Serbia është e përfshirë në “çështje potencialisht problematike dhe shpërthyese”, ka thënë Marco Rubio, sekretari amerikan i Shtetit, duke iu përgjigjur pyetjeve të gazetarëve para largimit nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara në Nju Jork më 23 shtator.

“Është e qartë se Serbia është e përfshirë në çështje të caktuara që janë potencialisht problematike dhe shpërthyese dhe që tërheqin vëmendjen ndërkombëtare”, theksoi Rubio, pa shpjeguar hollësisht se për cilat çështje bëhej fjalë.

Ai shtoi se, sa i përket marrëdhënieve të SHBA-së me Serbinë, Uashingtoni ka një partneritet strategjik me të, të cilin dëshiron ta thellojë.

“Ne synojmë ta bëjmë këtë, ndërkohë që njëkohësisht adresojmë problemet e mundshme që mund të shfaqen, për të cilat e di se janë thellësisht të rëndësishme edhe për vetë ata”, tha Rubio.

Ai tha gjithashtu Serbinë tashmë e kanë vizituar zyrtarë nga Departamenti amerikan i Shtetit dhe agjenci të tjera qeveritare.

“Shpresoj që edhe unë do të kem mundësinë ta vizitoj atë”, tha Rubio.

Në korrik, Shtetet e Bashkuara dhe Serbia nënshkruan një Memorandum Mirëkuptimi për infrastrukturën energjetike dhe sigurinë energjetike rajonale, në kuadër të procesit të dialogut strategjik të zhvilluar në Uashington.

Takimin mes zyrtarëve amerikanë dhe serbë asokohe e hapi vetë Rubio.

Në gusht, anëtarë republikanë dhe demokratë të Dhomës së Përfaqësuesve të Kongresit amerikan paraqitën një projektligj që i kërkon SHBA-së të ndërmarrë masa ndaj Serbisë për shkak të “prapambetjes serioze” në demokraci dhe sundimin e ligjit në vend, si dhe bashkëpunimit me Rusinë, Kinën dhe Iranin.

Sipas projektligjit, Serbia ka shënuar prapambetje serioze në fushën e demokracisë, gjë që është pasqyruar në Raportin për të Drejtat e Njeriut për vitin 2024 dhe në Raportin e Parlamentit Evropian për Serbinë për vitin 2025, ku përmenden probleme të konsiderueshme me sundimin e ligjit, pavarësinë e gjyqësorit, lirinë e medias dhe korrupsionin.

Edhe pse është kandidate për anëtarësim në Bashkimin Evropian, Serbia për gati pesë vjet nuk ka hapur asnjë kapitull të ri negociatash, ndër të tjera për shkak të përparimit të pamjaftueshëm në fushën e sundimit të ligjit, por edhe për shkak të mospërputhjes së politikës së saj të jashtme me atë të BE-së.

Dy muaj pas hapjes së kapitullit të fundit, Rusia e nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës, ndërsa Serbia nuk e përshtati politikën e saj të jashtme me Bashkimin Evropian dhe nuk vendosi sanksione ndaj Rusisë.

Kjo ishte atëherë arsyeja kryesore për ngecjen e negociatave të anëtarësimit, ndërsa, në ndërkohë, gjendja në fushën e sundimit të ligjit është përkeqësuar.

Së fundmi, edhe kongresisti amerikan Joe Wilson propozoi që takimi vjetor i Asamblesë Parlamentare të OSBE-së të zhvendoset nga Serbia në Karolinën e Jugut, duke shpjeguar se arsyeja kryesore për këtë propozim ishte “ndikimi i tepruar” i presidentit rus, Vladimir Putin, në Serbi.

Beogradi zyrtar vitet e fundit ka mbajtur gjithashtu marrëdhënie miqësore me Iranin, pavarësisht se ky shtet është nën sanksione ndërkombëtare për shkak të aktiviteteve të tij bërthamore dhe shkeljeve të të drejtave të njeriut.

Ministri serb i Informimit dhe Telekomunikacionit, Boris Bratina, ishte ndër të paktët përfaqësues evropianë në funeralin e liderit suprem të Iranit, ajatollah Ali Khamenei, në muajin korrik.