{"id":18082,"date":"2025-04-29T10:43:48","date_gmt":"2025-04-29T10:43:48","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/04\/29\/lufta-e-tarifave-trump-kine-kush-po-fiton-deri-tani\/"},"modified":"2025-04-29T10:43:48","modified_gmt":"2025-04-29T10:43:48","slug":"lufta-e-tarifave-trump-kine-kush-po-fiton-deri-tani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/04\/29\/lufta-e-tarifave-trump-kine-kush-po-fiton-deri-tani\/","title":{"rendered":"Lufta e tarifave Trump-Kin\u00eb: Kush po fiton deri tani?"},"content":{"rendered":"<p>Pasi presidenti i Shteteve t\u00eb Bashkuara, Donald Trump, pezulloi \u201ctarifat reciproke\u201d ndaj partner\u00ebve kryesor\u00eb tregtar\u00eb t\u00eb SHBA-s\u00eb m\u00eb 9 prill, ai i rriti ato mbi mallrat e Kin\u00ebs. Taksat tregtare amerikane mbi shumic\u00ebn e importeve nga Kina jan\u00eb rritur n\u00eb 145 p\u00ebr qind. Pekini u kund\u00ebrp\u00ebrgjigj me tarifa t\u00eb veta, n\u00eb nivelin 125 p\u00ebr qind mbi mallrat amerikane.<\/p>\n<p>Trump prej koh\u00ebsh e ka akuzuar Kin\u00ebn p\u00ebr shfryt\u00ebzimin e SHBA-s\u00eb n\u00eb tregti, duke i paraqitur tarifat e tij si t\u00eb nevojshme p\u00ebr t\u00eb ringjallur prodhimin vendas dhe p\u00ebr t\u00eb rikthyer vendet e pun\u00ebs p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb SHBA. Ai gjithashtu d\u00ebshiron t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb tarifat p\u00ebr t\u00eb financuar ulje t\u00eb taksave. Shumica e ekonomist\u00ebve mbeten skeptik\u00eb se Trump do t\u2019i arrij\u00eb q\u00ebllimet e tij.<\/p>\n<p>P\u00ebr momentin, SHBA dhe Kina jan\u00eb t\u00eb mb\u00ebrthyer n\u00eb nj\u00eb loj\u00eb t\u00eb rrezikshme nervash. Bota po pret t\u00eb shoh\u00eb se cili vend do t\u00eb t\u00ebrhiqet dhe cili do t\u00eb rezistoj\u00eb deri n\u00eb fund. Nd\u00ebrsa Trump po i afrohet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb dyt\u00eb 100 dit\u00ebve t\u00eb tij t\u00eb para n\u00eb detyr\u00eb, ja ku q\u00ebndron lufta tarifore me Kin\u00ebn:<\/p>\n<h4>\u00c7far\u00eb po ndodh me negociatat?<\/h4>\n<p>Trump s\u00eb fundmi e p\u00ebrmendi mund\u00ebsin\u00eb e arritjes s\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshjeje tregtare me Kin\u00ebn. Jav\u00ebn e kaluar, presidenti amerikan tha se tarifat e tij mbi Kin\u00ebn <em>\u201cdo t\u00eb ulen ndjesh\u00ebm\u201d<\/em> n\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb af\u00ebrt.<\/p>\n<p><em>\u201cNe do t\u00eb kemi nj\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb drejt\u00eb me Kin\u00ebn,\u201d<\/em> u tha Trump gazetar\u00ebve m\u00eb 23 prill, duke ngjallur shpresa p\u00ebr nj\u00eb ulje tensionesh. Ai gjithashtu tha se administrata e tij ishte duke negociuar \u201c<em>aktivisht<\/em>\u201d me pal\u00ebn kineze, pa dh\u00ebn\u00eb m\u00eb tep\u00ebr detaje.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, m\u00eb 24 prill, Ministria e Tregtis\u00eb e Kin\u00ebs i hodhi posht\u00eb komentet e presidentit Trump, duke th\u00ebn\u00eb se nuk po zhvillohen bisedime mes dy vendeve.