{"id":18240,"date":"2025-04-30T07:32:28","date_gmt":"2025-04-30T07:32:28","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/04\/30\/analiza-cfare-fshihet-pas-rritjes-se-sulmeve-me-makina-ne-evrope\/"},"modified":"2025-04-30T07:32:28","modified_gmt":"2025-04-30T07:32:28","slug":"analiza-cfare-fshihet-pas-rritjes-se-sulmeve-me-makina-ne-evrope","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/04\/30\/analiza-cfare-fshihet-pas-rritjes-se-sulmeve-me-makina-ne-evrope\/","title":{"rendered":"Analiza: \u00c7far\u00eb fshihet pas rritjes s\u00eb sulmeve me makina n\u00eb Evrop\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p>T\u00eb pakt\u00ebn 11 persona humb\u00ebn jet\u00ebn dhe dhjet\u00ebra t\u00eb tjer\u00eb u plagos\u00ebn pasi nj\u00eb burr\u00eb p\u00ebrplasi makin\u00ebn n\u00eb nj\u00eb turm\u00eb njer\u00ebzish gjat\u00eb nj\u00eb festivali rrugor kanadez n\u00eb Vancouver, mbr\u00ebmjen e s\u00eb shtun\u00ebs. Nj\u00eb burr\u00eb 30-vje\u00e7ar nga Vancouver u arrestua n\u00eb vendngjarje, nd\u00ebrsa policia tha se ai kishte nj\u00eb histori me probleme sh\u00ebndet\u00ebsore mendore. Ky burr\u00eb \u00ebsht\u00eb akuzuar p\u00ebr shum\u00eb akuza vrasjeje n\u00eb lidhje me ngjarjen.<\/p>\n<p>Nuk kishte asnj\u00eb indikacion t\u00eb hersh\u00ebm p\u00ebr motive t\u00eb sulmit n\u00eb festivalin Filipino Lapu Lapu Day n\u00eb Vancouver, por policia tha se nuk ishte nj\u00eb sulm terrorist. I dyshuari, Kai-Ji Adam Lo, ka nj\u00eb histori t\u00eb konsiderueshme interaksionesh me policin\u00eb dhe profesionist\u00ebt e sh\u00ebndetit n\u00eb lidhje me \u00e7\u00ebshtjet e sh\u00ebndetit mendor, tha Shefi i P\u00ebrkohsh\u00ebm i Policis\u00eb s\u00eb Vancouverit, Steve Rai. K\u00ebtu shqyrtojm\u00eb sulmet e tjera t\u00eb m\u00ebdha ku vetura \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur si arm\u00eb. Disa jan\u00eb lidhur me terrorizmin dhe ekstremizmin, nd\u00ebrsa t\u00eb tjera jan\u00eb faj\u00ebsuar p\u00ebr s\u00ebmundje mendore.<\/p>\n<p><strong>Gjermania, objektivi m\u00eb i fundit<\/strong><\/p>\n<p>Dy persona humb\u00ebn jet\u00ebn m\u00eb 13 shkurt pasi u plagos\u00ebn n\u00eb nj\u00eb sulm me vetur\u00eb gjat\u00eb nj\u00eb demonstrate t\u00eb sindikatave n\u00eb Munich. Rreth 39 persona u plagos\u00ebn n\u00eb sulm dhe policia arrestoi nj\u00eb 24-vje\u00e7ar nga Afganistani, i cili kishte ardhur n\u00eb Gjermani si k\u00ebrkues azili. Prokuror\u00ebt than\u00eb se ai kishte nj\u00eb motiv ekstremist islamik.<\/p>\n<p>M\u00eb 20 dhjetor 2024, t\u00eb pakt\u00ebn pes\u00eb persona u vran\u00eb dhe m\u00eb shum\u00eb se 200 u plagos\u00ebn kur nj\u00eb vetur\u00eb u p\u00ebrplas n\u00eb nj\u00eb treg Krishtlindjesh n\u00eb Magdeburg t\u00eb Gjermanis\u00eb lindore. Policia arrestoi nj\u00eb mjek 50-vje\u00e7ar nga Arabia Saudite, i cili kishte hequr dor\u00eb nga Islami dhe mb\u00ebshteste partin\u00eb ekstremiste t\u00eb djatht\u00eb AfD.<\/p>\n<p>N\u00eb qershor t\u00eb vitit 2022, burri 29-vje\u00e7ar e drejtoi vetur\u00ebn n\u00eb nj\u00eb turm\u00eb njer\u00ebzish n\u00eb Berlin, duke vrar\u00eb nj\u00eb person dhe plagosur dhjet\u00ebra t\u00eb tjer\u00eb. Policia e identifikoi drejtuesin si nj\u00eb burr\u00eb 29-vje\u00e7ar me origjin\u00eb gjermano-armene.