nevojat dhe realitetet e tyre. Edhe pse Edi ka qen\u00eb shum\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebs \u2014 dhe un\u00eb jam thell\u00ebsisht mir\u00ebnjoh\u00ebse p\u00ebr njer\u00ebz si ai dhe t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb e kuptojn\u00eb nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb fuqizuar p\u00ebrfaq\u00ebsimin e grave \u2014 ndonj\u00ebher\u00eb ndiej se ende nuk po ecim me ritmin e duhur, dhe kjo m\u00eb b\u00ebn t\u00eb ndiej nj\u00ebfar\u00eb zhg\u00ebnjimi.<\/p>\n
M de C: Si nj\u00eb grua e lindur dhe rritur n\u00eb Shqip\u00ebri, ju keni kaluar me sukses tranzicionin post-komunist. Cila \u00ebsht\u00eb vizioni juaj p\u00ebr t\u00eb ardhmen e grave n\u00eb Shqip\u00ebri?<\/p>\n
Linda Rama: Jam rritur me nj\u00eb gjyshe q\u00eb punonte me koh\u00eb t\u00eb plot\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi, e cila investoi t\u00eb gjith\u00eb talentin, inteligjenc\u00ebn dhe autoritetin e saj brenda familjes, pa pasur kurr\u00eb mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb shprehej p\u00ebrtej atyre mureve. N\u00ebna ime \u00ebsht\u00eb gruaja tipike e realizmit socialist. Ajo punonte jasht\u00eb dhe brenda sht\u00ebpis\u00eb, pa e larguar kurr\u00eb v\u00ebmendjen dhe kujdesin ndaj mir\u00ebqenies son\u00eb, duke na nxitur t\u00eb arsimoheshim dhe duke na rr\u00ebnjosur ndjenj\u00ebn e pun\u00ebs dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb. Jeta p\u00ebr grat\u00eb n\u00eb nj\u00eb shtet komunist ishte e v\u00ebshtir\u00eb dhe e mundimshme, deri n\u00eb at\u00eb pik\u00eb sa \u00e7do grua e atyre dekadave meriton t\u00eb quhet nj\u00eb heroin\u00eb.<\/p>\n
N\u00ebna ime ka punuar gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs s\u00eb saj nj\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb pun\u00eb, at\u00eb q\u00eb shteti ia kishte zgjedhur. Kur e shoh sot n\u00eb t\u00eb tet\u00ebdhjetat e saj dhe e shoh se si arrin t\u00eb shfryt\u00ebzoj\u00eb t\u00eb gjitha mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb teknologjia ofron p\u00ebr informacion, komunikim dhe zgjidhje, m\u00eb vjen keq q\u00eb ajo nuk pati mund\u00ebsin\u00eb ta zbuloj\u00eb veten dhe t\u00eb p\u00ebrdorte plot\u00ebsisht potencialin e saj.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, n\u00ebna ime pati fatin t\u00eb shihte vajzat e saj, q\u00eb ishin m\u00eb t\u00eb arsimuara se vetja, dhe q\u00eb b\u00ebn\u00eb pun\u00ebn q\u00eb e kishin zgjedhur vet\u00eb, jo at\u00eb q\u00eb shteti ose ideologjia kishte zgjedhur p\u00ebr to, dhe q\u00eb arrit\u00ebn t\u00eb p\u00ebrballonin nj\u00eb tranzicion jasht\u00ebzakonsh\u00ebm t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb n\u00eb \u00e7do aspekt.<\/p>\n
Nd\u00ebrkoh\u00eb, p\u00ebr vajz\u00ebn time dhe dy mbesat e mia, spektri i t\u00eb drejtave dhe mund\u00ebsive \u00ebsht\u00eb i pap\u00ebrshkruesh\u00ebm dhe asnj\u00ebher\u00eb nuk ka qen\u00eb kaq i madh. Ato mund t\u00eb jetojn\u00eb dhe t\u00eb ndjekin \u00ebndrrat dhe pasionet e tyre. Ajo q\u00eb p\u00ebrshkrova shkurtimisht m\u00eb lart \u00ebsht\u00eb zhvilluar n\u00eb nj\u00eb kontekst shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb dhe kompleks, me p\u00ebrpjekje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr t\u00eb arritur n\u00eb bot\u00ebn e civilizuar, duke luftuar \u00e7do dit\u00eb me nj\u00eb t\u00eb kaluar osmane-komuniste shum\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlikuar<\/p>\n
Sot, ende ka vajza dhe gra q\u00eb vuajn\u00eb nga pasojat e t\u00eb kaluar\u00ebs, ashtu si\u00e7 ka shum\u00eb vajza dhe gra t\u00eb angazhuara n\u00eb arsim, sh\u00ebndet\u00ebsi, sh\u00ebrbime sociale, drejt\u00ebsi, art dhe kultur\u00eb, dhe deri n\u00eb nivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb administrat\u00ebs publike, qeverisjes dhe krijimit t\u00eb politikave. P\u00ebrparimi i duksh\u00ebm dhe fuqia e madhe e k\u00ebsaj ushtrie m\u00eb b\u00ebn t\u00eb besoj se t\u00eb gjitha vajzat dhe grat\u00eb e t\u00eb ardhmes do t\u00eb ken\u00eb kaluar pragun e n\u00ebnshtrimit dhe do t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb jetojn\u00eb jet\u00ebn q\u00eb kan\u00eb zgjedhur vet\u00eb dhe jo at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb zgjedhur p\u00ebr to. Nd\u00ebrkoh\u00eb, asnj\u00eb vizion i s\u00eb ardhmes p\u00ebr grat\u00eb nuk mund t\u00eb ndahet nga vizioni i s\u00eb ardhmes p\u00ebr djemt\u00eb. Ka ardhur koha q\u00eb t\u00eb flasim po aq p\u00ebr t\u00eb ardhmen e vajzave, sa p\u00ebr t\u00eb ardhmen e djemve.<\/p>\n
