{"id":16913,"date":"2025-04-22T18:28:54","date_gmt":"2025-04-22T18:28:54","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/04\/22\/ngushtohet-gara-per-papen-e-ardhshem-bbc-liston-4-kandidatet-e-mundshem\/"},"modified":"2025-04-22T18:28:54","modified_gmt":"2025-04-22T18:28:54","slug":"ngushtohet-gara-per-papen-e-ardhshem-bbc-liston-4-kandidatet-e-mundshem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/04\/22\/ngushtohet-gara-per-papen-e-ardhshem-bbc-liston-4-kandidatet-e-mundshem\/","title":{"rendered":"Ngushtohet gara p\u00ebr Pap\u00ebn e ardhsh\u00ebm\/ BBC liston 4 kandidat\u00ebt e mundsh\u00ebm"},"content":{"rendered":"<p><span>Kush do t\u00eb jet\u00eb Papa i ardhsh\u00ebm? Vendimi mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb ndikim t\u00eb thell\u00eb mbi Kish\u00ebn Katolike dhe 1.4 miliard\u00eb katolik\u00ebt n\u00eb bot\u00eb. Ky mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb proces shum\u00eb i paparashikuesh\u00ebm dhe i hapur p\u00ebr nj\u00eb mori arsyesh. Kolegji i Kardinal\u00ebve do t\u00eb mblidhet n\u00eb konklav\u00eb n\u00eb Kapel\u00ebn Sistine p\u00ebr t\u00eb debatuar dhe m\u00eb pas p\u00ebr t\u00eb votuar p\u00ebr kandidat\u00ebt e tyre t\u00eb preferuar derisa t\u00eb mbizot\u00ebroj\u00eb nj\u00eb em\u00ebr i vet\u00ebm.<\/span><\/p>\n<p><span>Me 80% t\u00eb kardinal\u00ebve t\u00eb em\u00ebruar nga vet\u00eb Papa Fran\u00e7esku, ata jo vet\u00ebm q\u00eb po zgjedhin nj\u00eb Pap\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, por do t\u00eb ofrojn\u00eb nj\u00eb perspektiv\u00eb t\u00eb gjer\u00eb globale. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb histori, m\u00eb pak se gjysma e atyre q\u00eb do t\u00eb votojn\u00eb do t\u00eb jen\u00eb evropian\u00eb. Dhe megjith\u00ebse kolegji mund t\u00eb mbizot\u00ebrohet nga em\u00ebrimet e tij, ata nuk jan\u00eb domosdoshm\u00ebrisht \u201cprogresist\u00eb\u201d apo \u201ctradicionaliste\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>P\u00ebr k\u00ebto arsye, \u00ebsht\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb se kurr\u00eb t\u00eb parashikohet se kush do t\u00eb zgjidhet Papa i ardhsh\u00ebm. A mund t\u00eb zgjedhin kardinal\u00ebt nj\u00eb Pap\u00eb afrikan apo nj\u00eb aziatik? Apo do t\u00eb favorizojn\u00eb nj\u00eb nga garda e vjet\u00ebr e administrat\u00ebs s\u00eb Vatikanit?<a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/articles\/ckgxk40ndk1o\"> BBC<\/a> ka sjell\u00eb nj\u00eb p\u00ebrzgjedhje t\u00eb shkurt\u00ebr t\u00eb 4 emrave q\u00eb p\u00ebrmenden si pasardh\u00ebsi i mundsh\u00ebm i Fran\u00e7eskut.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>Pietro Parolin<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span>Komb\u00ebsia: Italian<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span>Mosha: 70 vje\u00e7<\/span><\/strong><\/p>\n\n<p><span>Kardinali italian Parolin, i p\u00ebrfolur si i but\u00eb, ishte sekretari i shtetit i Vatikanit n\u00ebn Papa Fran\u00e7eskun duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb k\u00ebshilltarin kryesor t\u00eb Pap\u00ebs. Sekretari i Shtetit kryeson gjithashtu Kurin\u00eb Romake, administrat\u00ebn qendrore t\u00eb Kish\u00ebs. Pasi ka vepruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive si z\u00ebvend\u00ebs i Pap\u00ebs, ai mund t\u00eb konsiderohet nj\u00eb kryesues.