<\/p>\n<p>2017, nj\u00eb vit i sulmeve me profil t\u00eb lart\u00eb<\/p>\n<p>Si\u00e7 tregon, p\u00ebrplasja e vetur\u00ebs nuk ishte nj\u00eb metod\u00eb e zgjedhur p\u00ebr sulme masive me viktima p\u00ebr disa vite para rritjes s\u00eb numrit t\u00eb k\u00ebtyre sulmeve n\u00eb Gjermani n\u00eb vitet e fundit. Megjithat\u00eb, periudha midis 2016 dhe 2017 ishte e mbushur me sulme me vetura ndaj k\u00ebmb\u00ebsor\u00ebve, kryesisht n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar.<\/p>\n<p>N\u00eb gusht t\u00eb vitit 2017, nj\u00eb burr\u00eb p\u00ebrplasi nj\u00eb furgon n\u00eb njer\u00ebz n\u00eb bulevardin e ngarkuar Las Ramblas n\u00eb Barcelon\u00eb, duke vrar\u00eb 14 persona dhe duke plagosur t\u00eb tjer\u00eb. Grupi q\u00eb quhet Shteti Islamik mori p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb. Disa an\u00ebtar\u00eb t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs celul\u00eb realizuan nj\u00eb sulm t\u00eb ngjash\u00ebm n\u00eb qytetin turistik t\u00eb af\u00ebrt Cambrils, duke vrar\u00eb nj\u00eb person. <\/p>\n<p>Dy sulme ndodh\u00ebn vet\u00ebm disa dit\u00eb larg nga nj\u00ebri-tjetri n\u00eb qershor 2017 n\u00eb kryeqytetin britanik. M\u00eb 19 qershor, Darren Osborne, nj\u00eb burr\u00eb i radikalizuar nga ide t\u00eb ekstremit t\u00eb djatht\u00eb, e drejtoi nj\u00eb furgon n\u00eb besimtar\u00ebt jasht\u00eb nj\u00eb xhamie n\u00eb Finsbury Park, duke vrar\u00eb nj\u00eb burr\u00eb dhe plagosur 15 persona. Osborne u d\u00ebnua me burgim t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Para sulmit t\u00eb Osbornes, tre sulmues e drejtuan nj\u00eb furgon n\u00eb k\u00ebmb\u00ebsor\u00ebt n\u00eb Lond\u00ebr m\u00eb 3 qershor t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit vit, para se t\u00eb godisnin njer\u00ebz n\u00eb Tregun Borough t\u00eb af\u00ebrt. Tet\u00eb persona u vran\u00eb dhe sulmuesit u vran\u00eb nga policia. M\u00eb 22 mars t\u00eb vitit 2017, britaniku Khalid Masood, p\u00ebrplasi nj\u00eb SUV n\u00eb njer\u00ebz mbi Ur\u00ebn Westminster n\u00eb Lond\u00ebr, duke vrar\u00eb kat\u00ebr persona, pastaj goditi p\u00ebr vdekje nj\u00eb oficer policie q\u00eb ruante Pallatin e Parlamentit. Masood u vra nga policia.<\/p>\n<p>N\u00eb Berlin, nj\u00eb sulm tjet\u00ebr ndodhi n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 2016, Anis Amri, nj\u00eb k\u00ebrkues azili i refuzuar nga Tunizia, p\u00ebrplasi nj\u00eb kamion t\u00eb rr\u00ebmbyer n\u00eb nj\u00eb treg Krishtlindjesh n\u00eb kryeqytetin gjerman, duke vrar\u00eb 13 persona dhe duke plagosur dhjet\u00ebra t\u00eb tjer\u00eb. Sulmuesi u vra dit\u00eb m\u00eb von\u00eb n\u00eb nj\u00eb shk\u00ebmbim zjarri n\u00eb Itali.<\/p>\n<p>N\u00eb Franc\u00ebn fqinje, Mohamed Lahouaiej-Bouhlel, nj\u00eb banor francez me origjin\u00eb tuniziane, drejtoi nj\u00eb kamion t\u00eb marr\u00eb me qira p\u00ebr rreth 2 kilometra p\u00ebrgjat\u00eb nj\u00eb sh\u00ebtitoreje t\u00eb mbushur me njer\u00ebz n\u00eb bregdetin e Rivier\u00ebs Franceze gjat\u00eb pushimit t\u00eb Dit\u00ebs s\u00eb Bastilles, m\u00eb 14 korrik 2016, duke vrar\u00eb 86 persona n\u00eb sulmin m\u00eb vdekjeprur\u00ebs t\u00eb k\u00ebtij lloji. Ai u vra nga policia, por tet\u00eb persona t\u00eb tjer\u00eb u d\u00ebnuan me burg p\u00ebr ndihm\u00ebn e dh\u00ebn\u00eb n\u00eb organizimin e sulmit.