{"id":100116,"date":"2026-09-19T10:48:26","date_gmt":"2026-09-19T10:48:26","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/09\/19\/toni-gogu-shteti-qe-meson\/"},"modified":"2026-09-19T10:48:26","modified_gmt":"2026-09-19T10:48:26","slug":"toni-gogu-shteti-qe-meson","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/09\/19\/toni-gogu-shteti-qe-meson\/","title":{"rendered":"Toni Gogu: Shteti q\u00eb m\u00ebson"},"content":{"rendered":"<p>Shkruar nga Toni Gogu <\/p>\n<p>Institucionet e forta nuk jan\u00eb ato q\u00eb pretendojn\u00eb se nuk gabojn\u00eb, por ato q\u00eb din\u00eb t\u00eb dallojn\u00eb mang\u00ebsin\u00eb nga shkelja e ligjit dhe t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb prej gabimit.<\/p>\n<p>N\u00eb dy sh\u00ebnimet e m\u00ebparshme fola p\u00ebr besimin si prov\u00eb t\u00eb reform\u00ebs dhe p\u00ebr aksesin si der\u00ebn e par\u00eb ku ky besim fitohet ose humbet. Ky sh\u00ebnim i fundit \u00ebsht\u00eb, ndoshta, m\u00eb i v\u00ebshtiri. Sepse prek di\u00e7ka q\u00eb kultura jon\u00eb institucionale, ndoshta edhe kultura jon\u00eb si shoq\u00ebri, e ka pasur p\u00ebrher\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb: raportin me gabimin.<\/p>\n<p>Jemi m\u00ebsuar ta shohim gabimin si d\u00ebshtim. Prandaj shpesh e fshehim, r\u00ebndom e justifikojm\u00eb dhe rrall\u00eb e analizojm\u00eb. Por institucioni q\u00eb fsheh gabimin humbet mund\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb vlefshme p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrmir\u00ebsuar.<\/p>\n<p>N\u00eb drejt\u00ebsi, k\u00ebt\u00eb e kemi par\u00eb edhe pa pasur nevoj\u00eb p\u00ebr teori. Nj\u00eb afat ligjor q\u00eb afrohet pa nj\u00eb zgjidhje t\u00eb bashk\u00ebrenduar, nj\u00eb nevoj\u00eb buxhetore q\u00eb njihet por nuk planifikohet n\u00eb koh\u00eb, nj\u00eb procedur\u00eb q\u00eb secili institucion e lexon vet\u00ebm nga k\u00ebndi i kompetenc\u00ebs s\u00eb vet dhe papritur nj\u00eb problem i parashikuesh\u00ebm b\u00ebhet kriz\u00eb. At\u00ebher\u00eb fillojm\u00eb t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb kush e kishte fajin.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shtet q\u00eb m\u00ebson duhet ta b\u00ebj\u00eb pyetjen m\u00eb her\u00ebt: \u00e7far\u00eb lejoi n\u00eb sistem, q\u00eb problemi t\u00eb mb\u00ebrrinte deri k\u00ebtu?<\/p>\n<p>Sepse dallimi mes nj\u00eb shteti q\u00eb vet\u00ebm administron dhe nj\u00eb shteti q\u00eb m\u00ebson nuk \u00ebsht\u00eb se i dyti nuk gabon. \u00cbsht\u00eb se e dallon problemin, p\u00ebrcakton p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb dhe nd\u00ebrton mekanizma q\u00eb problemi t\u00eb mos p\u00ebrs\u00ebritet.<\/p>\n<p>Matja q\u00eb kupton<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar, duhet s\u00eb pari t\u00eb dim\u00eb \u00e7far\u00eb po ndodh. Pra, duhet t\u00eb matim.<\/p>\n<p>Fjala \u201cmatje\u201d n\u00eb drejt\u00ebsi ngjall me t\u00eb drejt\u00eb ndjeshm\u00ebri: trysni, lista e t\u00eb mir\u00ebve dhe t\u00eb k\u00ebqijve, nd\u00ebrhyrje n\u00eb pavar\u00ebsi. Por matja p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn flas nuk \u00ebsht\u00eb kontrolli mbi vendimmarrjen e gjyqtarit dhe as instrumenti i nd\u00ebshkimit. \u00cbsht\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr t\u00eb kuptuar sistemin.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shembull e kemi para syve. Gjykata e Lart\u00eb ka ulur ndjesh\u00ebm stokun e saj t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit. \u00cbsht\u00eb rezultat q\u00eb duhet njohur.<\/p>\n<p>Por nj\u00eb num\u00ebr nuk mjafton. Nuk duhet t\u00eb pyesim vet\u00ebm: sa \u00e7\u00ebshtje mbyll\u00ebm? Duhet t\u00eb pyesim edhe: me \u00e7far\u00eb ngarkese, me sa njer\u00ebz dhe a \u00ebsht\u00eb ky rit\u00ebm i q\u00ebndruesh\u00ebm?<\/p>\n<p>Dhe pik\u00ebrisht k\u00ebto pyetje na \u00e7ojn\u00eb atje ku barra mbetet m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb: te gjykatat ku stoku i \u00e7\u00ebshtjeve dhe mungesat n\u00eb trup\u00ebn gjyq\u00ebsore vazhdojn\u00eb t\u00eb prodhojn\u00eb pritje t\u00eb gjata.