<\/p>\n<p><em>\u201c\u00c7do pretendim p\u00ebr p\u00ebrparimin e negociatave ekonomike dhe tregtare Kin\u00eb-SHBA \u00ebsht\u00eb i pabaz\u00eb dhe nuk ka asnj\u00eb baz\u00eb faktike,\u201d<\/em> tha z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi i ministris\u00eb He Yadong.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa ai k\u00ebmb\u00ebnguli se Pekini nuk do t\u2019i shmangej goditjeve ekonomike nga Uashingtoni, gjithashtu tha se dera ishte<em> \u201ckrejt\u00ebsisht e hapur\u201d<\/em> p\u00ebr bisedime.<\/p>\n<p>Jav\u00ebn e kaluar, agjencia e lajmeve Reuters raportoi se Kina ishte duke vler\u00ebsuar p\u00ebrjashtime p\u00ebr disa importe t\u00eb zgjedhura amerikane, nj\u00eb list\u00eb prej deri 131 produktesh.<\/p>\n<p>Pekini nuk ka b\u00ebr\u00eb ende asnj\u00eb deklarat\u00eb publike lidhur me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<\/p>\n<h4>A ka ndikuar lufta e tarifave mbi eksportet e SHBA-s\u00eb?<\/h4>\n<p>Trump i vendosi tarifat e tij gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse mbi Kin\u00ebn m\u00eb pak se tre jav\u00eb m\u00eb par\u00eb. Pasojat p\u00ebr bizneset amerikane nuk do t\u00eb ndihen plot\u00ebsisht deri m\u00eb von\u00eb k\u00ebt\u00eb vit. Megjithat\u00eb, sinjalet paralajm\u00ebruese tashm\u00eb po pulsojn\u00eb me t\u00eb kuqe.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat nga Departamenti Amerikan i Bujq\u00ebsis\u00eb tregojn\u00eb se eksportet e soj\u00ebs, produkti m\u00eb i madh bujq\u00ebsor i SHBA-s\u00eb p\u00ebr eksport, ran\u00eb dramatikisht gjat\u00eb periudh\u00ebs 11-17 prill, java e par\u00eb e plot\u00eb raportuese q\u00eb prej njoftimit t\u00eb Trump-it p\u00ebr tarifat ndaj Kin\u00ebs.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb 17 prill, shitjet neto t\u00eb soj\u00ebs amerikane ran\u00eb me 50 p\u00ebr qind krahasuar me jav\u00ebn e kaluar. Kjo r\u00ebnie u shkaktua nga nj\u00eb ulje prej 67 p\u00ebr qind n\u00eb eksportet javore t\u00eb soj\u00ebs drejt Kin\u00ebs, e cila deri s\u00eb fundmi ishte destinacioni m\u00eb i madh i eksporteve amerikane p\u00ebr k\u00ebt\u00eb produkt.<\/p>\n<p>Sipas Piergiuseppe Fortunato-s, profesor i ekonomis\u00eb n\u00eb Universitetin e Neuchatel-it n\u00eb Zvic\u00ebr,<em> \u201ctarifat hakmarr\u00ebse t\u00eb Kin\u00ebs do t\u2019i godasin r\u00ebnd\u00eb fermer\u00ebt amerikan\u00eb. Disa mund t\u00eb falimentojn\u00eb.\u201d<\/em> Ai shtoi se t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt me ekspozim ndaj Kin\u00ebs do t\u00eb p\u00ebsojn\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2023, SHBA eksportoi rreth 15 miliard\u00eb dollar\u00eb naft\u00eb, gaz dhe qymyr drejt Kin\u00ebs. Humbja e atij tregu do t\u2019i godiste kompanit\u00eb energjetike amerikane.<\/p>\n<h4>A do t\u00eb p\u00ebsojn\u00eb goditje importet n\u00eb SHBA?