<\/p>\n<p>Ve\u00e7an\u00ebrisht, sulmi i par\u00eb i shkall\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb k\u00ebtij lloji n\u00eb dekadat e fundit ndodhi n\u00eb Holand\u00eb: m\u00eb 28 prill 2009, ish-roja i siguris\u00eb, Karst Tates drejtoi nj\u00eb vetur\u00eb drejt spektator\u00ebve n\u00eb nj\u00eb ngjarje n\u00eb Apeldoorn, n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb goditur nj\u00eb autobus t\u00eb hapur q\u00eb transportonte an\u00ebtar\u00eb t\u00eb familjes mbret\u00ebrore holandeze. Gjasht\u00eb persona u vran\u00eb dhe Tates vdiq nga plag\u00ebt dit\u00ebn pasardh\u00ebse.<\/p>\n<p>Rand, nj\u00eb \u2018think tank\u2019 global politik jofitimprur\u00ebs, publikoi nj\u00eb raport n\u00eb vitin 2021 q\u00eb shqyrton rritjen e sulmeve q\u00eb p\u00ebrdorin mjete transporti p\u00ebr Komisionin Evropian.<\/p>\n<p>\u201cKjo taktik\u00eb k\u00ebrkon pak ose aspak trajnime, nuk k\u00ebrkon aft\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7anta dhe ka nj\u00eb rrezik relativisht t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb zbulimit t\u00eb hersh\u00ebm\u201d, thuhet n\u00eb raport.<\/p>\n<p>Sipas Rand, Evropa dhe Shtetet e Bashkuara p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb pothuajse tre t\u00eb kat\u00ebrtat e sulmeve. Bart Schuurman, profesor i terrorizmit dhe dhun\u00ebs politike n\u00eb Universitetin e Leiden, tha se thjesht\u00ebsia e sulmeve me p\u00ebrplasje veture ishte \u00e7el\u00ebsi n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb mbik\u00ebqyrjes m\u00eb t\u00eb rrept\u00eb dhe kufizimit t\u00eb arm\u00ebve e gjith\u00eb ajo q\u00eb k\u00ebrkohet \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mjet transporti. Sulmet me vetura jan\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00ebnyra kryesore e sulmeve masive me viktima n\u00eb Evrop\u00eb, krahas sulmeve me thik\u00eb, tha ai.<\/p>\n<p>\u201cKjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shenj\u00eb se qasja n\u00eb arm\u00eb zjarri dhe eksploziv\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb. Ka pasur nj\u00eb ndryshim t\u00eb madh pas vitit 2001 kund\u00ebr-terrorizmi u b\u00eb nj\u00eb prioritet i madh edhe n\u00eb Evrop\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb pan\u00eb nj\u00eb kalim n\u00eb metoda m\u00eb t\u00eb lehta q\u00eb nuk shkaktojn\u00eb alarm. Nj\u00eb vetur\u00eb, nj\u00eb thik\u00eb k\u00ebto jan\u00eb objekte t\u00eb p\u00ebrditshme, shpesh \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e paqart\u00eb n\u00ebse dikush ka q\u00ebllime t\u00eb k\u00ebqija me to, deri sa t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb von\u00eb\u201d, shtoi Schuurman.<\/p>\n<p>\u201cK\u00ebto sulme mund t\u00eb jen\u00eb shum\u00eb vdekjeprur\u00ebse, por gjithashtu jan\u00eb nj\u00eb shenj\u00eb e d\u00ebshp\u00ebrimit. Sulmet me bomba dhe arm\u00eb zjarri jan\u00eb t\u00eb prekshme nga infiltrimi, p\u00ebrgjimet. Ne dim\u00eb se xhihadist\u00ebt kan\u00eb th\u00ebn\u00eb mbajeni t\u00eb thjesht\u00eb, p\u00ebrdorni nj\u00eb mjet transporti, nj\u00eb thik\u00eb, thjesht sigurohuni q\u00eb mund ta kryeni sulmin\u201d, deklaroi profesori.