Protestat dhe p\u00ebrplasjet e dhunshme n\u00eb Tiran\u00eb kan\u00eb t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen e mediave italiane.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb publikuar nga Il Foglio, analizohet situata politike dhe ekonomike n\u00eb Shqip\u00ebri, me fokus te zhvillimi urban i kryeqytetit, marr\u00ebdh\u00ebniet mes pushtetit politik dhe investitor\u00ebve t\u00eb pasurive t\u00eb paluajtshme, si dhe pak\u00ebnaq\u00ebsia qytetare p\u00ebr korrupsionin dhe p\u00ebrfitimet e pabarabarta nga rritja ekonomike.<\/p>\n
Nj\u00eb pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e analiz\u00ebs i kushtohet librit \u201cThe Albanian Files: Freedom and Architecture\u201d, nj\u00eb botim mbi arkitektur\u00ebn me parath\u00ebnie t\u00eb kryeministrit Edi Rama, i cili paraqet Tiran\u00ebn si nj\u00eb laborator p\u00ebr disa prej arkitekt\u00ebve m\u00eb t\u00eb njohur nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb.<\/p>\n
Sipas shkrimit, libri, i konceptuar si nj\u00eb prezantim pozitiv i transformimit urban t\u00eb kryeqytetit, \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb bumerang politik p\u00ebr Ram\u00ebn.<\/p>\n
Shkrimi i plot\u00eb:<\/strong><\/p>\n Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb n\u00eb faqet e para t\u00eb gazetave p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrplasjeve t\u00eb dhunshme q\u00eb po tronditin Tiran\u00ebn. Pamjet ngjajn\u00eb me ato t\u00eb revoltave t\u00eb t\u00eb rinjve n\u00eb Franc\u00eb apo Itali, por do t\u00eb ishte gabim t\u2019i ngat\u00ebrronim me to. Shqip\u00ebria po kalon ende transformimin e saj t\u00eb par\u00eb t\u00eb madh kapitalist pas komunizmit. Protestat shprehin zem\u00ebrimin ndaj korrupsionit dhe nj\u00eb modeli zhvillimi ekonomik, p\u00ebrfitimet e t\u00eb cilit shum\u00eb qytetar\u00eb nuk i ndiejn\u00eb.<\/p>\n Megjithat\u00eb, kjo histori p\u00ebrmban nj\u00eb m\u00ebsim q\u00eb na prek shum\u00eb nga af\u00ebr. P\u00ebr ta kuptuar, duhet t\u00eb nisemi nga libri The Albanian Files: Freedom and Architecture (Dosjet shqiptare: Liria dhe Arkitektura), nj\u00eb botim i ilustruar mbi arkitektur\u00ebn, me parath\u00ebnie t\u00eb kryeministrit Edi Rama, i cili rr\u00ebfen se si Tirana \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb laborator p\u00ebr disa prej arkitekt\u00ebve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb bot\u00eb: nj\u00eb lib\u00ebr p\u00ebrul\u00ebsues n\u00eb lavd\u00ebrimet e tij, q\u00eb \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb bumerang politik.<\/p>\n Rama ishte kryetar i Bashkis\u00eb s\u00eb Tiran\u00ebs nga viti 2000 deri n\u00eb vitin 2011 dhe \u00ebsht\u00eb kryeminist\u00ebr q\u00eb prej vitit 2013. Ai e ka kthyer transformimin urban n\u00eb simbol t\u00eb qeverisjes s\u00eb tij. N\u00eb parath\u00ebnien e librit, Rama shpjegon se arkitektura nuk sh\u00ebrben vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb transformuar hap\u00ebsirat, por edhe mentalitetin e njer\u00ebzve dhe besimin e tyre te e ardhmja. Sipas tij, Shqip\u00ebria t\u00ebrheq arkitekt\u00ebt e m\u00ebdhenj sepse ofron nj\u00eb liri q\u00eb nuk ekziston m\u00eb n\u00eb vende t\u00eb tjera. Nj\u00eb liri nga \u201cjo\u201d-ja, nga rregullat dhe kufizimet q\u00eb n\u00eb vendet evropiane e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb nd\u00ebrtimin.