<\/h4>\n<p>Q\u00eb nga fillimi i luft\u00ebs tarifore t\u00eb Trump-it, d\u00ebrgesat e mallrave kan\u00eb r\u00ebn\u00eb ndjesh\u00ebm. Sipas Linerlytica-s, nj\u00eb ofrues i t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb transportit detar, rezervimet e ngarkesave kineze drejt SHBA-s\u00eb ran\u00eb nga 30 deri n\u00eb 60 p\u00ebr qind n\u00eb prill.<\/p>\n<p>Reduktimi drastik n\u00eb d\u00ebrgesat nga partneri i tret\u00eb m\u00eb i madh tregtar i Amerik\u00ebs, pas Kanadas\u00eb dhe Meksik\u00ebs, ende nuk \u00ebsht\u00eb ndjer\u00eb plot\u00ebsisht. Megjithat\u00eb, n\u00eb maj mij\u00ebra kompani do t\u00eb duhet t\u00eb rimbushin inventar\u00ebt e tyre.<\/p>\n<p>Sipas Bloomberg News, gjigand\u00ebt e shitjeve me pakic\u00eb Walmart dhe Target i than\u00eb Trump-it n\u00eb nj\u00eb takim jav\u00ebn e kaluar se bler\u00ebsit do t\u00eb shohin rafte t\u00eb zbraz\u00ebta dhe \u00e7mime m\u00eb t\u00eb larta duke filluar muajin e ardhsh\u00ebm. Ata paralajm\u00ebruan gjithashtu se tronditjet n\u00eb zinxhirin e furnizimit mund t\u00eb shtrihen deri n\u00eb Krishtlindje.<\/p>\n<p>Aparatet elektronike, si televizor\u00ebt dhe lavatri\u00e7et, p\u00ebrb\u00ebnin 46.4 p\u00ebr qind t\u00eb importeve amerikane nga Kina n\u00eb vitin 2022. SHBA gjithashtu importon nga Kina nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb veshjeve dhe p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve farmaceutik\u00eb. \u00c7mimi i k\u00ebtyre produkteve do t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb rritet muajin tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>M\u00eb 22 prill, Fondi Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar e rriti parashikimin e inflacionit t\u00eb SHBA-s\u00eb n\u00eb 3 p\u00ebr qind p\u00ebr vitin 2025, p\u00ebr shkak t\u00eb tarifave, nj\u00eb p\u00ebrqind m\u00eb shum\u00eb sesa n\u00eb janar. Fondi gjithashtu e uli parashikimin p\u00ebr rritjen ekonomike t\u00eb SHBA-s\u00eb dhe rriti pritshm\u00ebrit\u00eb se ekonomia amerikane do t\u00eb futet n\u00eb recesion k\u00ebt\u00eb vit.<\/p>\n<h4>Si do t\u00eb ndikohet ekonomia e Kin\u00ebs?<\/h4>\n<p>Pavar\u00ebsisht tensioneve n\u00eb rritje midis SHBA-s\u00eb dhe Kin\u00ebs, Uashingtoni dhe Pekini mbeten partner\u00eb kryesor\u00eb tregtar\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas Zyr\u00ebs s\u00eb P\u00ebrfaq\u00ebsuesit Tregtar Amerikan, SHBA importoi 438.9 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb mallra kineze vitin e kaluar.<\/p>\n<p>Kjo shif\u00ebr p\u00ebrb\u00ebn af\u00ebrsisht 3 p\u00ebr qind t\u00eb prodhimit ekonomik t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Kin\u00ebs, e cila mbetet e varur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb konsiderueshme nga eksportet.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb raport p\u00ebr klient\u00ebt e saj k\u00ebt\u00eb muaj, Goldman Sachs tha se pret q\u00eb tarifat e Trump-it t\u00eb ulin GDP-n\u00eb e Kin\u00ebs me deri n\u00eb 2.4 pik\u00eb p\u00ebrqindje.