<\/p>\n<p>Schuurman tha se ndon\u00ebse m\u00ebnyra e sulmit ka origjin\u00ebn tek grupet terroriste islamiste, ajo u adoptua shum\u00eb shpejt nga ekstremi i djatht\u00eb, sidomos me sulmin n\u00eb Charlottesville t\u00eb vitit 2016, kur nj\u00eb supremacist i bardh\u00eb vrau nj\u00eb person dhe plagosi 35 t\u00eb tjer\u00eb pasi drejtoi vetur\u00ebn e tij n\u00eb nj\u00eb turm\u00eb protestuesish paq\u00ebsor\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cKa shenja t\u00eb qarta t\u00eb organizatave q\u00eb po shikojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn dhe po kopjojn\u00eb\u201d, tha ai, duke shtuar se edhe ata q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb lidhur ideologjikisht.<\/p>\n<p>Ata do ta ken\u00eb par\u00eb n\u00eb lajme dhe mund t\u00eb mendojn\u00eb kjo \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb p\u00ebr t\u2019u realizuar.<\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb mund t\u00eb b\u00ebjn\u00eb qeverit\u00eb p\u00ebr t\u00eb parandaluar k\u00ebto lloj sulmesh?<\/strong><\/p>\n<p>Policia, instalimi i barrierave sigurie p\u00ebr veturat rreth hap\u00ebsirave publike dhe operacionet e inteligjenc\u00ebs jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, tha Schuurman, megjithat\u00eb ai shtoi se t\u00eb fundit vijn\u00eb me shqet\u00ebsime p\u00ebr profilizimin.<\/p>\n<p>\u201cNe tashm\u00eb b\u00ebjm\u00eb shum\u00eb prej k\u00ebsaj, dhe ka nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruesh\u00ebm t\u00eb individ\u00ebve q\u00eb arrestohen para se t\u00eb mund t\u00eb realizojn\u00eb nj\u00eb sulm t\u00eb till\u00eb. Por nuk mund t\u00eb garantojm\u00eb siguri 100 p\u00ebr qind\u201d, p\u00ebrfundoi ai.\/EURONEWS<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2025\/04\/30\/analiza-cfare-fshihet-pas-rritjes-se-sulmeve-me-makina-ne-evrope\/\">Analiza: \u00c7far\u00eb fshihet pas rritjes s\u00eb sulmeve me makina n\u00eb Evrop\u00eb?<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb pakt\u00ebn 11 persona humb\u00ebn jet\u00ebn dhe dhjet\u00ebra t\u00eb tjer\u00eb u plagos\u00ebn pasi nj\u00eb burr\u00eb p\u00ebrplasi makin\u00ebn n\u00eb nj\u00eb turm\u00eb njer\u00ebzish gjat\u00eb nj\u00eb festivali rrugor kanadez n\u00eb Vancouver, mbr\u00ebmjen e s\u00eb shtun\u00ebs. Nj\u00eb burr\u00eb 30-vje\u00e7ar nga Vancouver u arrestua n\u00eb vendngjarje, nd\u00ebrsa policia tha se ai kishte nj\u00eb histori me probleme sh\u00ebndet\u00ebsore mendore. Ky burr\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-18240","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18240","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18240"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18240\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18240"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18240"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18240"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}