<\/span><\/p>\n<p><span>Ai shihet nga disa si me m\u00eb shum\u00eb gjasa p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi diplomacis\u00eb dhe nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimi global sesa past\u00ebrtis\u00eb s\u00eb dogm\u00ebs katolike. Kritik\u00ebt e tij e konsiderojn\u00eb k\u00ebt\u00eb nj\u00eb problem, nd\u00ebrsa mb\u00ebshtet\u00ebsit e shohin nj\u00eb forc\u00eb. Por ai ka qen\u00eb kritik p\u00ebr legalizimin e martesave t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit seks n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, duke e quajtur votimin historik at\u00eb q\u00eb ndodhi n\u00eb vitin 2015 n\u00eb Republik\u00ebn e Irland\u00ebs si \u201cnj\u00eb humbje p\u00ebr njer\u00ebzimin\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Kardinali Parolin duhet ta dij\u00eb mir\u00eb nj\u00eb th\u00ebnie t\u00eb vjet\u00ebr italiane q\u00eb thekson pasigurin\u00eb e procesit t\u00eb zgjedhjes s\u00eb pap\u00ebs: \u201cAi q\u00eb hyn n\u00eb nj\u00eb konklav\u00eb si Pap\u00eb, e l\u00eb at\u00eb si kardinal\u201d. Rreth 213 nga 266 pap\u00ebt e m\u00ebparsh\u00ebm kan\u00eb qen\u00eb italian\u00eb dhe edhe pse nuk ka pasur nj\u00eb pap\u00eb italian n\u00eb 40 vjet, strumbullari i niveleve t\u00eb larta t\u00eb Kish\u00ebs larg Italis\u00eb dhe Evrop\u00ebs mund t\u00eb n\u00ebnkuptoj\u00eb se mund t\u00eb mos ket\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebr momentin.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>Luis Antonio Gokim Tagle<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span>Komb\u00ebsia: filipinase<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span>Mosha: 67 vje\u00e7<\/span><\/strong><\/p>\n\n<p><span>A mund t\u00eb vij\u00eb Papa i ardhsh\u00ebm nga Azia? Kardinali Tagle ka dekada p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb kish\u00eb q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se ai ka qen\u00eb nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs aktiv i saj mes njer\u00ebzve n\u00eb krahasim me nj\u00eb diplomat t\u00eb Vatikanit apo nj\u00eb ekspert strikt i ligjit t\u00eb Kish\u00ebs. Kisha ka nj\u00eb ndikim masiv n\u00eb Filipine, ku rreth 80% e popullsis\u00eb jan\u00eb katolike. Vendi aktualisht ka nj\u00eb rekord prej 5 an\u00ebtar\u00ebsh n\u00eb Kolegjin e Kardinal\u00ebve, gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb fraksion t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm lobues n\u00ebse t\u00eb gjith\u00eb mb\u00ebshtesin Kardinalin Tagle.<\/span><\/p>\n<p><span>Ai konsiderohet si nj\u00eb i moderuar brenda p\u00ebrkufizimit katolik dhe \u00ebsht\u00eb quajtur \u201cFran\u00e7esku aziatik\u201d p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb p\u00ebrkushtimi ndaj \u00e7\u00ebshtjeve sociale dhe simpatis\u00eb p\u00ebr emigrant\u00ebt q\u00eb ai ndante me Pap\u00ebn e ndjer\u00eb. Ai ka kund\u00ebrshtuar t\u00eb drejtat e abortit, duke i quajtur ato \u201cnj\u00eb form\u00eb vrasjeje\u201d, nj\u00eb pozicion n\u00eb p\u00ebrputhje me q\u00ebndrimin e gjer\u00eb t\u00eb Kish\u00ebs se jeta fillon me ngjizjen. Ai ka folur edhe kund\u00ebr eutanazis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Por n\u00eb vitin 2015, kur ishte Kryepeshkop i Manil\u00ebs, Kardinali Tagle b\u00ebri thirrje q\u00eb Kisha t\u00eb rivler\u00ebsonte q\u00ebndrimin e saj \u201ct\u00eb ashp\u00ebr\u201d ndaj homoseksual\u00ebve, t\u00eb divorcuarve dhe n\u00ebnave beqare, duke th\u00ebn\u00eb se ashp\u00ebrsia historike kishte b\u00ebr\u00eb d\u00ebme t\u00eb p\u00ebrhershme dhe i kishte l\u00ebn\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb ndiheshin \u201cme njoll\u00eb\u201d dhe se secili individ meritonte dhembshuri dhe respekt.