<\/p>\n<p>Zyrtar\u00ebt e lart\u00eb t\u00eb Kin\u00ebs than\u00eb se vendi mund t\u00eb mbijetoj\u00eb pa importet bujq\u00ebsore dhe energjetike amerikane, duke premtuar rritje ekonomike 5 p\u00ebr qind p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vit.<\/p>\n<p class=\"\">Zhao Chenxin, n\u00ebnkryetar i Komisionit Komb\u00ebtar t\u00eb Zhvillimit dhe Reformave, tha se s\u00eb bashku me importet jo-amerikane, prodhimi vendas bujq\u00ebsor dhe ai i energjis\u00eb do t\u00eb mjaftonin p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar k\u00ebrkes\u00ebn.<\/p>\n<p class=\"\"><em>\u201cEdhe n\u00ebse nuk blejm\u00eb drith\u00ebra ushqimore dhe fara vajore nga Shtetet e Bashkuara, kjo nuk do t\u00eb ket\u00eb shum\u00eb ndikim n\u00eb furnizimin e vendit ton\u00eb me drith\u00ebra,\u201d<\/em> tha Zhao t\u00eb h\u00ebn\u00ebn.<\/p>\n<p class=\"\">Ai gjithashtu vuri n\u00eb dukje se do t\u00eb kishte ndikim t\u00eb kufizuar mbi furnizimet energjetike t\u00eb Kin\u00ebs n\u00ebse kompanit\u00eb do t\u00eb ndalonin importin e l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse fosile amerikane.<\/p>\n<p class=\"\">N\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre, than\u00eb ekspert\u00ebt, Kina ka qen\u00eb duke u p\u00ebrgatitur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kriz\u00eb.<\/p>\n<p class=\"\">Fortunato i tha Al Jazeera-s: <em>\u201cSHBA-ja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga tregjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha eksportuese t\u00eb Kin\u00ebs, k\u00ebshtu q\u00eb tarifat do t\u00eb ngadal\u00ebsojn\u00eb rritjen e GDP-s\u00eb. Por Pekini ka luajtur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb inteligjente duke filluar diversifikimin e importeve t\u00eb veta larg SHBA-s\u00eb gjat\u00eb luft\u00ebs s\u00eb par\u00eb tregtare t\u00eb Trump-it,\u201d<\/em> n\u00eb vitin 2018.<\/p>\n<p class=\"\">Ai gjithashtu theksoi se<em> \u201cSHBA varet nga Kina deri n\u00eb 60 p\u00ebr qind p\u00ebr importet e saj t\u00eb mineraleve kritike, t\u00eb p\u00ebrdorura n\u00eb gjith\u00e7ka, nga energjia e past\u00ebr deri te teknologjia ushtarake. N\u00eb drejtimin e kund\u00ebrt, ky lloj fluksi thjesht nuk ekziston, k\u00ebshtu q\u00eb SHBA-ja \u00ebsht\u00eb m\u00eb e cenueshme.\u201d\u00a0<\/em><\/p>\n<h4>A mund ta humb\u00eb SHBA-ja pozicionin e saj gjeopolitik?<\/h4>\n<p class=\"\">Trump-i nuk e ka fshehur shum\u00eb d\u00ebshir\u00ebn e tij p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrfshir\u00eb aleat\u00ebt e SHBA-s\u00eb n\u00eb nj\u00eb luft\u00eb tregtare. Administrata tha se synon t\u00eb arrij\u00eb marr\u00ebveshje tregtare t\u00eb lira me Bashkimin Europian, Britanin\u00eb e Madhe dhe Japonin\u00eb.<\/p>\n<p class=\"\">N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme, raportet sugjerojn\u00eb se Uashingtoni po u k\u00ebrkon partner\u00ebve tregtar\u00eb t\u00eb zbusin lidhjet e tyre ekonomike me Kin\u00ebn si parakusht p\u00ebr t\u00eb siguruar leht\u00ebsimin nga tarifat \u201c<em>reciproke<\/em>\u201d t\u00eb Trump-it.