M de C: Ju ndani jet\u00ebn me Edi Ram\u00ebn, Kryeministrin, i cili, p\u00ebrve\u00e7 angazhimeve t\u00eb tij politike, \u00ebsht\u00eb gjithashtu nj\u00eb artist. Si \u00ebsht\u00eb kjo jet\u00eb p\u00ebr ju?<\/p>\n
Linda Rama: A e keni pyetur ndonj\u00ebher\u00eb veten: \u201cSi e p\u00ebrballon nj\u00eb Kryeminist\u00ebr, q\u00eb \u00ebsht\u00eb gjithashtu artist, nj\u00eb grua q\u00eb \u00ebsht\u00eb profesore dhe k\u00ebrkuese e politikave publike dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht aktiviste p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet shoq\u00ebrore?\u201d P\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrgjigjur k\u00ebsaj pyetjeje, mund t\u00eb them se p\u00ebrgjegj\u00ebsia politike e Edit si Kryeminist\u00ebr i Shqip\u00ebris\u00eb e b\u00ebn t\u00eb pamundur q\u00eb v\u00ebmendja jon\u00eb t\u00eb kufizohet vet\u00ebm n\u00eb aft\u00ebsit\u00eb e p\u00ebrballimit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme, por p\u00ebrpiqemi q\u00eb \u00e7do minut\u00eb e Edit t\u00eb jet\u00eb e dobishme p\u00ebr realizimin e vizionit t\u00eb tij transformues p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. A \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb? Po, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb.<\/p>\n
M de C: Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb gjith\u00eb v\u00ebmendja \u00ebsht\u00eb drejtuar n\u00eb Shqip\u00ebri, kush jan\u00eb talentet e reja shqiptare n\u00eb art, kinematografi, muzik\u00eb, let\u00ebrsi, teat\u00ebr, oper\u00eb, arkitektur\u00eb dhe fusha t\u00eb tjera krijuese?<\/p>\n
Linda Rama: Mund t\u00eb ndiqni shk\u00eblqimin e artist\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb p\u00ebr t\u00eb par\u00eb potencialin dhe kapacitetin krijues t\u00eb k\u00ebtij vendi t\u00eb vog\u00ebl. Kemi Ismail Kadaren\u00eb, Ibrahim Kodr\u00ebn, Ermonela Jahon, Tedi Papavramin, Angjelin Preljocaj, Dua Lip\u00ebn, Anri Sal\u00ebn, Ermal Met\u00ebn, Rita Or\u00ebn, Sajmir Pirgun, Nensi Dojak\u00ebn, Fadil Berish\u00ebn, Luiza Geg\u00ebn, djemt\u00eb e komb\u00ebtares s\u00eb futbollit n\u00eb Euro2024, apo Mira Muratin, e cila, n\u00eb vitet e fundit, \u00ebsht\u00eb ngjitur n\u00eb majat e krijimtaris\u00eb teknologjike. Historit\u00eb e k\u00ebtyre njer\u00ebzve jan\u00eb po aq t\u00eb jasht\u00ebzakonshme sa dhe talenti i tyre, dhe arritjet e tyre jan\u00eb shembuj t\u00eb qart\u00eb se asgj\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e pamundur p\u00ebr ata q\u00eb \u00ebnd\u00ebrrojn\u00eb dhe q\u00eb jan\u00eb t\u00eb pap\u00ebrmbajtur n\u00eb realizimin e \u00ebndrrave t\u00eb tyre.<\/p>\n
M de C: Thuhet se BE-ja \u00ebsht\u00eb ofruesi m\u00eb i madh i ndihm\u00ebs financiare p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. A \u00ebsht\u00eb kjo e sakt\u00eb?<\/p>\n
Linda Rama: Po, kjo \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht e v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb lidhje me financimin, dhe mendoj se p\u00ebr Europ\u00ebn kjo ndihm\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr politikat e saj. Nuk mund t\u00eb pres\u00ebsh q\u00eb shtete si ne t\u00eb mbijetojn\u00eb vet\u00ebm. \u00cbsht\u00eb e pamundur! Nj\u00eb nga studimet e fundit q\u00eb kam b\u00ebr\u00eb \u2013 q\u00eb u publikua disa muaj m\u00eb par\u00eb \u2013 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb analiz\u00eb shum\u00eb e thell\u00eb e rregullave fiskale dhe si t\u00eb p\u00ebrballesh me objektivat e zhvillimit: ku mund t\u00eb gjejm\u00eb burime, ku jan\u00eb burimet q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdorim.