<\/p>\n Problemi \u00ebsht\u00eb se kund\u00ebrshtar\u00ebt e Ram\u00ebs e kan\u00eb lexuar librin n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb krejt tjet\u00ebr: si nj\u00eb katalog t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve mes pushtetit politik, investitor\u00ebve t\u00eb pasurive t\u00eb paluajtshme dhe projektuesve nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb.<\/p>\n Disa arkitekt\u00eb tregojn\u00eb me nj\u00eb \u00e7ilt\u00ebrsi t\u00eb habitshme se si kan\u00eb mb\u00ebrritur n\u00eb Shqip\u00ebri. Dikush ka marr\u00eb nj\u00eb mesazh n\u00eb Instagram drejtp\u00ebrdrejt nga Rama, dikush nj\u00eb telefonat\u00eb, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00eb jan\u00eb prezantuar p\u00ebrmes personave t\u00eb af\u00ebrt me kryeministrin.<\/p>\n Gazeta The Guardian ka raportuar p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e nj\u00eb grupi n\u00eb WhatsApp, t\u00eb quajtur \u201cAlbanian ArchArmy\u201d, ku arkitekt\u00eb t\u00eb njohur nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb ndajn\u00eb projekte dhe kontakte me bot\u00ebn politike shqiptare.<\/p>\n Paradoksi \u00ebsht\u00eb se e gjith\u00eb kjo ndodh hapur, n\u00eb syt\u00eb e t\u00eb gjith\u00ebve. Kryeministri promovon arkitekt\u00ebt, arkitekt\u00ebt e njohur tregojn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e tyre me qeverin\u00eb, nd\u00ebrsa libri publikon projektet dhe emrat e investitor\u00ebve. Kjo nuk p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb prov\u00eb gjyq\u00ebsore t\u00eb korrupsionit, por paraqet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb transparente nj\u00eb sistem ku politika, urbanistika dhe biznesi i pasurive t\u00eb paluajtshme jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrthurura ngusht\u00eb.<\/p>\n Natyrisht, Tirana \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rast ekstrem, q\u00eb ka pak t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta me Italin\u00eb. Ajo \u00ebsht\u00eb kryeqyteti i nj\u00eb vendi q\u00eb po p\u00ebrpiqet t\u00eb rikuperoj\u00eb dekada izolimi dhe \u00ebsht\u00eb qendra dominuese e jet\u00ebs ekonomike dhe politike komb\u00ebtare, pothuajse nj\u00eb qytet-shtet.<\/p>\n Rama ushtron nj\u00eb ndikim politik jasht\u00ebzakonisht t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb koh\u00eb, duke kaluar nga drejtimi i kryeqytetit n\u00eb drejtimin e qeveris\u00eb dhe duke marr\u00eb me vete edhe kompetencat mbi lejet urbanistike dhe t\u00eb nd\u00ebrtimit.<\/p>\n Por, n\u00eb thelb, mekanizmi ekonomik \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb me at\u00eb q\u00eb vihet re n\u00eb shum\u00eb qytete evropiane, p\u00ebrfshir\u00eb edhe ato italiane. Institucionet dhe niveli i zhvillimit ndryshojn\u00eb, por pyetja themelore mbetet e nj\u00ebjt\u00eb: Kush p\u00ebrfiton nga rritja dhe zhvillimi i qyteteve dhe kush mbetet jasht\u00eb k\u00ebtij procesi?<\/p>\n N\u00eb Shqip\u00ebri, konflikti shoq\u00ebron krijimin e nj\u00eb ekonomie t\u00eb re t\u00eb tregut. N\u00eb Itali, ai shfaqet n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb m\u00eb t\u00eb avancuar. Qytetet tona jan\u00eb tashm\u00eb t\u00eb pasura dhe tregjet e pasurive t\u00eb paluajtshme jan\u00eb t\u00eb konsoliduara. Por rritja e vler\u00ebs s\u00eb pronave mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb mekaniz\u00ebm t\u00eb fuqish\u00ebm p\u00ebrjashtimi.