<\/p>\n<p>P\u00ebrmir\u00ebsimi n\u00eb nj\u00eb hallk\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigje p\u00ebr pritjen n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shtet q\u00eb m\u00ebson nuk e p\u00ebrdor shifr\u00ebn e mir\u00eb p\u00ebr ta mbyllur bised\u00ebn. E p\u00ebrdor p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb pyetjen tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>P\u00ebr shum\u00eb koh\u00eb kemi matur aktivitetin: sa ligje u miratuan, sa vendime u mor\u00ebn, sa sh\u00ebrbime u dhan\u00eb. Jan\u00eb tregues t\u00eb domosdosh\u00ebm. Por matja duhet t\u00eb shkoj\u00eb edhe te ndryshimi q\u00eb prodhojm\u00eb n\u00eb p\u00ebrjetes\u00ebn e qytetarit: sa zgjat nj\u00eb proces, sa i aksesuesh\u00ebm \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sh\u00ebrbim, sa e kupton qytetari vendimin q\u00eb e prek.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht k\u00ebtu mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb Barometri i Drejt\u00ebsis\u00eb. N\u00ebse nd\u00ebrtohet me metodologji transparente, standarde profesionale dhe distanc\u00eb t\u00eb besueshme nga vet\u00ebvler\u00ebsimi institucional, ai mund t\u00eb b\u00ebhet pasqyra ku sistemi sheh p\u00ebrjetes\u00ebn e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb qytetarit.<\/p>\n<p>Dhe pasqyra ka vler\u00eb vet\u00ebm n\u00ebse tregon edhe at\u00eb q\u00eb nuk na p\u00eblqen.<\/p>\n<p>P\u00ebrndryshe nuk \u00ebsht\u00eb pasqyr\u00eb. \u00cbsht\u00eb autoportret.<\/p>\n<p>Kufiri q\u00eb nuk shkelet<\/p>\n<p>Kur flasim p\u00ebr gabimin nga i cili institucioni duhet t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb, kufiri duhet t\u00eb jet\u00eb i prer\u00eb. Aty ku ka shkelje t\u00eb ligjit, veprojn\u00eb mekanizmat penal\u00eb ose disiplinor\u00eb dhe asnj\u00eb \u201ckultur\u00eb e t\u00eb nx\u00ebnit\u201d nuk e z\u00ebvend\u00ebson p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n<p>Por jo \u00e7do mang\u00ebsi e nj\u00eb procesi \u00ebsht\u00eb shkelje. Nj\u00eb procedur\u00eb e paqart\u00eb, nj\u00eb vones\u00eb q\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet apo dy institucione q\u00eb nuk arrijn\u00eb t\u00eb bashk\u00ebrendohen k\u00ebrkojn\u00eb analiz\u00eb dhe korrigjim.<\/p>\n<p>Mang\u00ebsia duhet t\u00eb prodhoj\u00eb m\u00ebsim institucional; shkelja duhet t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrgjigjen q\u00eb parashikon ligji.<\/p>\n<p>Ngat\u00ebrrimi i tyre dob\u00ebson edhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb, edhe aft\u00ebsin\u00eb e shtetit p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar.<\/p>\n<p>Nga vettingu te normaliteti<\/p>\n<p>Drejt\u00ebsia shqiptare ndodhet pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb t\u00eb rrug\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebr gati nj\u00eb dekad\u00eb, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e energjis\u00eb s\u00eb reform\u00ebs u p\u00ebrqendrua te nj\u00eb proces i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm: rivler\u00ebsimi kalimtar i gjyqtar\u00ebve dhe prokuror\u00ebve. Vettingu ishte nj\u00eb p\u00ebrgjigje e jasht\u00ebzakonshme ndaj nj\u00eb problemi t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm. Sot ai proces \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbyllur.<\/p>\n<p>Tani fillon prova tjet\u00ebr: a dim\u00eb ta kthejm\u00eb standardin e jasht\u00ebzakonsh\u00ebm n\u00eb normalitet institucional?<\/p>\n<p>Integriteti nuk mund t\u00eb mbetet kujtimi i nj\u00eb vettingu t\u00eb p\u00ebrfunduar. Duhet t\u00eb jetoj\u00eb te m\u00ebnyra si rekrutojm\u00eb, formojm\u00eb, vler\u00ebsojm\u00eb dhe si punojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb institucionet e drejt\u00ebsis\u00eb. Reforma piqet kur standardi nuk mbahet m\u00eb n\u00eb k\u00ebmb\u00eb nga mekanizmi i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm, por nga institucioni i zakonsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Dhe normaliteti k\u00ebrkon edhe di\u00e7ka shum\u00eb tok\u00ebsore: njer\u00ebz, godina, teknologji dhe burime.