\nKy studim tregon qart\u00eb se ambiciet tona jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha se mund\u00ebsit\u00eb tona, dhe shumica e burimeve tani nuk jan\u00eb brenda mund\u00ebsive t\u00eb financimit t\u00eb Bashkimit Europian apo financimit nga qeveria, sepse hap\u00ebsirat fiskale mbeten shum\u00eb t\u00eb ngushta
\nedhe n\u00ebse do t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsonim efikasitetin. Gjithashtu, kemi nj\u00eb p\u00ebrqindje t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb asaj q\u00eb \u00ebsht\u00eb aktualisht ndihma zyrtare, sepse sot vemendja \u00ebsht\u00eb drejtuar drejt kapitalit privat, t\u00eb huaj dhe vendas.
\nT\u00eb mobilizosh kapitalin privat t\u00eb huaj nuk \u00ebsht\u00eb aspak e leht\u00eb, natyrisht, ata ndajn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin objektiv, por nuk \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb, dhe mendoj se nj\u00eb nga gj\u00ebrat fantastike q\u00eb Edi ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb n\u00eb fillim \u00ebsht\u00eb mobilizimi \u2013 si p\u00ebr shembull n\u00eb arkitektur\u00eb \u2013 p\u00ebr t\u00eb gjetur m\u00ebnyra t\u00eb reja p\u00ebr t\u00eb kaluar mbi burokracit\u00eb q\u00eb vrasin investimet, dhe p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb vendin m\u00eb t\u00ebrheq\u00ebs nga pik\u00ebpamja e investitor\u00ebve.
\nInvestimet e m\u00ebdha q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb turiz\u00ebm \u2013 si projekte t\u00eb njohura arkitekturore \u2013 shumica e t\u00eb cilave jan\u00eb strategjike. Ato klasifikohen si investime strategjike. K\u00ebshtu kursen koh\u00eb, duke mobilizuar dhe leht\u00ebsuar procedurat p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb investimet t\u00eb funksionojn\u00eb. Por ende burimet jan\u00eb padyshim shum\u00eb m\u00eb t\u00eb pakta se sa ato q\u00eb na nevojiten, dhe, n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, Europa duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb kontribues kryesor. Sigurisht, kjo varet nga kapaciteti yn\u00eb p\u00ebr t\u2019i absorbuar ato.<\/p>\n
M de C: Pasi diktatura shqiptare p\u00ebrfundoi n\u00eb vitin 1991, n\u00eb cil\u00ebn faz\u00eb filluat t\u00eb angazhoheshit me Bashkimin Europian? <\/p>\n
Linda Rama: Kontakti im i par\u00eb i v\u00ebrtet\u00eb me Europ\u00ebn ishte, n\u00ebse nuk gaboj, n\u00eb vitin 1996. U ftova n\u00eb nj\u00eb takim t\u00eb madh me nj\u00eb grup ekspertesh financiare p\u00ebr transformimin e Nj\u00ebsis\u00eb s\u00eb Monedh\u00ebs Europiane (ECU). Ishim n\u00eb nj\u00eb takim n\u00eb Hungari, dhe mbaj mend se sa pasionante dhe brilante ishin diskutimet, ishte idealiz\u00ebm n\u00eb veprim. Nuk e gjej k\u00ebt\u00eb tani. Sepse edhe brezat kan\u00eb ndryshuar. Por mendoj se Europana duhet, dhe Europa p\u00ebr ne \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, sepse nuk jan\u00eb institucionet tona q\u00eb monitorojn\u00eb p\u00ebrparimin ton\u00eb, n\u00eb terma t\u00eb standardeve dhe p\u00ebrparimeve q\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb. Monitorimi i tyre \u00ebsht\u00eb shum\u00eb profesional, dhe ne prej tyre kuptojm\u00eb se \u00e7far\u00eb na mungon dhe \u2013 n\u00ebse shihni raportet e progresit \u2013 do t\u00eb shihni q\u00eb nga viti 2007, \u00e7do vit kemi b\u00ebr\u00eb hapa p\u00ebr t\u00eb kap\u00ebrcyer \u00e7do penges\u00eb, dhe kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr ne.<\/p>\n
M de C: A mund t\u00eb na tregoni m\u00eb shum\u00eb rreth Qendr\u00ebs p\u00ebr Promovimin e Zhvillimit t\u00eb Njeriut (HDPC)?<\/p>\n
