{"id":17788,"date":"2025-04-27T16:02:12","date_gmt":"2025-04-27T16:02:12","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/04\/27\/rrefimi-cndodhi-ne-kiev-39-vjet-me-pare-gjate-katastrofes-se-cernobilit\/"},"modified":"2025-04-27T16:02:12","modified_gmt":"2025-04-27T16:02:12","slug":"rrefimi-cndodhi-ne-kiev-39-vjet-me-pare-gjate-katastrofes-se-cernobilit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/04\/27\/rrefimi-cndodhi-ne-kiev-39-vjet-me-pare-gjate-katastrofes-se-cernobilit\/","title":{"rendered":"Rr\u00ebfimi\/ \u00c7\u2019ndodhi n\u00eb Kiev 39 vjet m\u00eb par\u00eb gjat\u00eb katastrof\u00ebs s\u00eb \u00c7ernobilit"},"content":{"rendered":"<p><span>\u201cDita me diell, e ngroht\u00eb, e but\u00eb ishte mir\u00ebpritur nga prilli\u201d. E gjelbra sapo kishte lindur, gjethet tashm\u00eb kishin filluar t\u00eb mposhtnin t\u00eb bardh\u00ebn e luleve. Nga pasditja, teksa gruaja ime, Aleksandra, po p\u00ebrgatiste dark\u00ebn, dola me djalin ton\u00eb 8-vje\u00e7ar, Eurek\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pak aj\u00ebr t\u00eb past\u00ebr. N\u00eb oborrin e pallatit ton\u00eb t\u00eb madh, me 6 hyrje, papritmas u p\u00ebrplasa me shokun tim, Tolik, i cili banonte nj\u00eb kat m\u00eb lart.\u00a0<\/span><span>\u201cE d\u00ebgjove p\u00ebr \u00c7ernobilin?\u201d \u2013 turfulloi n\u00eb vend t\u00eb fjal\u00ebs \u201cp\u00ebrsh\u00ebndetje\u201d. <\/span><\/p>\n<p><span>\u201cJo\u2026\u201d \u2013 thash\u00eb me nj\u00eb grimas\u00eb indiference. \u201c\u00c7far\u00eb ndodhi atje?\u201d \u201cDi\u00e7ka ndodhi dje\u2026 nj\u00eb aksident n\u00eb termocentralin b\u00ebrthamor\u2026\u201d. Fatkeq\u00ebsit\u00eb dhe aksidentet nuk jan\u00eb befasuese n\u00eb epok\u00ebn moderne t\u00eb teknologjis\u00eb. Ato ndodhin gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs, n\u00eb fabrika, miniera, hekurudha, rrug\u00eb, dete, aeroplan\u00eb\u2026 kudo! A ka ndodhur di\u00e7ka n\u00eb termocentralin b\u00ebrthamor? Nuk \u00ebsht\u00eb asgj\u00eb. Ata do ta rregullojn\u00eb at\u00eb. K\u00ebshtu mendova dhe e harrova. Dita po mbyllej normalisht, plot bukuri pranverore. Ishte 27 prill 1986\u201d.<\/span><\/p>\n\n<p><span>26 prilli 1986 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dat\u00eb e skalitur n\u00eb kujtes\u00ebn e njer\u00ebzimit. P\u00ebr ata q\u00eb e jetuan at\u00eb, ishte fillimi i nj\u00eb epoke terrori dhe trazirash. Ivan Abramov, gazetar dhe shkrimtar, si shum\u00eb nga bashkatdhetar\u00ebt e tij n\u00eb Bashkimin Sovjetik t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm, kishte pak njohuri p\u00ebr fatkeq\u00ebsin\u00eb q\u00eb po ndodhte n\u00eb termocentralin b\u00ebrthamor t\u00eb \u00c7ernobilit. Ajo q\u00eb fillimisht dukej si nj\u00eb aksident i thjesht\u00eb n\u00eb nj\u00eb nga reaktor\u00ebt, u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb nga katastrofat b\u00ebrthamore m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda n\u00eb historin\u00eb e njer\u00ebzimit. Duke folur pas 39 vitesh, Ivan Avramov \u201czgjidh\u201d fillin e atyre dit\u00ebve n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cTeksa m\u00eb von\u00eb njoftimet p\u00ebr \u00c7ernobilin filluan t\u00eb b\u00ebheshin m\u00eb t\u00eb detajuara, Moska, si burimi kryesor i informacionit, ishte optimiste dhe u p\u00ebrpoq t\u00eb qet\u00ebsonte bot\u00ebn. Ukraina dhe republikat e tjera sovjetike kishin marr\u00eb nj\u00eb fest\u00eb p\u00ebr Dit\u00ebn e 1 Majit, nd\u00ebrsa gazetar\u00ebt e tjer\u00eb sovjetik\u00eb po p\u00ebrgatiteshin p\u00ebr fest\u00ebn. Parada zyrtare n\u00eb Khreschatyk 1986 nuk ishte ndryshe nga t\u00eb tjerat. Drejtuesit