{"id":100551,"date":"2026-09-23T16:48:15","date_gmt":"2026-09-23T16:48:15","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/09\/23\/kembanat-e-alarmit-ne-ballkan\/"},"modified":"2026-09-23T16:48:15","modified_gmt":"2026-09-23T16:48:15","slug":"kembanat-e-alarmit-ne-ballkan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/09\/23\/kembanat-e-alarmit-ne-ballkan\/","title":{"rendered":"K\u00ebmbanat e alarmit n\u00eb Ballkan"},"content":{"rendered":"<p>Zhvillimet e fundit n\u00eb Ballkan duhet t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb si nj\u00eb kamban\u00eb alarmi p\u00ebr Europ\u00ebn, duke pasur parasysh rrezikun q\u00eb provokimet nacionaliste n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb p\u00ebrhapen edhe n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb rajonit. Zgjedhjet e shumta q\u00eb do t\u00eb zhvillohen muajin e ardhsh\u00ebm rrisin rrezikun e nj\u00eb rr\u00ebshqitjeje t\u00eb rrezikshme drejt destabilitetit politik.<\/p>\n<p>Nga Carl Bildt, Project Syndicate<\/p>\n<p>Politikat miope po rikethehen s\u00ebrish n\u00eb Ballkan. Funerali gjysm\u00ebzyrtar i k\u00ebtij muaji n\u00eb Beograd p\u00ebr kriminelin e d\u00ebnuar t\u00eb luft\u00ebs Ratko Mladi\u0107, t\u00eb cilin shum\u00eb serb\u00eb t\u00eb Bosnj\u00ebs vazhdojn\u00eb ta nderojn\u00eb, ka rikthyer traumat e s\u00eb shkuar\u00ebs dhe ka ndezur s\u00ebrish tensionet nacionaliste. Marr\u00ebdh\u00ebniet diplomatike mes Serbis\u00eb dhe Bosnj\u00ebs po p\u00ebrkeq\u00ebsohen, duke shtuar edhe m\u00eb shum\u00eb pik\u00ebpyetjet mbi procesin tashm\u00eb gjysm\u00eb t\u00eb bllokuar t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb Serbis\u00eb n\u00eb Bashkimin Europian.<\/p>\n<p>Edhe m\u00eb keq, nd\u00ebrsa Europa dhe Shtetet e Bashkuara dikur ishin kryesisht n\u00eb nj\u00eb linj\u00eb n\u00eb mb\u00ebshtetjen e tyre p\u00ebr procesin e brisht\u00eb politik n\u00eb Bosnj\u00eb, sot kjo nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb. President\u00ebt e m\u00ebparsh\u00ebm amerikan\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb akuzuar p\u00ebr nd\u00ebrhyrje t\u00eb tepruara, por administrata e Donald Trump nuk ka shfaqur pothuajse asnj\u00eb interes rreth proceseve delikate politike t\u00eb rajonit. Shqet\u00ebsimi i saj i vet\u00ebm duket se \u00ebsht\u00eb avancimi i interesave t\u00eb ngushta ekonomike dhe kjo ka n\u00ebnkuptuar tolerimin, apo edhe mb\u00ebshtetjen, e nacionalist\u00ebve t\u00eb vij\u00ebs s\u00eb ashp\u00ebr serbe n\u00eb Bosnj\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, administrata Trump ka mb\u00ebshtetur nj\u00eb projekt gazsjell\u00ebsi q\u00eb do t\u00eb lidhte bregdetin kroat me Sarajev\u00ebn, kryeqytetin e Bosnj\u00ebs. N\u00eb pamje t\u00eb par\u00eb, nj\u00eb projekt i till\u00eb ka kuptim, duke pasur parasysh se mund t\u00eb ul\u00eb var\u00ebsin\u00eb e rajonit nga gazi rus. Por kur mendon se kontratat mund t\u2019i jepen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb dyshimt\u00eb nj\u00eb kompanie thuajse t\u00eb panjohur m\u00eb her\u00ebt, drejtuesit e s\u00eb cil\u00ebs kan\u00eb \u201clidhje personale me Donald Trump\u201d, fillojn\u00eb t\u00eb ndizen dritat e alarmit.