Linda Rama: Un\u00eb e kam bashk\u00eb-themeluar HDPC me nj\u00eb kolegun tim q\u00eb fatkeq\u00ebsisht ka nd\u00ebrruar jet\u00eb dy vjet m\u00eb par\u00eb. Nga viti 1993 deri n\u00eb dhjetor 1998, kam punuar p\u00ebr qeverin\u00eb. Kam udh\u00ebhequr Agjencin\u00eb e Privatizimit n\u00ebn K\u00ebshillin e Ministrave, n\u00ebn Kryeministrin e at\u00ebhersh\u00ebm. Pastaj, n\u00eb dhjetor 1999, Kryeministri i ri q\u00eb u em\u00ebrua vendosi q\u00eb t\u00eb mos punonte m\u00eb me mua, vendosi t\u00eb m\u00eb nxjerr\u00eb nga agjencia. Un\u00eb isha nj\u00eb person teknik, nuk isha nj\u00eb person politik. Isha shum\u00eb e re, 34 vje\u00e7e n\u00eb at\u00eb koh\u00eb dhe udh\u00ebhoqa agjencin\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb vend, dhe reformat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme.<\/p>\n
M de C: Si grua dhe ekonomiste n\u00eb nj\u00eb Shqip\u00ebri post-diktature, cilat jane sfidat q\u00eb keni hasur? <\/p>\n
Linda Rama: Un\u00eb jam diplomuar n\u00eb ekonomi, por isha e para q\u00eb shkova jashte dhe u ktheva n\u00eb vitin 1993 me nj\u00eb master n\u00eb fush\u00ebn time, k\u00ebshtu q\u00eb isha plot shpres\u00eb. Dija se \u00e7far\u00eb duhej t\u00eb b\u00ebja: t\u00eb arrija ritmin vendeve te bllokut lindor si \u00c7ekia, Polonia, Hungaria, q\u00eb ishin shum\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara n\u00eb aspektin e reformave, gjithashtu sepse e kaluara e tyre ishte krejt ndryshe nga e jona, ata kishin institucione para se t\u00eb kalonin n\u00eb bllok, si institucionet e tregut, dhe nuk kishin kaluar n\u00eb ekstremet q\u00eb kaluam ne, t\u00eb kontrollit total shtet\u00ebror pa asnj\u00eb subjekt privat. Ata kishin, natyrisht, m\u00eb shum\u00eb avantazhe, por e kuptova shum\u00eb her\u00ebt se e gjith\u00eb loja ishte shpejt\u00ebsia dhe cil\u00ebsia e reformave q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrmbushnin nj\u00ebkoh\u00ebsisht objektiva shum\u00ebdimensional\u00eb q\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri ishin shum\u00eb m\u00eb t\u00eb pranishme krahasuar me vendet e tjera. Por ne kishim nevoj\u00eb t\u00eb kapnim ritmin.<\/p>\n
M de C: A filloi t\u00eb shfaqej fjala \u201cprivatizim\u201d n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1990? <\/p>\n
Linda Rama: E dija q\u00eb kur u ktheva, po udh\u00ebhiqjja nj\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb madhe privatizimi, dhe nj\u00eb privatizim strategjik, nga pozita ime duke krijuar kuadrin ligjor dhe at\u00eb rregullator. Q\u00eb lidhej gjithashtu me \u00e7\u00ebshtjen e zbatimit t\u00eb tij. Fillova t\u00eb kuptoja se politika ishte shum\u00eb e komplikuar. Ne ndanim t\u00eb nj\u00ebjtin objektiv me njer\u00ebzit teknik\u00eb, t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn shpejt\u00ebsi dhe t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn dije. P\u00ebr ta th\u00ebn\u00eb thjesht, mendoj se njer\u00ebzit po ndiqnin rrug\u00eb t\u00eb ndryshme, pa ditur se \u00e7far\u00eb t\u00eb b\u00ebnin, si t\u00eb p\u00ebrballeshin. Fitoret politike gjithashtu ishin nj\u00eb aspekt shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Fituesit donin gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb t\u00eb punonin me \u201cnjer\u00ebzit e tyre\u201d, dhe un\u00eb nuk isha nj\u00eb nga ta.<\/p>\n
M de C: A e gjet\u00ebt rrug\u00ebn tuaj n\u00eb politik\u00eb gjat\u00eb fillimit t\u00eb transformimit ekonomik t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb?<\/p>\n
Linda Rama: Po, por kam kaluar tre kryeministra gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe. Aleksand\u00ebr Meksi ishte nga Partia Demokratike dhe q\u00ebndroi m\u00eb gjat\u00eb pas Edi . Ai u zgjodh n\u00eb vitin 1992 dhe q\u00ebndroi n\u00eb pushtet deri n\u00eb vitin 1996.