<\/span><\/p>\n<p><span>Kardinali u konsiderua si nj\u00eb kandidat p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb Pap\u00eb q\u00eb n\u00eb konklav\u00ebn e vitit 2013 n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn u zgjodh Fran\u00e7esku. I pyetur nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb par\u00eb se si i shikonte sugjerimet se mund t\u00eb ishte i radh\u00ebs, ai u p\u00ebrgjigj: \u201cUn\u00eb e trajtoj at\u00eb si nj\u00eb shaka! \u00cbsht\u00eb qesharake.\u201d<\/span><\/p>\n<p><strong><span>Fridolin Ambongo Besungu<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span>Komb\u00ebsia: Kongolez<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span>Mosha: 65 vje\u00e7<\/span><\/strong><\/p>\n\n<p><span>\u00cbsht\u00eb shum\u00eb e mundur q\u00eb Papa i ardhsh\u00ebm mund t\u00eb jet\u00eb nga Afrika, ku Kisha Katolike vazhdon t\u00eb shtoj\u00eb miliona an\u00ebtar\u00eb. Kardinali Ambongo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kandidat kryesor, me prejardhje nga Republika Demokratike e Kongos (DRC). Ai ka qen\u00eb kryepeshkop i Kinshas\u00ebs p\u00ebr 7 vjet dhe u em\u00ebrua kardinal nga Papa Fran\u00e7esku. Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb konservator kulturor, q\u00eb kund\u00ebrshton bekimet p\u00ebr martes\u00ebn e t\u00eb nj\u00ebjtit seks, duke deklaruar se \u201cbashkimet e personave t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit seks konsiderohen kontradiktore me normat kulturore dhe thelb\u00ebsisht e lig\u00eb\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Megjith\u00ebse krishterimi \u00ebsht\u00eb feja e shumic\u00ebs n\u00eb DRC, t\u00eb krishter\u00ebt atje jan\u00eb p\u00ebrballur me vdekje dhe persekutim nga duart e grupit xhihadist t\u00eb Shtetit Islamik dhe rebel\u00ebve t\u00eb lidhur. N\u00eb k\u00ebt\u00eb sfond, kardinali Ambongo shihet si nj\u00eb avokat i ashp\u00ebr i Kish\u00ebs. Por n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb t\u00eb vitit 2020, ai foli n\u00eb favor t\u00eb pluralitetit fetar, duke th\u00ebn\u00eb: \u201cProtestant\u00ebt le t\u00eb jen\u00eb protestant\u00eb dhe musliman\u00ebt mysliman\u00eb. Ne do t\u00eb punojm\u00eb me ta. Por secili duhet t\u00eb ruaj\u00eb identitetin e tij.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>Komente t\u00eb tilla mund t\u2019i b\u00ebjn\u00eb disa kardinal\u00eb t\u00eb pyesin veten n\u00ebse ai e p\u00ebrqafon plot\u00ebsisht ndjenj\u00ebn e tyre t\u00eb misionit \u2013 n\u00eb t\u00eb cilin katolik\u00ebt shpresojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapin fjal\u00ebn e Kish\u00ebs n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>Peter Kodwo Appiah Turkson<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span>Komb\u00ebsia: Gana<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span>Mosha: 76 