{"id":1312,"date":"2024-09-27T07:01:17","date_gmt":"2024-09-27T07:01:17","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2024\/09\/27\/astronomet-realizojne-harten-me-te-detajuar-te-rruges-se-qumeshtit\/"},"modified":"2024-09-27T07:01:17","modified_gmt":"2024-09-27T07:01:17","slug":"astronomet-realizojne-harten-me-te-detajuar-te-rruges-se-qumeshtit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2024\/09\/27\/astronomet-realizojne-harten-me-te-detajuar-te-rruges-se-qumeshtit\/","title":{"rendered":"Astronom\u00ebt realizojn\u00eb hart\u00ebn m\u00eb t\u00eb detajuar t\u00eb \u201cRrug\u00ebs s\u00eb Qum\u00ebshtit\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Astronom\u00ebt kan\u00eb publikuar nj\u00eb hart\u00eb gjigante t\u00eb \u201cRrug\u00ebs s\u00eb Qum\u00ebshtit\u201d me zbulimet q\u00eb kan\u00eb ndryshuar \u201cp\u00ebrgjithmon\u00eb\u201d njohurit\u00eb e tyre lidhur me k\u00ebt\u00eb galaktik\u00eb.<\/p>\n<p>Harta me rreze infra t\u00eb kuqe p\u00ebrmban m\u00eb tep\u00ebr se 1.5 miliard\u00eb objekte, nd\u00ebr to edhe yje t\u00eb sapolindur, dhe si e till\u00eb \u00ebsht\u00eb harta m\u00eb e detajuar e krijuar ndonj\u00ebher\u00eb.<\/p>\n<p>Duke p\u00ebrdorur teleskopin me rreze infra t\u00eb kuqe (Vista) t\u00eb Observatorit Evropian Jugor (ESO), shkenc\u00ebtar\u00ebt v\u00ebzhguan p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 13 vjet rajonet qendrore t\u00eb \u201cRrug\u00ebs s\u00eb Qum\u00ebshtit\u201d.<\/p>\n<p>Dante Minniti, astrofizikan n\u00eb Universitetin \u201cAndres Bello\u201d n\u00eb Kili, i cili udh\u00ebhoqi projektin, tha: \u201cNe b\u00ebm\u00eb kaq shum\u00eb zbulime, kemi ndryshuar pamjen e galaktik\u00ebs son\u00eb p\u00ebrgjithmon\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e hart\u00ebs mbulojn\u00eb nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb qiellit t\u00eb barabart\u00eb me 8600 h\u00ebna t\u00eb plota dhe p\u00ebrmbajn\u00eb rreth 10 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb objekte sesa nj\u00eb hart\u00eb e m\u00ebparshme e hartuar nga i nj\u00ebjti ekip n\u00eb vitin 2012.<\/p>\n<p>Harta e madhe me rreze t\u00eb kuqe infra p\u00ebrmban rreth 500 terabit t\u00eb dh\u00ebna dhe si e till\u00eb \u00ebsht\u00eb projekti m\u00eb i madh i kryer nga teleskopi i Observatorit ESO.<\/p>\n<p>Rrezet infra t\u00eb kuqe jan\u00eb t\u00eb padukshme p\u00ebr syrin e njeriut, por emetohen nga t\u00eb gjitha objektet n\u00eb baz\u00eb t\u00eb temperatur\u00ebs s\u00eb tyre. Teleskopi mund t\u00eb zbuloj\u00eb dhe p\u00ebrkthej\u00eb k\u00ebt\u00eb energji n\u00eb nj\u00eb imazh pamor. Harta p\u00ebrb\u00ebhet nga 200,000 imazhe t\u00eb marra nga teleskopi \u201cVista\u201d, q\u00eb ndodhet n\u00eb Observatorin e ESO-s n\u00eb Kili.<\/p>\n<p>Kamera me rreze t\u00eb kuqe infra e teleskopit \u201cVista\u201d mund t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb p\u00ebrmes pluhurit dhe gazit q\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapura n\u00ebp\u00ebr galaktik\u00ebn ton\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb dalloj\u00eb edhe rrezatimin nga vendet m\u00eb t\u00eb larg\u00ebta t\u00eb Rrug\u00ebs s\u00eb Qum\u00ebshtit.<\/p>\n<p>Dr Oscar Gonzalez, shkenc\u00ebtar i lart\u00eb i projektit n\u00eb Qendr\u00ebn e Teknologjis\u00eb s\u00eb Astronomis\u00eb n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar (UK ATC) dhe bashkautor n\u00eb punimin e ri t\u00eb Astronomis\u00eb dhe Astrofizik\u00ebs, u shpreh se p\u00ebrfundimi i hart\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Rrug\u00ebs s\u00eb Qum\u00ebshtit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arritje e jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr komunitetit e astronom\u00ebve.<\/p>\n<p>\u2018T\u00eb dh\u00ebnat sigurojn\u00eb njohuri t\u00eb paprecedent\u00eb mbi struktur\u00ebn dhe p\u00ebrb\u00ebrjen e Rrug\u00ebs s\u00eb Qum\u00ebshtit dhe do t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb hapin rrug\u00eb t\u00eb reja p\u00ebr k\u00ebrkimet e ardhshme, q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb t\u00eb kuptuarit ton\u00eb p\u00ebr universin p\u00ebr vitet n\u00eb vijim,\u201d tha ai.<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2024\/09\/astronomet-realizojne-harten-me-te-detajuar-te-rruges-se-qumeshtit\/\">Astronom\u00ebt realizojn\u00eb hart\u00ebn m\u00eb t\u00eb detajuar t\u00eb \u201cRrug\u00ebs s\u00eb Qum\u00ebshtit\u201d<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Astronom\u00ebt kan\u00eb publikuar nj\u00eb hart\u00eb gjigante t\u00eb \u201cRrug\u00ebs s\u00eb Qum\u00ebshtit\u201d me zbulimet q\u00eb kan\u00eb ndryshuar \u201cp\u00ebrgjithmon\u00eb\u201d njohurit\u00eb e tyre lidhur me k\u00ebt\u00eb galaktik\u00eb. Harta me rreze infra t\u00eb kuqe p\u00ebrmban m\u00eb tep\u00ebr se 1.5 miliard\u00eb objekte, nd\u00ebr to edhe yje t\u00eb sapolindur, dhe si e till\u00eb \u00ebsht\u00eb harta m\u00eb e detajuar e krijuar ndonj\u00ebher\u00eb. Duke [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1312","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1312","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1312"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1312\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1312"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}