\nU zgjodh edhe p\u00ebr nj\u00eb mandat t\u00eb dyt\u00eb, por m\u00eb pas, vitin 1997 e ndryshoi gjith\u00e7ka, duke p\u00ebrfshir\u00eb skemat piramidale, kolapsin financiar, dhe un\u00eb punova edhe me qeverin\u00eb q\u00eb duhej t\u00eb rivendoste normalitetin n\u00eb vend. Kryeministri tjet\u00ebr ishte Fatos Nano, lider i Partis\u00eb Socialiste. Pra, tre kryeministra. Ishte shum\u00eb presion politik, dhe privatizimi ishte nj\u00eb reform\u00eb shum\u00eb politike. M\u00eb pas, n\u00eb vitin 1999, isha pjes\u00eb e nj\u00eb projekti n\u00eb Poloni me Leszek Balcerowicz dhe Ewa Balcerowicz, gruan e tij. Balcerowicz ishte Ministri i Financave n\u00eb Poloni n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, dhe gjithashtu z\u00ebvend\u00ebskryeminist\u00ebr. Kishin nj\u00eb fondacion, CASE, nj\u00eb qend\u00ebr p\u00ebr studime ekonomike dhe sociale, e njohur p\u00ebr mbledhjen e ekspert\u00ebve nga shtete t\u00eb ndryshme. Un\u00eb isha pjes\u00eb e nj\u00eb projekti me ta n\u00eb at\u00eb periudh\u00eb, gjithashtu jepja m\u00ebsim n\u00eb universitet p\u00ebr financat nd\u00ebrkomb\u00ebtare, dhe isha e angazhuar n\u00eb k\u00ebrkime. Fillimisht me nj\u00eb profesor nga Universiteti i Stanfordit. K\u00ebshtu q\u00eb pata disa angazhime me projekte t\u00eb ndryshme jasht\u00eb shtetit.
\nQ\u00ebllimi im ishte t\u00eb ndiqja vazhdimisht se \u00e7far\u00eb po ndodhte, dhe gjithashtu kam qen\u00eb nj\u00eb nga kontribuueset e para n\u00eb Project Syndicate nga viti 1995 deri n\u00eb 1997, nj\u00eb platform\u00eb shum\u00eb e njohur sot, isha nj\u00eb nga kat\u00ebr personat e par\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb angazhimit tim n\u00eb universitet.<\/p>\n
M de C: Si arrini t\u00eb q\u00ebndroni e p\u00ebrqendruar tek objektivat tuaja afatgjata?<\/p>\n
Linda Rama: \u00cbsht\u00eb nj\u00eb pyetje shum\u00eb interesante. Si\u00e7 dihet, e kam nisur n\u00eb fush\u00ebn e k\u00ebrkimeve ekonomike, dhe m\u00eb pas u largova nga qeveria. Q\u00eb n\u00eb fillim e kuptova se t\u00eb thellohesha vet\u00ebm n\u00eb ekonomi nuk ishte p\u00ebr mua, sepse rrezikoje t\u00eb b\u00ebheshe tep\u00ebr teorike, dhe n\u00eb at\u00eb koh\u00eb kjo nuk ishte ajo q\u00eb i nevojitej vendit. Nuk mund t\u00eb ishe i dobish\u00ebm thjesht duke u zhytur n\u00eb teori!