e partis\u00eb dhe t\u00eb qeveris\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebn marshimet e pun\u00ebtor\u00ebve, me portrete t\u00eb lider\u00ebve, parulla me \u00e7eki\u00e7 dhe drap\u00ebr q\u00eb val\u00ebviteshin mbi kokat e tyre. \u201cPor askush nuk na tha, as neve dhe as dhe qindra mij\u00ebra banor\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb Kievit se ato dit\u00eb do t\u00eb kishte qen\u00eb m\u00eb mir\u00eb t\u00eb q\u00ebndronim t\u00eb mbyllur n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb tona dhe t\u00eb mos bridhnim rrug\u00ebve pa u kujdesur, pasi radioaktiviteti po shp\u00ebrndahej me t\u00ebrbim.\u201d<\/span><\/p>\n\n<p><span>2 maji 1986 dukej si nj\u00eb dit\u00eb normale dhe qyteti kishte qet\u00ebsin\u00eb e rutin\u00ebs s\u00eb zakonshme. Pranvera kishte ardhur n\u00eb Kiev (\u00ebsht\u00eb rreth 90 km larg \u00c7ernobilit) me bukurin\u00eb e saj klasike. Abramov, si \u00e7do dit\u00eb, doli n\u00eb m\u00ebngjes p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb qum\u00ebsht t\u00eb fresk\u00ebt nga kioska, pa dyshuar p\u00ebr t\u00eb keqen q\u00eb tashm\u00eb kishte filluar t\u00eb shpalosej n\u00eb termocentralin b\u00ebrthamor t\u00eb \u00c7ernobilit. Para se t\u00eb hante m\u00ebngjesin, nj\u00eb informacion filloi t\u00eb qarkullonte mes njer\u00ebzve, jo nga burime zyrtare, por goj\u00eb m\u00eb goj\u00eb. Qum\u00ebshti q\u00eb kishte bler\u00eb mund t\u00eb ishte i ndotur dhe duhet ta hidhte menj\u00ebher\u00eb. Po at\u00eb mbr\u00ebmje, teksa po shkonte n\u00eb sht\u00ebpi, kuptoi se \u00e7far\u00eb kishte ndodhur kur televizioni nisi t\u00eb transmetonte lajme t\u00eb vogla p\u00ebr nj\u00eb aksident n\u00eb termocentralin b\u00ebrthamor. Megjith\u00ebse informimi fillestar ishte qet\u00ebsues, e v\u00ebrteta u zbulua m\u00eb von\u00eb n\u00eb p\u00ebrmasat e saj t\u00eb plota. Radioaktiviteti po p\u00ebrhapej n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb zon\u00ebn. Qyteti i Kievit u tregua i pap\u00ebrgatitur p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur me nj\u00eb fatkeq\u00ebsi t\u00eb till\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cN\u00ebse nuk gabohem, kishim 4 dit\u00eb pushim radhazi: 1 dhe 2 maj (t\u00eb enjten dhe t\u00eb premten) dhe m\u00eb pas t\u00eb shtun\u00ebn dhe t\u00eb diel\u00ebn\u201d. K\u00ebshtu, m\u00ebngjesin e 2 majit, vrapova n\u00eb kiosk\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb qum\u00ebsht t\u00eb fresk\u00ebt dhe t\u00eb nes\u00ebrmen m\u00ebsova, jo nga televizioni apo radioja, por nga thashethemet goj\u00eb m\u00eb goj\u00eb se nuk duhet ta pim\u00eb, sepse ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb ishte i kontaminuar me radionuklide, me cezium dhe stroncium q\u00eb ting\u00ebllonte m\u00eb e frikshme nga t\u00eb gjitha. \u201cDhe k\u00ebshtu e derdha qum\u00ebshtin, tre ose kat\u00ebr litra, n\u00eb lavamanin e kuzhin\u00ebs\u201d \u2013 tregon Abramov.<\/span><\/p>\n<p><span>Kur u kthye n\u00eb pun\u00eb m\u00eb 5 maj, lajmet ishin alarmante. Fatkeq\u00ebsia b\u00ebrthamore ishte m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb se sa dukej dhe qyteti i Pripyat, af\u00ebr \u00c7ernobilit, u evakuua plot\u00ebsisht. E gjith\u00eb popullsia e Kievit vraponte p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar f\u00ebmij\u00ebt e tyre nga rrezatimi, transporti ishte bllokuar dhe biletat p\u00ebr \u00e7do mjet transporti ishin shitur. Qyteti dhe vendi po p\u00ebrballeshin me nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim t\u00eb paduksh\u00ebm, t\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm.<\/span><\/p>\n\n<p><span>\u201cKur shkova n\u00eb pun\u00eb m\u00eb 5 maj dhe e diskutova me koleg\u00ebt e mi, m\u00ebsova se situata ishte shum\u00eb m\u00eb e keqe nga sa dukej, se aksidenti n\u00eb reaktorin nr. 4 t\u00eb \u00c7ernobilit ishte i r\u00ebnd\u00eb, se popullsia e qytetit t\u00eb Pripyat (45 000 banor\u00eb) do t\u00eb evakuohej plot\u00ebsisht dhe se e gjith\u00eb popullsia e Kievit kishte filluar t\u00eb merrte rrezatim. Disa nga koleg\u00ebt q\u00eb kishin kontakte ose njohje n\u00eb pozita t\u00eb larta, tashm\u00eb kishte arritur t\u00eb gjenin nj\u00eb bilet\u00eb p\u00ebr t\u00eb ikur. \u201cBiletat ishin shitur. Nuk kishte m\u00eb bileta p\u00ebr trena, tramvaje, autobus\u00eb apo avion\u00eb.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>Dit\u00ebt e para t\u00eb trazirave soll\u00ebn nj\u00eb ndjenj\u00eb domosdoshm\u00ebrie. Ivan Avramov, me djalin e tij, iku n\u00eb jug n\u00eb atdheun e tij, Urzuf, fshati i prind\u00ebrve t\u00eb tij, me shpres\u00ebn p\u00ebr t\u00eb mbrojtur familjen e tij nga radioaktiviteti. Aty vendasit ishin t\u00eb shqet\u00ebsuar dhe diskutonin p\u00ebr zhvillimet e fundit, pa e kuptuar plot\u00ebsisht shkall\u00ebn e fatkeq\u00ebsis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201c5 maji ishte festa ime profesionale, \u201cDita e shtypit Sovjetik\u201d dhe u kujtova shpres\u00ebn time t\u00eb vetme. Shkova te ark\u00ebtari i Unionit t\u00eb Gazetar\u00ebve t\u00eb Ukrain\u00ebs dhe bleva dy biletat e fundit p\u00ebr t\u00eb nes\u00ebrmen, p\u00ebr fluturimin Kiev \u2013 Zhdanov (tani Mariupol) dhe k\u00ebshtu s\u00eb bashku me djalin tim u nis\u00ebm n\u00eb jug, p\u00ebr n\u00eb bregdetin e detit Azov, n\u00eb fshatin e lindjes, ku jetonin babai dhe n\u00ebna ime e ndjer\u00eb. Atje mu desh t\u2019u p\u00ebrgjigjesha shum\u00eb pyetjeve t\u00eb bashk\u00ebfshatar\u00ebve, pa shkaktuar panik, natyrisht, dhe u thash\u00eb njer\u00ebzve m\u00eb t\u00eb besuar se, sipas thashethemeve, grat\u00eb shtatz\u00ebna q\u00eb ishin af\u00ebr qendr\u00ebs b\u00ebrthamore t\u00eb katastrof\u00ebs u k\u00ebshilluan t\u00eb b\u00ebnin nj\u00eb abort, sepse askush nuk e dinte se si do t\u00eb lindte f\u00ebmija i tyre. N\u00eb Kiev po zhdukej gjith\u00e7ka, ve\u00e7an\u00ebrisht jodidi i kaliumit p\u00ebr t\u00eb mbrojtur gj\u00ebndr\u00ebn tiroide sepse aksidenti kishte shkaktuar emetim t\u00eb jodit radioaktiv\u2026\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Pas disa dit\u00ebsh, duke u kthyer n\u00eb Kiev, Abramov kuptoi se situata po p\u00ebrkeq\u00ebsohej dita \u2013 dit\u00ebs. I gjith\u00eb qyteti ishte n\u00eb trazira dhe qeveria po p\u00ebrpiqej t\u00eb qet\u00ebsonte njer\u00ebzit, pa zbuluar t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e plot\u00eb. Pastruesit e \u00c7ernobilit, heronj dhe viktima n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, po punonin heroikisht. Helikopter\u00ebt fluturonin vazhdimisht mbi qytet, duke mbajtur thas\u00eb me r\u00ebr\u00eb p\u00ebr t\u00eb bllokuar radioaktivitetin.<\/span><\/p>\n\n<p><span>\u201cDuke l\u00ebn\u00eb djalin tim me gjysh\u00ebrit e tij, u ktheva menj\u00ebher\u00eb n\u00eb Kiev, ku m\u00ebsova se nuk kishte asnj\u00eb parashikim optimist p\u00ebr situat\u00ebn. Heronjt\u00eb q\u00eb p\u00ebrpiqeshin t\u00eb p\u00ebrballonin katastrof\u00ebn n\u00eb termocentralin b\u00ebrthamor po vazhdonin pun\u00ebn e tyre dhe d\u00ebgjova helikopter\u00ebt q\u00eb fluturonin mbi sht\u00ebpit\u00eb e Kievit, q\u00eb shkonin drejt \u00c7ernobilit, t\u00eb ngarkuar me thas\u00eb r\u00ebre. Sapo mb\u00ebrrije n\u00eb sht\u00ebpi, duhej t\u00eb laheshe