<\/p>\n<p class=\"\">Megjithat\u00eb, aleat\u00ebt e SHBA-s\u00eb duket se jan\u00eb kryesisht kund\u00ebr \u00e7do p\u00ebrplasjeje ekonomike me Kin\u00ebn. Jav\u00ebn e kaluar, Komisioni Europian tha se nuk ka asnj\u00eb synim p\u00ebr \u201c<em>ndarje<\/em>\u201d nga Kina.<\/p>\n<p class=\"\">N\u00eb nj\u00eb vend tjet\u00ebr, Kancelarja britanike e Thesarit Rachel Reeves i tha s\u00eb fundmi gazet\u00ebs Daily Telegraph: <em>\u201cKina \u00ebsht\u00eb ekonomia e dyt\u00eb m\u00eb e madhe n\u00eb bot\u00eb, dhe do t\u00eb ishte, mendoj, shum\u00eb marr\u00ebzi t\u00eb mos angazhohesh me t\u00eb.\u201d\u00a0<\/em><\/p>\n<p class=\"\">Shum\u00eb vende nuk jan\u00eb n\u00eb nj\u00eb pozicion p\u00ebr t\u00eb braktisur lidhjet e tyre tregtare me Pekinin. BE-ja, n\u00eb ve\u00e7anti, ka nj\u00eb deficit t\u00eb madh tregtar me Kin\u00ebn. Nd\u00ebrprerja e aksesit te mallrat kineze, si produktet e konsumit, ashtu edhe l\u00ebnd\u00ebt e para p\u00ebr industrin\u00eb, do ta d\u00ebmtonte ekonomin\u00eb e saj tashm\u00eb t\u00eb dob\u00ebsuar.<\/p>\n<p class=\"\">N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn n\u00eb zhvillim, roli tregtar i Kin\u00ebs \u00ebsht\u00eb po aq vendimtar. P\u00ebraf\u00ebrsisht nj\u00eb e kat\u00ebrta e importeve t\u00eb Bangladeshit dhe Kamboxhias vijn\u00eb nga Kina. Nigeria dhe Arabia Saudite jan\u00eb po ashtu n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme t\u00eb varura nga Pekini p\u00ebr importet e mallrave t\u00eb tyre.<\/p>\n<p class=\"\"><em>\u201c\u00cbsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb kuptohet pse vendet do t\u00eb d\u00ebshironin t\u00eb minonin interesat e veta ekonomike p\u00ebr t\u00eb ulur deficitin tregtar t\u00eb Amerik\u00ebs me Kin\u00ebn,\u201d<\/em> tha Fortunato. <em>\u201cN\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, un\u00eb mendoj se Trump-i ka qen\u00eb drit\u00ebshkurt\u00ebr dhe mund t\u00eb detyrohet t\u00eb jet\u00eb i pari q\u00eb do t\u00eb dor\u00ebzohet p\u00ebr uljen e tarifave ndaj Kin\u00ebs.\u201d\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Al Jazeera, p\u00ebrshtati n\u00eb shqip <strong>\u00a9LAPSI.AL\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2025\/04\/29\/lufta-e-tarifave-trump-kine-kush-po-fiton-deri-tani\/\">Lufta e tarifave Trump-Kin\u00eb: Kush po fiton deri tani?<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pasi presidenti i Shteteve t\u00eb Bashkuara, Donald Trump, pezulloi \u201ctarifat reciproke\u201d ndaj partner\u00ebve kryesor\u00eb tregtar\u00eb t\u00eb SHBA-s\u00eb m\u00eb 9 prill, ai i rriti ato mbi mallrat e Kin\u00ebs. Taksat tregtare amerikane mbi shumic\u00ebn e importeve nga Kina jan\u00eb rritur n\u00eb 145 p\u00ebr qind. Pekini u kund\u00ebrp\u00ebrgjigj me tarifa t\u00eb veta, n\u00eb nivelin 125 p\u00ebr qind [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-18082","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18082"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18082\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}