\nUn\u00eb isha grua, dhe kisha nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb p\u00ebr t\u2019u kujdesur. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb Rea ishte tet\u00eb vje\u00e7, dhe m\u00eb kujtohet q\u00eb mendoja: \u201cN\u00ebse un\u00eb, q\u00eb kam privilegjin t\u00eb jem e shkolluar mir\u00eb, e pavarur, luft\u00ebtare dhe e lir\u00eb, e ndjej kaq shum\u00eb k\u00ebt\u00eb sfid\u00eb midis jet\u00ebs personale dhe profesionit, \u00e7far\u00eb ndodh me \u00e7do grua tjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb pozit\u00ebn time?\u201d<\/p>\n
Babai m\u00eb rriti q\u00eb gjat\u00eb komunizmit t\u00eb mendoja si njeri i lir\u00eb, dhe jam jasht\u00ebzakonisht mir\u00ebnjoh\u00ebse p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Kjo m\u00eb shtyu t\u00eb reflektoj thell\u00eb. Vendosa q\u00eb misioni im i par\u00eb nuk ishte t\u00eb lija m\u00ebnjan\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e ekonomis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, por ta ndjek at\u00eb me k\u00ebmb\u00ebngulje. Misioni i dyt\u00eb ishte t\u00eb shihja lidhjen midis zhvillimit ekonomik dhe p\u00ebrvoj\u00ebs njer\u00ebzore, si dhe sfidave sociale.<\/p>\n
\u00c7\u00ebshtjet q\u00eb lidhen me t\u00eb drejtat e njeriut jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr mua, duke ardhur nga nj\u00eb vend dhe nj\u00eb sistem ku nuk kishim asnj\u00eb t\u00eb drejt\u00eb.<\/p>\n
M de C: \u00c7far\u00eb po nxit k\u00ebt\u00eb val\u00eb t\u00eb re simpatie dhe interesi p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, jo vet\u00ebm n\u00eb Europ\u00eb por edhe n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn?<\/p>\n
Linda Rama: Gjat\u00eb k\u00ebtyre 35 viteve tranzicion, ne shqiptar\u00ebt kemi arritur t\u00eb p\u00ebrballojm\u00eb dy sfida historike: t\u00eb hapim dyert e bot\u00ebs p\u00ebr veten ton\u00eb dhe ta sjellim bot\u00ebn n\u00eb der\u00ebn ton\u00eb.
\nFaza e par\u00eb nisi n\u00eb korrik t\u00eb vitit 1990, kur mij\u00ebra shqiptar\u00eb mbush\u00ebn oborret e ambasadave n\u00eb Tiran\u00eb dhe hip\u00ebn n\u00eb anijet e Durr\u00ebsit p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar izolimit komunist dhe varf\u00ebris\u00eb. At\u00ebher\u00eb, dhe p\u00ebr shum\u00eb vite m\u00eb pas, dhjet\u00ebra mij\u00ebra shqiptar\u00eb \u00e7do vit kap\u00ebrcyen male, dete e kufij p\u00ebr t\u00eb ndjekur \u00ebndrr\u00ebn europiane apo amerikane. Me nj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, ata fituan t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb qytetar\u00eb t\u00eb vendeve ku vendos\u00ebn t\u00eb jetojn\u00eb, duke mposhtur shume paragjykime.<\/p>\n
Linda Rama: Teorikisht, me r\u00ebnien e izolimit komunist n\u00eb vitin 1990, Shqip\u00ebria i hapi gjithashtu vetes der\u00ebn p\u00ebr n\u00eb bot\u00eb. T\u00eb par\u00ebt q\u00eb mb\u00ebrrit\u00ebn ishin institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe nj\u00eb num\u00ebr i vog\u00ebl t\u00eb huajsh q\u00eb vinin p\u00ebr pun\u00eb. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb \u00e7erek shekulli, t\u00eb vetmit \u201cturist\u00eb\u201d t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri ishin shqiptar\u00ebt nga diaspora q\u00eb vizitonin familjet e tyre, ose shqiptar\u00eb nga rajoni.<\/p>\n
Mbaj mend nj\u00eb bised\u00eb me koleg\u00ebt rreth vitit 2008. Ishim t\u00eb shqet\u00ebsuar q\u00eb bota ende mezi na njihte \u2014 dhe kur Shqip\u00ebria p\u00ebrmendej n\u00eb mediat nd\u00ebrkomb\u00ebtare, ishte shpesh p\u00ebr ndonj\u00eb incident ose problem diku matan\u00eb kufirit. Po p\u00ebrpiqeshim t\u00eb kuptonim si ta ndryshonim k\u00ebt\u00eb perceptim. Diskutuam gjat\u00eb, derisa nj\u00eb koleg tha: \u201cMos k\u00ebrkoni zgjidhje \u2013 imazhi i Shqip\u00ebris\u00eb do t\u00eb ndryshoj\u00eb kur t\u00eb ndryshoj\u00eb vet\u00eb Shqip\u00ebria.\u201d<\/p>\n
Shqip\u00ebria ka ndryshuar. Sot, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb mund t\u00eb vizitohet, promovohet dhe jetohet. Rritja e simpatis\u00eb dhe interesit p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb Europ\u00eb dhe n\u00eb bot\u00eb lidhen me faktin se Shqip\u00ebria sot ofron natyr\u00eb, histori, kultur\u00eb, sh\u00ebrbime, sport, arg\u00ebtim, komoditet, aventur\u00eb, infrastruktur\u00eb, arkitektur\u00eb, pun\u00eb dhe siguri. N\u00eb Shqip\u00ebri je i sigurt kudo dhe nuk ke asnj\u00eb arsye t\u00eb ndihesh i pasigurt.