menj\u00ebher\u00eb, t\u00eb shkundje dhe t\u00eb laje rrobat q\u00eb kishe veshur, dhe t\u00eb b\u00ebje shum\u00eb gj\u00ebra t\u00eb tjera, megjithat\u00eb, m\u00eb kujtohet di\u00e7ka q\u00eb m\u00eb shponte fytin ato dit\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cDuke u kthyer n\u00eb Kiev, Ivan zbuloi se e keqja ishte p\u00ebrhapur tani n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Ukrain\u00ebn, me qindra mij\u00ebra njer\u00ebz q\u00eb po p\u00ebrpiqeshin t\u00eb frenonin pasojat. Ai kujton shokun e tij, Edik Smirnov, i cili kishte humbur jet\u00ebn disa vite m\u00eb von\u00eb nga kanceri, nj\u00eb nga heronjt\u00eb q\u00eb nuk u harruan kurr\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cAta njer\u00ebz shp\u00ebtuan jo vet\u00ebm atdheun e tyre, por edhe gjith\u00eb Evrop\u00ebn pasi er\u00ebrat veriore q\u00eb bart\u00ebn ret\u00eb radioaktive mund t\u2019i d\u00ebrgonin, ndoshta edhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn\u201d. Sot e dim\u00eb se t\u00eb prekurit nga katastrofa e \u00c7ernobilit num\u00ebrojn\u00eb 526 250 njer\u00ebz. M\u00eb kujtohet fqinji im Edik Smirnov, sht\u00ebpia e tij ishte pik\u00ebrisht p\u00ebrball\u00eb ton\u00ebs. N\u00ebna e tij ishte greke dhe babai rus. Ai ishte 6-7 vjet m\u00eb i vog\u00ebl se un\u00eb dhe kur ishim f\u00ebmij\u00eb, e kisha shp\u00ebtuar nga mbytja n\u00eb lum\u00eb. Edik ishte likuidator n\u00eb \u00c7ernobil dhe disa vite m\u00eb von\u00eb, i ri, pak m\u00eb shum\u00eb se 40 vje\u00e7, vdiq nga kanceri. Jam i sigurt se emri i tij, si emrat e dhjet\u00ebra mij\u00ebra heronjve t\u00eb tjer\u00eb likuidues, \u00ebsht\u00eb futur n\u00eb list\u00ebn e d\u00ebshmor\u00ebve t\u00eb \u00c7ernobilit, nga e cila nuk arrita ta shp\u00ebtoja\u2026\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Historia e Abramovit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim i v\u00ebrtet\u00eb i pasojave t\u00eb veprimeve tona dhe nj\u00eb kujtes\u00eb se, edhe n\u00eb momentet e pasiguris\u00eb dhe frik\u00ebs, solidariteti, p\u00ebrgjegj\u00ebsia personale dhe lufta p\u00ebr mbijetes\u00eb mbeten arm\u00ebt tona m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr mbijetes\u00ebn.<strong> \u00a9P\u00ebrshtati n\u00eb shqip LAPSI.al<\/strong><\/span><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2025\/04\/27\/rrefimi-cndodhi-ne-kiev-39-vjet-me-pare-gjate-katastrofes-se-cernobilit\/\">Rr\u00ebfimi\/ \u00c7\u2019ndodhi n\u00eb Kiev 39 vjet m\u00eb par\u00eb gjat\u00eb katastrof\u00ebs s\u00eb \u00c7ernobilit<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cDita me diell, e ngroht\u00eb, e but\u00eb ishte mir\u00ebpritur nga prilli\u201d. E gjelbra sapo kishte lindur, gjethet tashm\u00eb kishin filluar t\u00eb mposhtnin t\u00eb bardh\u00ebn e luleve. Nga pasditja, teksa gruaja ime, Aleksandra, po p\u00ebrgatiste dark\u00ebn, dola me djalin ton\u00eb 8-vje\u00e7ar, Eurek\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pak aj\u00ebr t\u00eb past\u00ebr. N\u00eb oborrin e pallatit ton\u00eb t\u00eb madh, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":17789,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-17788","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17788","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17788"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17788\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17789"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17788"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17788"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17788"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}