<\/p>\n<p>Por dritat e alarmit po ndizen edhe n\u00eb planin politik. Bosnja do t\u00eb mbaj\u00eb zgjedhjet k\u00ebt\u00eb tetor dhe, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb rezultatit, forcat e vij\u00ebs s\u00eb ashp\u00ebr serbe mund t\u00eb bashkohen me kroat\u00ebt nacionalist\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndryshuar kuadrin e qeverisjes s\u00eb vendit. Koha p\u00ebr nj\u00eb manov\u00ebr t\u00eb till\u00eb \u00ebsht\u00eb ideale, sepse SHBA-ja me shum\u00eb gjas\u00eb do t\u00eb kthente kok\u00ebn nga ana tjet\u00ebr. Por n\u00ebse kjo do t\u00eb rezultonte e suksesshme, komuniteti mysliman boshnjak do t\u00eb ndihej pashmangshm\u00ebrisht i k\u00ebrc\u00ebnuar dhe do t\u00eb reagonte n\u00eb p\u00ebrputhje me k\u00ebt\u00eb, \u00e7ka do t\u00eb rriste rrezikun e nj\u00eb spiraleje negative q\u00eb mund ta destabilizonte thell\u00ebsisht vendin.<\/p>\n<p>Edhe Serbia do t\u00eb mbaj\u00eb zgjedhje n\u00eb tetor. Pas vitesh protestash masive studentore, qeveria p\u00ebrballet me nj\u00eb koalicion partish opozitare t\u00eb bashkuara n\u00ebn nj\u00eb flamur t\u00eb vet\u00ebm. Me rezultatin ende tep\u00ebr t\u00eb paqart\u00eb, mund t\u00eb imagjinohet leht\u00ebsisht nj\u00eb skenar n\u00eb t\u00eb cilin regjimi populist i presidentit Aleksandar Vu\u010di\u0107 thjesht shpall fitoren, duke shkaktuar edhe m\u00eb shum\u00eb destabilitet.<\/p>\n<p>Situata n\u00eb Kosov\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb aspak m\u00eb e qet\u00eb. Negociatat pajtuese mes Serbis\u00eb dhe Kosov\u00ebs kan\u00eb ngecur, nd\u00ebrsa autoriteteve vendore n\u00eb qytetin e ndar\u00eb t\u00eb Mitrovic\u00ebs ende nuk u \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsia p\u00ebr ur\u00ebn q\u00eb lidh zonat serbe dhe shqiptare, p\u00ebr shkak t\u00eb frik\u00ebs p\u00ebr at\u00eb q\u00eb mund t\u00eb pasoj\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb plan m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, sistemi politik i vendit \u00ebsht\u00eb i bllokuar dhe zem\u00ebrimi pas d\u00ebnimit t\u00eb fundit nga Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs t\u00eb Hashim Tha\u00e7it, ish-udh\u00ebheq\u00ebs ushtarak dhe president i Kosov\u00ebs nga viti 2016 deri n\u00eb 2020, e ka larguar edhe m\u00eb shum\u00eb vendin nga partner\u00ebt e tij t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb.<\/p>\n<p>Asnj\u00eb prej k\u00ebtyre zhvillimeve, i marr\u00eb ve\u00e7mas, nuk do t\u00eb ishte domosdoshm\u00ebrisht destabilizues. Por t\u00eb marra s\u00eb bashku, ato rrezikojn\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb nj\u00eb mas\u00eb kritike t\u00eb ndjenjave nacionaliste. Ideja qendrore mbi t\u00eb cil\u00ebn u nd\u00ebrtuan proceset e paqes nj\u00eb \u00e7erek shekulli m\u00eb par\u00eb ishte se kombinimi i negociatave p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE dhe pajtimit t\u00eb leht\u00ebsuar nga tribunalet e ndryshme nd\u00ebrkomb\u00ebtare do t\u00eb sillte gradualisht stabilitet dhe bashk\u00ebpunim n\u00eb rajon. Por kjo shpres\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbushur.<\/p>\n<p>Me p\u00ebrjashtim t\u00eb Malit t\u00eb Zi dhe, ndoshta, Shqip\u00ebris\u00eb, integrimi n\u00eb BE ka ngecur dhe ka humbur nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb fuqis\u00eb s\u00eb tij si forc\u00eb motivuese. Po aq zhg\u00ebnjyese \u00ebsht\u00eb fakti se proceset e zhvilluara nga tribunalet nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Hag\u00eb jan\u00eb zgjatur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kaq groteske, saq\u00eb nuk kan\u00eb m\u00eb thuajse asnj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb nxisin pajtimin. Madje mund ta p\u00ebrkeq\u00ebsojn\u00eb situat\u00ebn.<\/p>\n<p>Mali i Zi i vog\u00ebl vazhdon t\u00eb jet\u00eb n\u00eb nj\u00eb trajektore premtuese, por \u00ebsht\u00eb larg s\u00eb qeni e sigurt n\u00ebse kandidatura e tij p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE do t\u00eb mund t\u2019i mbijetonte nj\u00eb stuhie t\u00eb re trazirash rajonale. N\u00ebse Serbia ka interes t\u00eb destabilizoj\u00eb fqinjin e saj, ajo mund ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb leht\u00ebsisht.<\/p>\n<p>Si gjithmon\u00eb n\u00eb Ballkan, nuk ka zgjidhje t\u00eb thjeshta p\u00ebr tensionet n\u00eb rritje. Secili vend ka proceset e veta politike, por rreziku q\u00eb krizat t\u00eb ushqejn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn p\u00ebrtej kufijve \u00ebsht\u00eb i lart\u00eb. Me SHBA-n\u00eb t\u00eb p\u00ebrqendruar vet\u00ebm te interesa private ekonomike dhe me BE-n\u00eb t\u00eb shp\u00ebrqendruar nga agresioni rus dhe paparashikueshm\u00ebria amerikane, perspektiva p\u00ebr politika nd\u00ebrkomb\u00ebtare koherente q\u00eb t\u00eb rikthejn\u00eb stabilitetin, t\u00eb nxisin pajtimin dhe t\u00eb mb\u00ebshtesin integrimin \u00ebsht\u00eb e zymt\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se po shkojm\u00eb drejt nj\u00eb raundi t\u00eb ri luft\u00ebrash ballkanike. Por edhe p\u00ebrplasje t\u00eb kufizuara mund t\u00eb mjaftojn\u00eb p\u00ebr ta shtyr\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rajonin drejt nj\u00eb rruge m\u00eb t\u00eb pasigurt dhe m\u00eb t\u00eb rrezikshme. Udh\u00ebheq\u00ebsit politik\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Europ\u00eb, duhet ta marrin seriozisht alarmin. Ballkani solli luft\u00ebra t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb Europ\u00eb dy her\u00eb gjat\u00eb shekullit t\u00eb kaluar dhe mund t\u00eb krijoj\u00eb leht\u00ebsisht destabilitet edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb shekull.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zhvillimet e fundit n\u00eb Ballkan duhet t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb si nj\u00eb kamban\u00eb alarmi p\u00ebr Europ\u00ebn, duke pasur parasysh rrezikun q\u00eb provokimet nacionaliste n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb p\u00ebrhapen edhe n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb rajonit. Zgjedhjet e shumta q\u00eb do t\u00eb zhvillohen muajin e ardhsh\u00ebm rrisin rrezikun e nj\u00eb rr\u00ebshqitjeje t\u00eb rrezikshme drejt destabilitetit politik. Nga Carl [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-100551","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100551"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100551\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}