\nT\u00eb sjell\u00ebsh bot\u00ebn n\u00eb der\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb dhe ta b\u00ebsh Shqip\u00ebrin\u00eb t\u00eb njohur n\u00eb bot\u00eb, besoj se ka qen\u00eb udh\u00ebtimi m\u00eb i paimagjinuesh\u00ebm, m\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb dhe m\u00eb i dhimbsh\u00ebm i tranzicionit, i cili sh\u00ebnon edhe fundin e izolimit ekstrem komunist. Deri nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb par\u00eb, ne ishim \u2013 n\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb \u2013 nj\u00eb potencial. Sot jemi nj\u00eb realitet turistik me ende shum\u00eb potencial t\u00eb pashfryt\u00ebzuar.
\nAjo q\u00eb ka ndodhur n\u00eb dekad\u00ebn e fundit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb produkt i preksh\u00ebm i vizionit zhvillimor t\u00eb udh\u00ebheqjes politike dhe i pun\u00ebs s\u00eb jasht\u00ebzakonshme t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri dhe t\u00eb shqiptar\u00ebve anemban\u00eb bot\u00ebs, atje ku jetojn\u00eb e punojn\u00eb n\u00eb k\u00ebto tri dekada post-komuniste.<\/p>\n
M de C: Ju jeni nj\u00eb grua shum\u00eb e kujdesshme dhe e lidhur me grupet m\u00eb t\u00eb cenueshme t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. Cilat jan\u00eb motivimet dhe pritshm\u00ebrit\u00eb tuaja? <\/p>\n
Linda Rama: Un\u00eb besoj se m\u00ebnyra se si mendojm\u00eb, sillemi dhe veprojm\u00eb n\u00eb raport me cenueshm\u00ebrin\u00eb na p\u00ebrkufizon si individ\u00eb dhe si shoq\u00ebri. N\u00eb Shqip\u00ebri, struktura sociale q\u00eb kemi trash\u00ebguar nga komunizmi dhe tranzicioni i v\u00ebshtir\u00eb i k\u00ebtyre tri dekadave t\u00eb fundit ka prodhuar cenueshm\u00ebri q\u00eb edhe shtetet m\u00eb t\u00eb fuqishme ekonomikisht do ta kishin t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u2019i trajtonin n\u00eb koh\u00eb reale.<\/p>\n
Gjithashtu, nd\u00ebr vite kam kuptuar gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb se ekziston nj\u00eb perceptim q\u00eb n\u00eb shoq\u00ebri termi \u201ccenueshm\u00ebri\u201d barazohet me \u201cvarf\u00ebrin\u00eb\u201d, duke e ndar\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb n\u00eb \u201cne\u201d dhe \u201cata\u201d. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb varf\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb form\u00eb e thell\u00eb cenueshm\u00ebrie \u2014 dhe fatkeq\u00ebsisht, kjo shpesh trash\u00ebgohet nga brezi n\u00eb brez.<\/p>\n
Por un\u00eb mendoj se cenueshm\u00ebria nuk u p\u00ebrket vet\u00ebm t\u00eb varf\u00ebrve, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb po jetojm\u00eb, kur askush nuk \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrjashtuar nga rreziku p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb i cenuesh\u00ebm. Prandaj, \u00ebsht\u00eb n\u00eb interesin e gjithsecilit t\u00eb kultivoj\u00eb nj\u00eb ndjeshm\u00ebri t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe solidaritet ndaj grupeve t\u00eb cenueshme.<\/p>\n
Un\u00eb gjithashtu mbetem shpres\u00ebplot\u00eb se shteti shqiptar dhe shoq\u00ebria shqiptare do t\u00eb garantojn\u00eb q\u00eb brezi i ardhsh\u00ebm i f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb mos nd\u00ebshkohet n\u00eb rrug\u00ebn e tyre drejt s\u00eb ardhmes nga cenueshm\u00ebria e prind\u00ebrve t\u00eb tyre, por t\u00eb mb\u00ebshtetet q\u00eb t\u00eb ket\u00eb akses t\u00eb barabart\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha mund\u00ebsit\u00eb, ashtu si bashk\u00ebmoshatar\u00ebt e tyre.<\/p>\n
M de C: \u00c7far\u00eb p\u00ebrfitimesh shihni nga an\u00ebtar\u00ebsimi i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Bashkimin Evropian?<\/p>\n
Linda Rama: Para se Bashkimi Evropian t\u00eb b\u00ebhej nj\u00eb realitet, ekzistonte nj\u00eb \u00ebnd\u00ebrr q\u00eb n\u00ebn t\u00eb nj\u00ebjtin qiell dhe mbi t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn tok\u00eb, t\u00eb kishte nj\u00eb flamur. Ishte kjo \u00ebnd\u00ebrr e et\u00ebrve t\u00eb themeluesve dhe \u00ebndrra e kombeve t\u00eb tyre p\u00ebr paqe, bashkim dhe mir\u00ebqenie q\u00eb krijoi projektin e Bashkimit Evropian.