<\/p>\n Milano \u00ebsht\u00eb shembulli m\u00eb i qart\u00eb. \u00c7mimet e banesave rriten shum\u00eb m\u00eb shpejt se t\u00eb ardhurat. Edhe ata q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb rregullt dhe t\u00eb ardhura t\u00eb nivelit t\u00eb klas\u00ebs s\u00eb mesme e kan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb blejn\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi ose t\u00eb p\u00ebrballojn\u00eb qiran\u00eb. P\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb dhe ata q\u00eb vijn\u00eb nga familje pa pasuri t\u00eb trash\u00ebguar, b\u00ebhet e v\u00ebshtir\u00eb edhe hyrja n\u00eb klas\u00ebn e mesme.<\/p>\n Pik\u00ebrisht k\u00ebtu \u00e7\u00ebshtja e pronave t\u00eb paluajtshme lidhet me at\u00eb t\u00eb pabarazive. Nuk ka r\u00ebnd\u00ebsi vet\u00ebm sa fiton nga puna, por edhe n\u00ebse zot\u00ebron nj\u00eb sht\u00ebpi apo e trash\u00ebgon at\u00eb.<\/p>\n Rritja e vler\u00ebs s\u00eb pronave pasuron ata q\u00eb jan\u00eb tashm\u00eb pronar\u00eb, nd\u00ebrsa rrit kostot p\u00ebr ata q\u00eb nuk zot\u00ebrojn\u00eb pasuri t\u00eb paluajtshme. Nj\u00eb qytet mund t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb i bukur, m\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe m\u00eb t\u00ebrheq\u00ebs p\u00ebr kapitalet, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht m\u00eb pak i p\u00ebrballuesh\u00ebm p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb punojn\u00eb dhe jetojn\u00eb aty.<\/p>\n M\u00ebsimi q\u00eb duhet nxjerr\u00eb \u00ebsht\u00eb se nevojiten rregulla transparente dhe instrumente q\u00eb i mund\u00ebsojn\u00eb shoq\u00ebris\u00eb t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vler\u00ebs ekonomike t\u00eb krijuar nga transformimet urbane.<\/p>\n P\u00ebrndryshe, reagimi qytetar \u00ebsht\u00eb i pashmangsh\u00ebm, por k\u00ebtu q\u00ebndron nj\u00eb dallim thelb\u00ebsor: N\u00eb Shqip\u00ebri protestohet kund\u00ebr nj\u00eb modeli q\u00eb premton krijimin e nj\u00eb klase t\u00eb re t\u00eb mesme. N\u00eb vendin ton\u00eb, rreziku \u00ebsht\u00eb q\u00eb i nj\u00ebjti model t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb duke p\u00ebrjashtuar edhe klas\u00ebn e mesme q\u00eb ekziston tashm\u00eb.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n The post \u201cThe Albanian Files\u201d, bumerang p\u00ebr Ram\u00ebn\/ Il Foglio: Ekspozohen lidhjet mes pushtetit dhe nd\u00ebrtimit<\/a> appeared first on GIJOTINA<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Protestat dhe p\u00ebrplasjet e dhunshme n\u00eb Tiran\u00eb kan\u00eb t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen e mediave italiane. N\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb publikuar nga Il Foglio, analizohet situata politike dhe ekonomike n\u00eb Shqip\u00ebri, me fokus te zhvillimi urban i kryeqytetit, marr\u00ebdh\u00ebniet mes pushtetit politik dhe investitor\u00ebve t\u00eb pasurive t\u00eb paluajtshme, si dhe pak\u00ebnaq\u00ebsia qytetare p\u00ebr korrupsionin dhe p\u00ebrfitimet e pabarabarta […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-103643","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103643","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=103643"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103643\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103643"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=103643"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103643"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}