‘Dështim i përsëritur’, PS-PD kërkojnë ndihmë ndërkombëtare për Reformën Zgjedhore

Në kufi të afatit ligjor të funksionimit të Komisionit për Reformën Zgjedhore, mazhoranca dhe opozita vendosën të martën që të kërkojnë ndihmën e organizmave ndërkombëtare për të avancuar me propozimet e tyre.

Pas një seance me debate politike mes anëtarëve, komisioni vendosi që të kërkojë nga përfaqësia e OSBE-së një ekspert që të asistojë në shqyrtimin e propozimeve ligjore që pritet të dorëzojë opozita për reformën dhe të kërkojë opinionin e Komisionit të Venecias mbi një draft-projektligj të hartuar disa muaj më parë në mënyrë konsensuale për Financimin e Partive Politike.

Vendimi për të pranuar zgjidhje nga ndërkombëtaret vjen kur komisioni është në javët e fundit të afatit ligjor të funksionimit, ndërsa koha prej një viti që kishte në dispozicion për realizimin e reformës kaloi kryesisht me debate politike.

Në mbledhjen e së martës, opozita kërkoi një reformë tërësore të ligjit zgjedhor me synimin e ndarjes së shtetit nga partia dhe parandalimin e përdorimit të burimeve publike në fushatë.

Bashkëkryetari i komisionit, Oerd Bylykbashi, tha se Partia Demokratike kishte gati një nismë ligjore që mbështetej në standardet e OSBE/ODIHR-it, Komisionit të Venecias dhe rekomandimet e raportit për zgjedhjet parlamentare të 11 majit 2025, të cilat kanë evidentuar mungesën e kushteve të barabarta të konkurrimit, përdorimin e burimeve publike dhe presionin mbi punonjësit e administratës.

Më herët, Bylykbashi kishte prezantuar për mediat së bashku me kryetarin e partisë, Sali Berisha, një dokument të titulluar “Qëndrimi horizontal -Ndarja e shtetit nga partia në procesin zgjedhor”, piketat se ku konsistonte kjo reformë.

Qëndrimi i PD-së parashikon që institucionet publike, administrata qendrore dhe vendore, ndërmarrjet publike dhe funksionarët nuk duhet të përdorin autoritetin, fondet, pasurinë, personelin, informacionin apo prestigjin e funksionit publik për të favorizuar ose dëmtuar një subjekt politik apo për të ndikuar te zgjedhësit.

Bylykbashi vlerësoi se asistenca e OSBE-së do të ndihmonte komisionin që të avanconte në ditët e mbetura të punës. Bashkëkryetari socialist, Damian Gjiknuri i konsideroi propozimet e artikuluara nga Bylykbashi si “dëshira politike” dhe kërkoi që PD-ja të dorëzonte në komision propozime konkrete dispozitash ligjore mbi të cilat të punonin ekspertët, ndërsa u shpreh skeptik që të arrihej një kompromis në dy javët e mbetura të punës së komisionit.

Ai tha se mazhoranca ishte e hapur të shqyrtonte çdo propozim që përputhej dhe me rekomandimet e OSBE-ODIHR-it, ndonëse u shpreh skeptik se “mrekullia mund të ndodhte brenda dy javësh’.

Po ashtu, Komisioni vendosi që të dërgojë për konsultim në Komisionin e Venecias një draft-projekligj të hartuar me konsensus politik për financimin e partive politike, i cili u prit me kritika nga ekspertë të ODIHR-it dhe nga organizatat e shoqërisë civile.

Për ekspertët e shoqërisë civile që monitorojnë proceset zgjedhore, përpjekja për të kërkuar zgjidhje në fund të mandatit të komisionit shihet si një alibi për të shmangur përgjegjësinë për mosrealizimin e reformës zgjedhore.

Drejtori i Institutit për Studime Politike, Afrim Krasniqi, i tha BIRN se reforma nuk ka qenë prioritet për asnjërën prej partive politike dhe se, për këtë arsye, “nuk pritej që mandati i këtij komisioni të prodhonte një reformë reale”.

Sipas Krasniqit, kërkesa për të marrë në këtë fazë opinionin e ekspertëve ndërkombëtarë është një përpjekje për të fituar kohë, dhe jo për të ngritur standardin e reformës. Ai thekson se komisioni ka pasur në dispozicion buxhetin, ekspertët, kohën dhe mekanizmat e nevojshëm për të përgatitur propozime konkrete, por nuk ka arritur të prodhojë një rezultat.

Krasniqi argumenton se palët po përpiqen të kalojnë afatet dhe t’ia kalojnë përgjegjësinë njëra-tjetrës, pasi nuk janë të gatshme të ndërmarrin një reformë reale në prag të zgjedhjeve vendore. Sipas tij, skenari duket se synon shtyrjen e procesit dhe rikthimin e komisionit pas zgjedhjeve, me shpresën për të negociuar një kompromis të ri politik.

“Është përgjegjësi e të dyja palëve që t’u përgjigjen kritikave të adresuara në progresraportin e Komisionit Europian për realizimin e kësaj reforme. Nuk mund të përdoret si alibi vendosja e kushteve që palët i vënë njëra-tjetrës për të penguar procesin,” theksoi ai.

Ai paralajmëron se zvarritja e reformës lë pa zbatuar rekomandimet e ODIHR-it dhe angazhimin e Shqipërisë, si vend kandidat për në BE, për të garantuar zgjedhje sipas standardeve demokratike dhe se mënyra se si po vepron komisioni nuk jep asnjë garanci se këto ndryshime do të realizohen, duke ngritur shqetësimin për standardin e zgjedhjeve.

Krasniqi e cilëson të pakuptimtë faktin që komisioni, pavarësisht ekspertëve me përvojë dhe mundësisë për të përfshirë edhe anëtarët e tij në hartimin e drafteve konkrete, nuk ka arritur të prodhojë një produkt që t’u nënshtrohet diskutimeve me grupet e interesit.

Ai e sheh këtë si një “dështim të përsëritur” dhe si tregues të mungesës së vullnetit të establishmentit politik për të ndryshuar rregullat e lojës.

Sipas tij, partitë e mëdha kanë interes të ruajnë monopolin mbi procesin zgjedhor, nga konkurrimi dhe administrimi i zgjedhjeve deri te përzgjedhja e strukturave të tjera përmes negociatave parlamentare, duke kufizuar hapësirën për partitë e reja dhe konkurrencën politike.

“Është bërë praktikë që komisionet të ngrihen për të mos zgjidhur problemet. Ka ardhur koha që komisionet që paguhen me taksat e qytetarëve të japin llogari dhe jo thjesht të shtyjnë proceset pa prodhuar rezultate,” përfundoi Krasniqi.

The post ‘Dështim i përsëritur’, PS-PD kërkojnë ndihmë ndërkombëtare për Reformën Zgjedhore appeared first on GIJOTINA.