vje\u00e7<\/span><\/strong><\/p>\n\n<p><span>N\u00ebse zgjidhej nga bashk\u00ebmoshatar\u00ebt e tij, kardinali me ndikim Turkson do t\u00eb kishte gjithashtu dallimin e t\u00eb qenit Papa i par\u00eb afrikan p\u00ebr 1500 vjet. Ashtu si kardinali Ambongo, ai ka pretenduar se nuk e d\u00ebshiron k\u00ebt\u00eb pun\u00eb. \u201cNuk jam i sigurt n\u00ebse dikush aspiron t\u00eb b\u00ebhet Pap\u00eb\u201d, tha ai p\u00ebr BBC n\u00eb vitin 2013. I pyetur n\u00ebse Afrika kishte nj\u00eb rast t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb ofruar Pap\u00ebn e ardhsh\u00ebm bazuar n\u00eb rritjen e Kish\u00ebs n\u00eb kontinent, ai tha se mendonte se Papa nuk duhet t\u00eb zgjidhet bazuar n\u00eb statistika, sepse \u201ck\u00ebto lloj konsideratash priren t\u00eb turbullojn\u00eb uj\u00ebrat\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Ai ishte i pari ganez q\u00eb u b\u00eb kardinal, n\u00eb vitin 2003 n\u00ebn Papa Gjon Pali II. Ashtu si Kardinali Tagle, Kardinali Turkson u konsiderua nj\u00eb Pap\u00eb i mundsh\u00ebm nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb par\u00eb, kur u zgjodh Fran\u00e7esku. N\u00eb fakt, bastet e b\u00ebn\u00eb at\u00eb favorit p\u00ebrpara votimit. Nj\u00eb kitarist q\u00eb dikur luante n\u00eb nj\u00eb grup funk, Kardinali Turkson njihet p\u00ebr pranin\u00eb e tij energjike. Si shum\u00eb kardinal\u00eb nga Afrika, ai anon nga konservator\u00ebt. Megjithat\u00eb, ai ka kund\u00ebrshtuar kriminalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb homoseksual\u00ebve n\u00eb vendet afrikane, p\u00ebrfshir\u00eb vendlindjen e tij Gana.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr BBC n\u00eb vitin 2023, nd\u00ebrsa parlamenti i Gan\u00ebs po diskutonte nj\u00eb projekt-ligj q\u00eb vendos d\u00ebnime t\u00eb ashpra p\u00ebr personat LGBTQ+, Turkson tha se ndjente se homoseksualiteti nuk duhet t\u00eb trajtohet si nj\u00eb shkelje. N\u00eb vitin 2012, ai u akuzua se kishte b\u00ebr\u00eb parashikime frik\u00ebsuese mbi p\u00ebrhapjen e Islamit n\u00eb Evrop\u00eb n\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb peshkop\u00ebsh t\u00eb Vatikanit, p\u00ebr t\u00eb cilat m\u00eb von\u00eb k\u00ebrkoi falje. <strong>\u00a9BBC, LAPSI.al<\/strong><\/span><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2025\/04\/22\/ngushtohet-gara-per-papen-e-ardhshem-bbc-liston-4-kandidatet-e-mundshem\/\">Ngushtohet gara p\u00ebr Pap\u00ebn e ardhsh\u00ebm\/ BBC liston 4 kandidat\u00ebt e mundsh\u00ebm<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kush do t\u00eb jet\u00eb Papa i ardhsh\u00ebm? Vendimi mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb ndikim t\u00eb thell\u00eb mbi Kish\u00ebn Katolike dhe 1.4 miliard\u00eb katolik\u00ebt n\u00eb bot\u00eb. Ky mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb proces shum\u00eb i paparashikuesh\u00ebm dhe i hapur p\u00ebr nj\u00eb mori arsyesh. Kolegji i Kardinal\u00ebve do t\u00eb mblidhet n\u00eb konklav\u00eb n\u00eb Kapel\u00ebn Sistine p\u00ebr t\u00eb debatuar dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":16914,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-16913","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16913"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16913\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}