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsia e drejt\u00ebsis\u00eb nuk mbrohet vet\u00ebm duke mos nd\u00ebrhyr\u00eb n\u00eb vendimmarrjen e saj. Mbrohet edhe duke krijuar kushtet q\u00eb institucionet t\u00eb ken\u00eb kapacitetin p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb pun\u00ebn e tyre.<\/p>\n<p>Prandaj nevojat p\u00ebr njer\u00ebz, infrastruktur\u00eb, teknologji dhe burime duhet t\u00eb maten, t\u00eb argumentohen, t\u00eb planifikohen dhe t\u00eb trajtohen n\u00eb koh\u00eb p\u00ebrmes institucioneve. Burimet publike jan\u00eb t\u00eb kufizuara dhe \u00e7do k\u00ebrkes\u00eb duhet t\u00eb vler\u00ebsohet me p\u00ebrgjegj\u00ebsi. Por mungesa e tyre nuk mund t\u00eb zbulohet vet\u00ebm kur fillon t\u00eb pengoj\u00eb funksionimin e sistemit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shtet q\u00eb m\u00ebson nuk pret q\u00eb mungesa t\u00eb b\u00ebhet kriz\u00eb p\u00ebr ta par\u00eb.<\/p>\n<p>Reforma nuk mbrohet nga faktet. P\u00ebrmir\u00ebsohet prej tyre.<\/p>\n<p>Identitet, jo metod\u00eb<\/p>\n<p>T\u00eb b\u00ebhesh nj\u00eb shtet q\u00eb m\u00ebson nuk \u00ebsht\u00eb teknik\u00eb menaxhimi. \u00cbsht\u00eb zgjedhje mbi karakterin e qeverisjes.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb t\u00eb pranosh se autoriteti nuk vjen nga pretendimi se nuk gabon kurr\u00eb, por nga aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb treguar se, kur di\u00e7ka nuk funksionon, e dallon, e shpjegon dhe e korrigjon.<\/p>\n<p>P\u00ebr nj\u00eb vend q\u00eb synon t\u00eb ulet i barabart\u00eb n\u00eb tryez\u00ebn e Europ\u00ebs, ky nuk \u00ebsht\u00eb luks. Kapitujt 23 dhe 24 nuk maten vet\u00ebm me miratimin e reformave, por me zbatimin e tyre t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm dhe t\u00eb provuesh\u00ebm. Prova q\u00eb bind qytetarin brenda vendit \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjta prov\u00eb q\u00eb bind partnerin jasht\u00eb tij.<\/p>\n<p>Edhe kur negociatat t\u00eb ken\u00eb p\u00ebrfunduar, puna e Kapitullit 23 nuk mbaron. Standardet q\u00eb po nd\u00ebrtojm\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebhen jeta e p\u00ebrditshme edhe pasi t\u00eb mos jen\u00eb m\u00eb faqe negociatash.<\/p>\n<p>K\u00ebto tri sh\u00ebnime nuk jan\u00eb z\u00ebvend\u00ebsim i llogaridh\u00ebnies. Jan\u00eb m\u00ebnyra si propozoj ta lexojm\u00eb at\u00eb.<\/p>\n<p>Nisa me besimin. Kalova te dera. Mbyll me pasqyr\u00ebn.<\/p>\n<p>Besimi \u00ebsht\u00eb arsyeja pse qytetari troket.<\/p>\n<p>Dera \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb.<\/p>\n<p>Pasqyra \u00ebsht\u00eb guximi i shtetit t\u00eb shoh\u00eb \u00e7far\u00eb i ndodh njeriut pasi hyn n\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb tij dhe t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb prej saj.<\/p>\n<p>Institucionet e forta nuk jan\u00eb ato q\u00eb pretendojn\u00eb se nuk gabojn\u00eb. Jan\u00eb ato q\u00eb dallojn\u00eb mang\u00ebsin\u00eb nga shkelja, nxjerrin p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb aty ku ligji e k\u00ebrkon dhe e p\u00ebrdorin p\u00ebrvoj\u00ebn p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb sistemin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb standardi. Jo m\u00eb p\u00ebr t\u2019u shkruar. P\u00ebr t\u2019u jetuar.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruar nga Toni Gogu Institucionet e forta nuk jan\u00eb ato q\u00eb pretendojn\u00eb se nuk gabojn\u00eb, por ato q\u00eb din\u00eb t\u00eb dallojn\u00eb mang\u00ebsin\u00eb nga shkelja e ligjit dhe t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb prej gabimit. N\u00eb dy sh\u00ebnimet e m\u00ebparshme fola p\u00ebr besimin si prov\u00eb t\u00eb reform\u00ebs dhe p\u00ebr aksesin si der\u00ebn e par\u00eb ku ky besim fitohet ose [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-100116","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100116","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100116"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100116\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}