\nNe shqiptar\u00ebt e kemi qiellin, e kemi dheun, por ende nuk e kemi flamurin e Europ\u00ebs. \u00cbndrra p\u00ebr ta pasur at\u00eb flamur \u00ebsht\u00eb ndoshta \u00ebndrra e vetme q\u00eb nuk eshte zbehur asnj\u00ebher\u00eb gjat\u00eb k\u00ebtyre tre dekadave e gjysme shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira, pavar\u00ebsisht kalimit t\u00eb koh\u00ebs dhe pavar\u00ebsisht ndryshimit t\u00eb brezave. Fakti q\u00eb Shqip\u00ebria i p\u00ebrket Evrop\u00ebs mbetet thell\u00ebsisht n\u00eb nd\u00ebrgjegjen ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. Dhe ne shqiptar\u00ebt e dim\u00eb m\u00eb mir\u00eb se kushdo tjet\u00ebr \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb mos e kemi k\u00ebt\u00eb lidhje. Ne e provuam m\u00eb shum\u00eb se t\u00eb tjer\u00ebt, kur nuk e kishim, gjat\u00eb gjysm\u00eb shekulli t\u00eb diktatur\u00ebs komuniste dhe izolimit. Dhe n\u00eb vitin 1990, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb historin\u00eb ton\u00eb, ne e zgjodh\u00ebm Evrop\u00ebn vet\u00eb dhe lirisht si fatin ton\u00eb, kur thirr\u00ebm kund\u00ebr diktatur\u00ebs: \u201d E duam Shqip\u00ebrin\u00eb si gjith\u00eb Europa.\u201d
\nPrandaj, p\u00ebr ne shqiptar\u00ebt, Bashkimi Evropian nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb thes financiar, por nj\u00eb vend si ai q\u00eb e imagjinuan themeluesit e Evrop\u00ebs kur ata \u00ebnd\u00ebrronin projektin m\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm politik n\u00eb historin\u00eb e bot\u00ebs.<\/p>\n
M de C: A \u00ebsht\u00eb Shqip\u00ebria n\u00eb rrug\u00ebn e duhur p\u00ebr t\u2019u bashkuar me Bashkimin Evropian?<\/p>\n
Linda Rama: B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb dhe d\u00ebshirat. Dhe ne flasim shum\u00eb p\u00ebr p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb, n\u00eb fakt ne i p\u00ebrkasim Evrop\u00ebs, dhe k\u00ebshtu q\u00eb e marrim k\u00ebt\u00eb nocion t\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb ndaj Evrop\u00ebs dhe e zhvillojm\u00eb at\u00eb, e dini, si nj\u00eb filozofi, p\u00ebr shtete si ne, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme. Ne jemi nj\u00eb vend q\u00eb kurr\u00eb nuk e v\u00eb n\u00eb dyshim faktin q\u00eb i p\u00ebrkasim Evrop\u00ebs, dhe kjo nuk duhet marr\u00eb si e mir\u00ebqen\u00eb nga shtetet si ne, dhe nuk mendoj q\u00eb rajoni i Ballkanit \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim ne jemi evropian\u00eb, dhe po p\u00ebrpiqemi me gjith\u00eb forc\u00ebn p\u00ebr t\u00eb arritur nivelin e nj\u00eb integrimi t\u00eb mir\u00eb, nga pik\u00ebpamja e p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb. Sepse, nga pik\u00ebpamja e d\u00ebshir\u00ebs, ne tashm\u00eb jemi atje!<\/p>\n
The post INTERVISTA\/ Luxus Magazine: Linda Rama d\u00ebshiron t\u00eb rigjall\u00ebroj\u00eb fuqin\u00eb e demokracis\u00eb<\/a> appeared first on www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ekonomistja dhe aktivistja Linda Rama \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr sesa bashk\u00ebshortja e Kryeministrit shqiptar Edi Rama. Gazetari M\u00e0rio de Castro e takoi p\u00ebr revist\u00ebn Luxus Magazine dhe ju sjell nj\u00eb intervist\u00eb ekskluzive. Kush \u00ebsht\u00eb Linda Rama, bashk\u00ebshortja e Kryeministrit shqiptar Edi Rama? Linda \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ekonomiste e diplomuar n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs n\u00eb vitin 1987. […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-18523","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18523","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18523"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18523\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}